I SA/Wa 1971/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie WSA Dariusz Chaciński WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2017 r. sprawy ze skargi G. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego oddala skargę Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] października 2016 r., nr [...]. Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Wskazaną powyżej decyzją z dnia [...] października 2016 r. Prezydent W. odmówił przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko – S. R. uzasadniając, że średni miesięczny dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł [...] zł, przekraczając kryterium dochodowe, uprawniające do pobierania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, tj. 800 zł. W odwołaniu od powyższego rozstrzygnięcia G. R. zakwestionował prawidłowość wyliczonego w orzeczeniu dochodu na członka rodziny. Wskazał, że organ niezgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy o pomocy Państwa w wychowaniu dzieci przyjął dochód za miesiąc marzec 2016 r. Zatem kwota [...] zł nie powinna zostać uwzględniona, a dochód powinien zostać wyliczony na kwotę [...] zł. Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] października 2016 r., nr [...]. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r., poz. 195) świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł. Dochodem rodziny jest suma dochodów członków rodziny (art. 2 pkt 4 ustawy), zaś dochodem członka rodziny jest przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1 -2 (art. 2 pkt 2). W ocenie Kolegium dochód rodziny został obliczony prawidłowo i zgodnie z przepisami prawa, uwzględniając przy jego wyliczeniu fakt uzyskania dochodu w 2016 r. przez żonę odwołującego. W takim przypadku, zgodnie z przepisem art. 7 ust. 3 ww. ustawy, dochód ustala się na podstawie dochodu członka rodziny powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu w którym miało miejsce uzyskanie dochodu. Z uwagi na fakt, że umowa o pracę z żoną odwołującego została zawarta 1 stycznia 2016 r., dochód powinien zostać powiększony o kwotę dochodu osiągniętego za luty 2016 r. Przy czym zgodnie z zaświadczeniem pracodawcy z dnia 12 września 2016 r. żona odwołującego od 1 lutego do 29 lutego 2016 r. nie osiągnęła żądnego dochodu, gdyż przebywała wtedy na urlopie bezpłatnym. Okoliczność ta jest jednak bez znaczenia dla sposobu obliczenia dochodu na potrzeby świadczenia wychowawczego, gdyż nie ma odzwierciedlenia, ani w definicji dochodu, ani w definicji dochodu uzyskanego i utraconego użytej w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. Dochód członka rodziny trzeba zatem powiększyć o kwotę realnie uzyskanego dochodu, w tym przypadku będzie to dochód za miesiąc marzec 2016 r. – co organ I instancji uczynił. Dochód rodziny w przeliczeniu na jej członka przekroczył zatem, określone przepisami ustawy kryterium dochodowe, uprawniające do uzyskania świadczenia na pierwsze dziecko. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie G. R. podnosząc, że błędnie i niezgodnie z art. 7 ust.. 3 ww. ustawy wyliczony został dochód na członka rodziny. Organ uwzględnił bowiem dochód w wysokości [...] netto uznając, że został on osiągnięty w lutym, podczas gdy jego żona nie uzyskała wówczas dochodu (zgodnie z zaświadczeniem pracodawcy żony, bowiem została ona wysłana na miesięczny urlop bezpłatny). Przy czym dochód uzyskany przez rodzinę w 2014 r. spełnia kryterium dochodowe i powinien wynieść [...] zł. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2016 r., poz. 1066.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez m.in. kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j: Dz. U. 2016, poz. 718 j.t. dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przedmiotem niniejszego postępowania jest ocena legalności decyzji odmawiającej przyznania skarżącemu świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko – S. R. