I SA/Wa 1977/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędziowie Sędzia WSA Daniela Kozłowska Asesor WSA Iwona Kosińska (spr.) Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2008 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę. Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] października 2007 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania A. M. utrzymał w mocy decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody Piotrkowskiego z dnia [...] lutego 1992 r. nr [...] dotyczącą uwłaszczenia Przedsiębiorstwa [...] w B. działką nr [...] położoną w B.. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Wojewoda Piotrkowski na podstawie art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1990 r. Nr 79, poz. 464) decyzją z dnia [...] stycznia 1992 r. odmówił stwierdzenia nabycia (z dniem 5 grudnia 1990 r.) przez Przedsiębiorstwo [...] w B. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w B., oznaczonego jako działka nr [...] o pow. [...] ha oraz nabycia własności budynków i innych naniesień znajdujących się na tym gruncie. Postanowieniem z dnia [...] lutego 1992 r. Wojewoda Piotrkowski wznowił postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] stycznia 1992 r., a następnie decyzją z dnia [...] lutego 1992 r. uchylił decyzję odmowną i orzekł o nabyciu z mocy prawa przez Przedsiębiorstwo [...] w B. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w B., oznaczonego jako działka nr [...] o pow. [...] ha oraz nabyciu własności budynków i innych naniesień znajdujących się na tym gruncie. Wnioskiem z dnia 20 lutego 2005 r. (uzupełnionym pismem z dnia 5 lipca 2006 r. i z dnia 7 grudnia 2006 r.) A. M. wniosła, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa, o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wojewody Piotrkowskiego z dnia [...] lutego 1992 r. Po rozpatrzeniu złożonego wniosku organ odmówił wznowienia wnioskowanego postępowania administracyjnego wskazując na nieudowodnienie przez wnioskodawczynię daty uzyskania przez nią informacji o decyzji uwłaszczeniowej wydanej w kwestionowanym postępowaniu. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem A. M. złożyła odwołanie. W jego uzasadnieniu podniosła, że w lutym 2005 r. wniosła do Wojewody o zwrot niezagospodarowanej części działki nr [...], która bez jej wiedzy, udziału i zgody została uwłaszczona decyzją Wojewody Piotrkowskiego z dnia [...] lutego 1992 r. Równocześnie wyjaśniła, że pomyłka w dacie, którą podała jako termin, w którym dowiedziała się o decyzji uwłaszczającej, wynikła z winy pracowników Starostwa, którzy dopiero po 15 miesiącach przesłali jej wniosek do właściwego organu, a po półtora roku odwołująca się nie pamiętała już dokładnie tej daty. Minister Budownictwa rozpatrując odwołanie stwierdził, że nie może ono zostać uwzględnione. W uzasadnieniu organ II instancji przywołał treść art. 145 § 1 pkt 4, art. 148 § 2 kpa oraz istniejące w tym zakresie orzecznictwo sądowe i wyjaśnił, że bieg miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. W tej sytuacji istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie nawet od źródła, z którego pochodzi informacja. Strona musi udowodnić kiedy, w jakiej dacie dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę prawną do wznowienia postępowania ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie postępowania wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o tych okolicznościach. Zachowanie tego terminu musi być udowodnione przez stronę. Wnioskodawczyni wskazała w piśmie z dnia 7 grudnia 2006 r., że o wydaniu decyzji uwłaszczeniowej z dnia [...] lutego 1992 r. dowiedziała się w dniu 13 lutego 2005 r. w B. w Starostwie. Jednak z uwagi na fakt, że dzień 13 lutego 2005 r. przypadał na dzień ustawowo wolny od pracy - niedzielę, oraz mając na uwadze wyjaśnienia Wicestarosty B. zawarte w piśmie z dnia 17 stycznia 2007 r., organ uznał, że wnioskodawczyni nie mogła w tym terminie dowiedzieć się o decyzji uwłaszczeniowej. W piśmie z dnia 30 kwietnia 2007 r. organ wskazał wnioskodawczyni, że w sposób nienależyty udowodniła w jakiej dacie uzyskała informację o decyzji uwłaszczeniowej wzywając jednocześnie wnioskodawczynię do złożenia dokumentów bądź wniosku o przyjęcie oświadczenia dotyczącego tej okoliczności. Jednak do dnia rozpatrzenia złożonego wniosku wnioskodawczyni nie przedstawiła żadnych innych okoliczności lub dowodów. Również w odwołaniu wnioskodawczyni nie wskazała na inny termin, stanowiący dzień roboczy, w którym mogłaby się rzeczywiście dowiedzieć o przedmiotowej decyzji uwłaszczeniowej. Uznając zatem, że wskazana data 13 lutego 2005 r. jest zupełnie przypadkowa, organ stwierdził, że wnioskodawczyni nie udowodniła zachowania ustawowego terminu miesięcznego, określonego w art. 148 § 2 kpa. Równocześnie organ II instancji zwrócił uwagę, że wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości został złożony pismem z dnia 27 listopada 2000 r., a decyzja uwłaszczeniowa była wydana w 1992 r. w sytuacji, gdy nie były zgłoszone roszczenia osób trzecich (które wówczas byłyby stronami postępowania). Mając powyższe na uwadze organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody Łódzkiego. Na decyzję Ministra Budownictwa skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (uzupełnioną pismem z dnia 27 grudnia 2007 r.) złożyła A. M. W jej uzasadnieniu skarżąca podniosła, że sporną działką została niezgodnie z prawem i bez powiadomienia skarżącej uwłaszczona prywatna spółka budowlana P [...] w B., mimo że to skarżąca stara się o zwrot niezagospodarowanej działki o powierzchni [...] m2. Swój wniosek o wznowienie postępowania uwłaszczeniowego skarżąca złożyła za pośrednictwem Starosty B., który dopiero po 15 miesiącach przekazał go do organu właściwego do jego rozpoznania. Po tak długim czasie skarżąca nie z własnej winy nie pamiętała jednak dokładnej daty, kiedy dowiedziała się, że przedmiotowa działka została oddana w zastaw. Pomyłka w dacie była, zdaniem skarżącej, winą pracowników Starostwa, którzy tak długo nie przekazywali jej wniosku. Równocześnie skarżąca podkreśliła, że sporna działka nadal pozostaje niezagospodarowana i chciałaby ona ją odzyskać. