I SA/Wa 1973/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie NSA Anna Łukaszewska - Macioch (spr.) asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Monika Chorzewska - Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie zajęcia nieruchomości 1. oddala skargę, 2. przyznaje od Skarbu Państwa i nakazuje wypłacić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata N. O., prowadzącej Kancelarię Adwokacką w W. przy ulicy [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22 (dwadzieścia dwa) procent podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. orzekającą o udzieleniu Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości położonej w obrębie S., oznaczonej jako działka nr [...], o pow. [...] ha, w celu budowy obwodnicy miasta G., stanowiącej własność A. R., oraz o nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Z ustaleń dokonanych w postępowaniu administracyjnym wynika, że pismem z dnia [...] listopada 2004 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad zwrócił się do Wojewody [...] o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego oraz wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie oznaczonej wyżej nieruchomości wskazując, że decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] została ustalona lokalizacja drogi – obwodnicy G. Aby uzyskać pozwolenie na budowę, inwestor musi dysponować terenem, w związku z czym niezbędne jest wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie oznaczonej wyżej nieruchomości. Ewentualna zwłoka w zajęciu terenu może spowodować, że zaplanowana inwestycja może zostać niezrealizowana. Wnioskodawca zaznaczył też, że droga krajowa nr [...] , w ciągu której ma powstać obwodnica, jest obciążona znacznym ruchem, zaś przedłużające się rozpoczęcie prac drogowych na obwodnicy pogarsza sytuację komunikacyjną w G. Pismem z dnia [...] stycznia 2005 r. Wojewoda [...] zawiadomił o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego odnośnie do działki nr [...], a następnie decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. udzielił Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad zezwolenia na niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości oraz nadał tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] wskazał, że zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.), po wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego wojewoda, na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad udziela w uzasadnionych przypadkach, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe. Zgodnie zaś z art. 17 ust. 2 powołanej ustawy - decyzji tej nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności, jeżeli jest to niezbędne do wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wobec tego, że w przedmiotowej sprawie przesłanki takie zaistniały, organ orzekł jak w sentencji decyzji. Od decyzji Wojewody [...] odwołał się A. R. podnosząc, że budowa drogi uniemożliwi racjonalne korzystanie z prawa własności i prowadzenie gospodarstwa rolnego, a także pogorszy warunki środowiska przez zanieczyszczenie go spalinami. Zakwestionował również ustalenia operatu szacunkowego, który nie uwzględnił faktu, że [...] gospodarstwa znajdzie się poza obwodnicą. Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] stycznia 2005 r. o udzieleniu Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oraz o nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu decyzji, że przedmiotowa nieruchomość została przeznaczona pod budowę obwodnicy miasta G. w ciągu drogi krajowej nr [...][...]. Postępowanie wywłaszczeniowe zostało wszczęte, o czym Wojewoda [...] zawiadomił strony pismem z [...] stycznia 2005 r. po bezskutecznym upływie terminu do zawarcia dobrowolnej umowy sprzedaży, wyznaczonego przez Wojewodę właścicielowi nieruchomości. Wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest uzasadnione ważnym interesem społecznym; droga krajowa nr [...] obciążona jest dużym ruchem, a przedłużające się rozpoczęcie prac drogowych na tym odcinku pogarsza sytuację komunikacyjną w G. Zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności, jeżeli jest to niezbędne do wykazania się prawem dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Powyższe przesłanki zostały spełnione w rozpoznawanej sprawie, co uzasadniało utrzymanie w mocy decyzji Wojewody [...]. W skardze na decyzję Ministra Infrastruktury A. R. podniósł, że wskutek wydzielenia działki nr [...] z całości nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] zostaje zniszczone i zdewastowane [...] gospodarstwo. Tego nie uwzględnia operat szacunkowy. Skarżący nie był informowany przy zmianie planu zagospodarowania przestrzennego o lokalizacji obwodnicy, jak również nie otrzymał decyzji lokalizacyjnej, a jedynie zawiadomienie. Nie było negocjacji dotyczących kupna części nieruchomości, a także zawiadomienia o natychmiastowej wykonalności decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Z tych przyczyn skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie mogła być uwzględniona. Przede wszystkim należy wskazać, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W ramach tej kontroli sąd administracyjny dokonuje oceny, czy organ administracji przy rozpoznawaniu sprawy nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Dokonując kontroli decyzji wydanych w niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że organy obu instancji prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego, jak również nie uchybiły