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że żona skarżącego została w styczniu 2016 r. zatrudniona na umowę o pracę, jednak w lutym 2016 r. nie uzyskała żadnego dochodu. Dochód osiągnęła dopiero w marcu 2016 r. Istota sporu sprowadza się zatem do wskazania, czy kryterium dochodowe uprawniające do świadczeń na pierwsze dziecko zostało przez organy wyliczone w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami prawa. Przechodząc zatem do oceny tego zagadnienia wskazać należy, że z art. 5 ust. 3 ustawy wynika, że świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł. Zgodnie z art. 2 pkt 14 ustawy ilekroć w ustawie mowa o pierwszym dziecku - oznacza to jedyne lub najstarsze dziecko w rodzinie w wieku do ukończenia 18 roku życia. Małoletni syn skarżącego – jest jego jedynym dzieckiem, tj. w myśl ustawy - pierwszym. Przy czym świadczenie ustalane jest zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy na pierwszy okres, na który ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Rozpoczynał się on z dniem wejścia w życie ustawy (tj. od 1 kwietnia 2016 r.) i kończy się dnia 30 września 2017 r. Zgodnie zaś z ust. 2 tego artykułu w przypadku ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na okres, o którym mowa w ust. 1, rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, jest rok kalendarzowy 2014. Prawo do świadczenia ustala się z uwzględnieniem określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu. Dlatego też podnieść należy, że w myśl art. 7 ust. 1 powołanego aktu w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. Ust. 2 za stanowi, że w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, ustalając dochód członka rodziny lub dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Z kolei art. 7 ust. 3 ww. aktu stanowi, iż w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. W związku z powyższym, ponieważ w niniejszej sprawie świadczenie wychowawcze przyznawane jest po raz pierwszy, należy stwierdzić, że organ prawidłowo odczytał ostatnio powołaną normę prawną. Skoro bowiem członek rodziny skarżącego, w rezultacie zawarcia umowy o pracę, uzyskał dochód w styczniu i marcu 2016 r., to właśnie dochód z marca powinien zostać uwzględniony. Osiągnięty dochód stanowi bowiem bezpośrednią konsekwencję zawartej umowy o pracę w styczniu 2016 r., zaś brak dochodu w lutym 2016 r. wynika ze skorzystania z urlopu bezpłatnego, w ramach zawartej ww. umowy. Wskazane w ustawie pojęcia "dochodu", "utraty dochodu", czy też "uzyskaniu dochodu" służą bowiem określeniu realnego dochodu wnioskującego o świadczenie wychowawcze. Bazę dokonanego wyliczenia stanowi dochód osiągnięty za poprzedni rok, a w przypadku pierwszego okresu, świadczeniowego, jako to ma miejsce w niniejszej sprawie, za 2014 r. Ustawodawca uwzględnił, że z uwagi na upływ czasu strona może zarówno stracić dochód jak i uzyskać "nowy" - a zdarzenia te mają bezpośredni wpływ na jej sytuację, w okresie wypłacania jej świadczenia. Z powyższego wynika zatem, że nie można podzielić interpretacji ww. przepisu art. 7 ust. 3, dokonanej przez skarżącego, gdyż stoi ona w sprzeczności z dokonaną wykładnią celowościową, tej normy. Nawet jednak gdyby Sąd podzielił stanowisko skarżącego w tym zakresie to i tak w myśl art. 18 ust. 6 powołanego aktu, w przypadku gdy uzyskanie dochodu powoduje utratę prawa do świadczenia wychowawczego, świadczenie nie przysługuje od miesiąca następującego po pierwszym miesiącu od miesiąca, w którym dochód został osiągnięty, tj. właśnie od kwietnia 2016 r. W tych okolicznościach także treść tego przepisu potwierdza dokonaną przez Sąd wykładnię powołanego uprzednio art. 7 ust. 3. Reasumując nie można uznać, że skoro strona nie uzyskała dochodu w lutym 2016 r., to należy zignorować fakt zawartej umowy o pracę, przyznać jej świadczenie, a następnie wydać stosowną decyzję, pozbawiającą stronę przyznanego już świadczenia i to od dnia jego przyznania. Działanie takie byłoby bowiem nie tylko pozbawione elementarnej logiki, ale też stało w sprzeczności z zasadami ekonomiki procesowej. W tych okolicznościach Sąd uznał, że organ w sposób prawidłowy zebrał materiał dowodowy w sprawie. Rzetelnie i w sposób całościowy go rozpatrzył, a następnie, w oparciu o niego, wydał decyzję, zgodnie z wymogami, określonymi w art. 107 § 3 kpa. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 orzekł jak w sentencji.