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi. Postępowanie administracyjne w przedstawionej sprawie prowadzone było w związku ze złożeniem przez A. M., na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa, wniosku o wznowienie postępowania uwłaszczeniowego zakończonego ostateczną decyzją Wojewody Piotrkowskiego z dnia [...] lutego 1992 r. Na wstępie należy wskazać, że wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową, polegającą na stworzeniu możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy już zakończonej wydaną decyzją ostateczną. Art. 147 kpa stanowi, że wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Zgodnie zaś z treścią art. 145 § 1 pkt 4 kpa, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Artykuł 148 kpa reguluje jednak jeszcze dwie kwestie, a mianowicie tryb wnoszenia podania oraz termin wniesienia podania. Przepis ten stanowi, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 (niebranie udziału w postępowaniu przez stronę bez własnej winy) biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. W świetle powyższych uregulowań właściwy organ administracji, do którego wpłynął wniosek o wznowienie postępowania, jest obowiązany z urzędu zbadać zachowanie terminu, bowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, mimo uchybienia terminu do złożenia wniosku, stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Dopiero pozytywne ustalenia w tym zakresie uzasadniają wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia postępowania, które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Uchybienie natomiast terminowi do wniesienia podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest podstawą do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 kpa). W niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się do ustalenia, czy skarżąca zachowała przy składaniu wniosku ustawowo określony miesięczny termin do jego złożenia. Podkreślenia wymaga, że to strona musi udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę prawną do wznowienia postępowania ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie postępowania wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o tych okolicznościach. Zachowanie tego terminu musi być zatem udowodnione przez stronę. Organ swobodnie ocenia dowody w tej mierze, ale musi ocenić je i przedstawić stanowisko w tym zakresie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. W sprawie zostało udowodnione, że podana przez skarżącą w piśmie z dnia 7 grudnia 2006 r. informacja, że o wydaniu decyzji uwłaszczeniowej z dnia [...] lutego 1992 r. dowiedziała się w dniu 13 lutego 2005 r. (dzień ustawowo wolny od pracy - niedziela) w Starostwie w B. jest niewiarygodna. Biorąc nawet pod uwagę wyjaśnienia złożone w tej sprawie przez skarżącą, że ze względu na upływ ponad roku między złożeniem wniosku a jego przesłaniem do właściwego organu i rozpatrzeniem, mogła ona nie pamiętać prawidłowej daty, w której dowiedziała się o wydaniu kwestionowanej decyzji uwłaszczeniowej, to fakt ten nie zmienia sytuacji, że skarżąca nie podjęła żadnych działań wyjaśniających nawet na wezwanie organu zawarte w piśmie z dnia 30 kwietnia 2007 r., w którym Wojewoda Łódzki informował skarżącą, że w sposób nienależyty uprawdopodobniła, w jakiej dacie uzyskała informacje o decyzji uwłaszczeniowej i wezwał ją w trybie art. 50 kpa do przedłożenia dokumentów, które byłyby dowodem w jakiej dacie, w jakich okolicznościach i od kogo dowiedziała się o decyzji z dnia [...] lutego 1992 r. lub do złożenia w tej sprawie w trybie art. 75 § 2 kpa odpowiedniego oświadczenia potwierdzającego, kiedy, od kogo i w jakich okolicznościach dowiedziała się o decyzji uwłaszczeniowej. Skarżąca nie sprecyzowała, a nawet nie próbowała uprawdopodobnić, żadnej innej daty, w której dowiedziała się o przedmiotowej decyzji (np. w odwołaniu), nie złożyła także w trybie art. 75 § 2 kpa stosownego oświadczenia. Należy przyjąć, zgodnie z prezentowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem, że zachowanie terminu miesięcznego musi być udowodnione przez stronę. W tej sytuacji strona występująca z wnioskiem o wznowienie postępowania powinna zadbać o dowody potwierdzające datę, w której dowiedziała się o istnieniu przesłanki do wznowienia. Z analizy akt wynika natomiast, że skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów na potwierdzenie podanej daty, w której dowiedziała się o istnieniu decyzji Wojewody Piotrkowskiego z dnia [...] lutego 1992 r., nie podjęła również mimo prawidłowego pouczenia przez organ żadnych działań zmierzających do złożenia stosownego oświadczenia, które mogłoby być ocenione przez organy orzekające jako dowód w sprawie. W tej sytuacji brak jest podstaw prawnych do uznania zasadności zarzutów skargi. Organy rozpatrujące wniosek skarżącej o wznowienie tzw. postępowania uwłaszczeniowego prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny sprawy oraz zasadnie odmówiły wznowienia wnioskowanego postępowania administracyjnego z przyczyn formalnych. Wydane rozstrzygnięcia oparte zostały o prawidłowo zinterpretowane przepisy prawa oraz właściwą analizę zgromadzonego w sprawie materiału, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji wydanych przez organ I i II instancji. W niniejszej sprawie skarga nie może więc być uwzględniona, ponieważ kontrola zaskarżonego orzeczenia nie wykazała ani naruszenia przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania, które uzasadniałoby jej uwzględnienie. Z wyżej wyjaśnionych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.