zasadom i przepisom postępowania administracyjnego. Podstawę prawną rozstrzygnięcia sprawy stanowił art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.). Przepis art. 17 ust. 1 przewiduje, że po wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego wojewoda, na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, udziela w uzasadnionych przypadkach, w drodze decyzji, pozwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe. Decyzji nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności, jeżeli jest to niezbędne do wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z brzmienia tego przepisu wprost wynika, że zaistnienie wymienionych w nim przesłanek zobowiązuje wojewodę do wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonej na pas drogowy oraz do nadania tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. W rozpoznawanej sprawie Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, powołując się na przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r., zwrócił się do Wojewody [...] z wnioskiem o wszczęcie, postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do części nieruchomości skarżącego, przeznaczonej pod budowę obwodnicy G. Postępowanie w sprawie wywłaszczenia działki nr [...] stanowiącej cześć przedmiotowej nieruchomości zostało wszczęte, co wynika z zawiadomienia Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. Oznacza to, że została spełniona pierwsza z wymienionych w art. 17 ust. 1 przesłanek warunkujących wydanie decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości. Zważyć także należy, iż uzasadniając wniosek o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego i wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wskazał, że część nieruchomości obejmująca działkę nr [...] została przeznaczona na realizację celu publicznego, jakim jest budowa obwodnicy miasta G. i że zwłoka w zajęciu nieruchomości pod zaplanowaną inwestycję może uniemożliwić jej realizację. Ponadto wnioskodawca podkreślił, iż droga krajowa nr [...], w ciągu której budowana jest obwodnica, dotychczas przebiega przez miasto, co komplikuje sytuację drogową. Wnioskodawca podał również, że nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności jest konieczne ze względu na pilną potrzebę rozpoczęcia robót budowlanych. W ocenie Sądu, potrzebę zastosowania rozwiązania przewidzianego art. 17 ust. 1 i 2 wnioskodawca wystarczająco uzasadnił we wniosku z [...] listopada 2004 r. i nie ma uzasadnionych podstaw, aby kwestionować powyższe informacje. Należy dodać, że okoliczności przytoczone w uzasadnieniu wniosku są powszechnie znane, a te - zgodnie z art. 77 § 4 kpa - nie wymagają dowodu. Należy wziąć pod uwagę, że przedmiotowa inwestycja została ujęta w ustalonym rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 4 stycznia 2005 r. (Dz. U. Nr 8, poz. 57 ze zm.) Programie rzeczowo-finansowym dla inwestycji drogowych realizowanych w latach 2005 i 2006 z wykorzystaniem środków Krajowego Funduszu Drogowego. W świetle powyższego spełnione są także pozostałe przesłanki warunkujące wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oraz nadanie tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, stosownie do art. 17 ust. 2 powołanej ustawy. Na podkreślenie zasługuje, że instytucja zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonych pod pasy drogowe, przewidziana w art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r., służyć ma przyspieszeniu procesu realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych. Całość uregulowań tej ustawy została zamierzona jako unormowanie wyjątkowe, co wyraża się w uproszczeniu postępowania administracyjnego w sprawach nabywania nieruchomości oraz dysponowania nimi przez inwestorów na cele budowlane. Istotne uproszczenia procedur świadczą o zamiarze ustawodawcy, którym jest doprowadzenie do szybkiej rozbudowy i modernizacji sieci dróg w kraju. Nie może to pozostać bez wpływu na zastosowanie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. w niniejszej sprawie. Natomiast trzeba podkreślić, że w postępowaniu prowadzonym w sprawie wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości nie podlegają ocenie działania organu administracji podejmowane w postępowaniu wywłaszczeniowym. Postępowanie wywłaszczeniowe jest odrębnym postępowaniem, które podlega ocenie co do jego zgodności z prawem w trybie przewidzianym dla tego postępowania. To samo dotyczy postępowania w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji drogowej. Dlatego też zarzuty skargi odnoszące się do czynności podejmowanych w toku postępowania wywłaszczeniowego, w tym do treści operatu szacunkowego i wysokości odszkodowania, nie podlegają ocenie Sądu w niniejszej sprawie. O odszkodowaniu za wywłaszczoną nieruchomość organ wywłaszczeniowy orzeka w decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości. Podobnie kwestia lokalizacji obwodnicy nie ma wpływu na ocenę legalności decyzji wydanej w sprawie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Należy przy tym zwrócić uwagę, że nie jest uchybieniem procesowym niedoręczenie skarżącemu decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi. Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. decyzję o lokalizacji drogi doręcza się tylko wnioskodawcy, pozostałe strony jedynie zawiadamia się o jej wydaniu. W świetle powyższego zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego przez skarżącego skutku. Skoro zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.