I SA/Wa 1974/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-09-25
Skład orzekający: Lucyna Picho
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada dochód i majątek, ale ponosi znaczne wydatki na leczenie i utrzymanie, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika) czy jedynie częściowym (ustanowienie pełnomocnika)?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Osoba, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym. W niniejszej sprawie skarżący, mimo posiadania dochodu i majątku, wykazał znaczne wydatki na leczenie i utrzymanie, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy jedynie w zakresie ustanowienia radcy prawnego, a nie zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący C. M. złożył skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa odmawiającą potwierdzenia prawa do rekompensaty. Wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wnioskodawca wykazał posiadanie domu, emeryturę, ale także ponoszenie znacznych wydatków na wynajem mieszkania, leczenie i leki. Referendarz sądowy wezwał do uzupełnienia dokumentacji dotyczącej wydatków.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano C. M. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. 2. W pozostałym zakresie odmówiono przyznania C. M. prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 25 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi C. M. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej postanawia: 1. przyznać C. M. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...]. 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania C. M. prawa pomocy.
C. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] wydaną w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
W następstwie wniesionej skargi skarżący skierował do Sądu wniosek o przyznane prawa pomocy domagając się w im przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawca wyjaśnił, że pozostaje sam w gospodarstwie domowym. Ujawnił, że posiada majątek w postaci domu o powierzchni [...] m2, w domu tym przebywa [...]. Wnioskodawca ujawnił, że utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł. C. M. wyjaśnił, że z powodu nieporozumień rodzinnych zmuszony został do opuszczenia własnego domu. Obecnie wynajmuje mieszkanie, co zmusiło go do zaciągnięcia pożyczki, ponadto wyjaśnił, że choruje i w związku z tym ponosi wydatki na zakup leków. Wskazać również należy, że wezwaniem z dnia 5 września 2013 r., referendarz sądowy wezwał skarżącego do nadesłana dodatkowych dokumentów i oświadczeń w tym dokumentów potwierdzających wydatki na leczenie i na utrzymanie. W odpowiedzi skarżący oświadczył, że jego miesięczne wydatki na zakup lekarstw to kwota około [...] zł. Wskazał również, że jest w trakcie leczenia [...], a jedna wizyta u specjalisty to wydatek rzędu [...] zł. Natomiast miesięczne wydatki na utrzymanie to kwota około [...] zł. Do oświadczenia wnioskodawca dołączył kserokopie paragonów i zgłoszeń na wizytę w poradni [...].
Rozpoznając wniosek na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej jako p.p.s.a. może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub w zakresie częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 powołanej ustawy).
Uwzględniając sytuację majątkową wnioskodawcy należało stwierdzić, że wykazał on, iż spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy jedynie w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. W pierwszej kolejności podkreślania wymaga, że prawo pomocy jest skierowane do tych osób, które z uwagi na bardzo trudną sytuację materialną nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Nie można uznać, że skarżący pozostaje w bardzo trudnej sytuacji majątkowej, bowiem ma zapewnione potrzeby bytowe, jak również dysponuje stałym dochodem. Nie można zatem przyjąć, że przy wykazanym dochodzie C. M. nie jest w stanie samodzielnie opłacić kosztów sądowych z których najwyższy to wpis od skargi w wysokości 200 zł. Zaznaczyć należy, że pozostałe koszty sądowe są niższe, jak również ich opłacenie zależy od przebiegu postępowania sądowego i jest rozłożone w czasie. Powyższe uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w tym zakresie. Natomiast uzasadnione jest przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. W ocenie referendarza sądowego przy ujawnionym dochodzie i wydatkach na utrzymanie i leczenie wnioskodawcy i [...] wydatek w postaci opłacenia kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika mógłby spowodować uszczerbek w utrzymaniu skarżącego i pozostającej z nim we wspólnym gospodarstwie domowym żony.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.s.a, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło