I SA/Wa 1975/09

PostanowienieWSA w Warszawie2010-01-28

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, należy przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, zwłaszcza w sytuacji, gdy skarga została odrzucona, a dalsze postępowanie wymaga przymusu adwokackiego przy sporządzaniu skargi kasacyjnej?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, należy przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, jeśli jego udział jest konieczny w związku z przymusem adwokackim przy sporządzaniu skargi kasacyjnej. W przypadku spraw z zakresu pomocy społecznej strona jest zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych z mocy ustawy.
Stan faktyczny
Skarżąca J.K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wcześniej jej skarga na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. odmawiającą przyznania zasiłku celowego została odrzucona. Skarżąca wraz z mężem utrzymują się z niskich emerytur, są schorowani i korzystają ze świadczeń pomocy społecznej, nie posiadają oszczędności ani wartościowych przedmiotów.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W. Postanowieniem z dnia 9 grudnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2009 r., nr [...] wydaną w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego. W tym stanie rzeczy skarżąca wnioskiem z dnia 14 stycznia 2010 r. wystąpiła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie w sprawie adwokata. Z uzasadnienia zawartego w formularzu wniosku oraz akt sprawy wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem. Obydwoje są osobami w podeszłym wieku i schorowanymi. Mąż skarżącej przeszedł [...], zaś skarżąca jest inwalidą [...] grupy. Źródłem utrzymania rodziny są emerytury w łącznej kwocie ok. [..] złotych netto. Skarżąca korzysta ponadto ze świadczeń uzyskiwanych w ramach pomocy społecznej. Zgodnie z oświadczeniem nie posiadają oni oszczędności, ani przedmiotów wartościowych. Nie zatrudniają i nie pozostają w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. W tym stanie rzeczy stwierdzono co następuje. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. W myśl art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). W świetle przedstawionej przez wnioskodawczynię sytuacji materialnej i rodzinnej stwierdzić należy, że znajduje się ona w sytuacji kwalifikującej do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie w sprawie adwokata, którego udział w sprawie na obecnym etapie postępowania jest konieczny w związku z ustanowionym w art. 175 § 1 powołanej wyżej ustawy przymusem adwokackim przy sporządzaniu skargi kasacyjnej. Niewątpliwie skarżąca i jej małżonek będąc osobami ciężko chorymi (co wiąże się ze zwiększonymi wydatkami na leczenie), utrzymujący się wyłącznie z emerytur w łącznej kwocie [...] złote oraz świadczeń z Pomocy Społecznej należą do osób ubogich. W związku z czym nie są oni w stanie zabezpieczyć w ramach uzyskiwanych dochodów środków finansowych niezbędnych do ustanowienie w sprawie adwokata z wyboru, bez uszczerbku koniecznego własnego utrzymania. Tym samym spełniona została przesłanka przyznania prawa pomocy określona w art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy. Jednocześnie wskazać należy, że podejmując niniejsze rozstrzygnięcie nie orzekano w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem skarżący zwolniony jest z obowiązku ich uiszczania z mocy ustawy. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 pkt 1 lit. "a" powołanej wyżej ustawy, w myśl którego strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej (a taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło