I SA/Wa 1978/10

WyrokWSA w Warszawie2011-05-12

Skład orzekający: Elżbieta Lenart, Emilia Lewandowska, Joanna Skiba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie była stroną postępowania administracyjnego, może skutecznie wnieść odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji oraz czy decyzja organu może zostać utrzymana, jeśli organ odwoławczy umorzył postępowanie z powodu braku statusu strony tej osoby?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że odwołanie może być skutecznie wniesione wyłącznie przez stronę postępowania, a stroną jest podmiot posiadający interes prawny wynikający z przepisów prawa materialnego. W niniejszej sprawie skarżący posiadał interes prawny wynikający z umowy sprzedaży roszczeń i był stroną postępowania, zatem umorzenie postępowania odwoławczego z powodu braku statusu strony było nieprawidłowe. W konsekwencji uchylono decyzję organu odwoławczego oraz decyzję organu pierwszej instancji i stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości w Warszawie. Skarżący Z. D. wniósł odwołanie od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które umorzyło postępowanie odwoławcze, uznając, że Z. D. nie był stroną postępowania. Spór dotyczył praw do części nieruchomości, które skarżący wywodził z umowy sprzedaży roszczeń od spadkobierców poprzednich właścicieli.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz decyzję Prezydenta Warszawy z dnia [...] stycznia 2010 r., stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu oraz zasądził od SKO na rzecz skarżącego kwotę 460 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska WSA Joanna Skiba Protokolant specjalista Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2011 r. sprawy ze skargi Z. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego Z. D. kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] umorzyło postępowanie odwoławcze. Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym sprawy: Właścicielką nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] o powierzchni [...] m. kw., nr hip. [...], mającej urządzoną księgę wieczystą kw. nr [...], była A. W. Opisana nieruchomość objęta została działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W. W dniu 11 stycznia 1949 r. A. W złożyła, w trybie art.7 powyższego dekretu, wniosek o przyznanie jej prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości. Objęcie gruntu w posiadanie przez Gminę W. nastąpiło w dniu 16 sierpnia 1948 r., na podstawie rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania gruntów przez gminę m.st. Warszawy (Dz. U. 1948 r., Nr 6, poz.43), tj. z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym nr [...] Zarządu Miejskiego. W dniu [...] kwietnia 1959 r. A. C. z domu W. (wyszła za mąż w dniu [...] stycznia 1952 r.) mocą notarialnej umowy darowizny przekazała wszystkie swoje prawa i roszczenia do opisanej powyżej nieruchomości na rzecz ojca J. W. Następnie w dniu [...] września 1965 r. J. W., w drodze umowy notarialnej, jedną trzecią część swoich praw do uzyskania odszkodowania lub użytkowania wieczystego opisanej nieruchomości sprzedał J. W. Decyzją Dzielnicowego Zarządu [...] z dnia [...] czerwca 1966 r. odmówiono J. W. przyznania prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości, lecz decyzja ta została uchylona decyzją Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [....] września 1966 r. , nr [...]. Na podstawie wniosku z dnia 2 września 1967 r. w dziale drugim księgi wieczystej nieruchomości wpisany został Skarb Państwa - Prezydium Rady Narodowej w W. Wydział Gospodarki Terenami. J. W. pismem z dnia [...] września 1967 r. ponowił wniosek o przyznanie mu prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości. Starania w kierunku uzyskania użytkowania wieczystego i pozwolenia na budowę czynił również J. W. w pismach z dnia 6 października 1965 r., z dnia 26 marca 1966 r. oraz z dnia 4 i 28 listopada 1965 r. Prezydium Rady Narodowej w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 1967 r., nr [...], działając na podstawie art.3,12,18, 24 -27 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach oraz w związku z art.7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W., przyznało J. W. użytkowanie wieczyste nieruchomości o powierzchni [...] m² z opisanej powyżej nieruchomości dekretowej o ogólnej powierzchni [...] m². W uzasadnieniu decyzji wskazano, że przyznając użytkowanie wieczyste uwzględniono postanowienia obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Nieruchomość o powierzchni [...] m² oddaną w użytkowanie wieczyste J. W. oznaczono jako działka nr [...], przedstawiona na planie sytuacyjnym z dnia 6 maja 1967 r. (k.110 akt administracyjnych). Akt notarialny ustanowienia użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej numerem [...] o powierzchni [...]m² został sporządzony w dniu [...] marca 1968 r. - przy czym do aktu przystąpiła również żona J. W. – D. W. Następnie Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej - na wniosek J. i D. W. - wydało w dniu [...] lipca 1968 r. decyzję nr [...] o lokalizacji szczegółowej pod budowę [...] budynku [...], której integralną część stanowiła mapa sporządzona w dniu [...] maja 1967 r. w oparciu o pomiary wykonane przez [...] Przedsiębiorstwo Geodezyjne. Według powyższej mapy przedstawiona na niej nieruchomość została podzielona na cztery działki: działkę numer [...] o powierzchni [...] m² , działkę numer [..] o powierzchni [...] m² (oddaną w użytkowanie wieczyste J. i D. małż. W.), działkę o powierzchni [...] m² (pod ulicę) i działkę o powierzchni [...] m² (określoną jako pozostałą). Zaś decyzją z dnia [...] listopada 1968 r., nr [...] Prezydium Rady Narodowej w W. oddało w użytkowanie wieczyste J. W. działkę oznaczoną numerem [...] o powierzchni [...] m² - przy czym w punkcie 5 tej decyzji odmówiono przyznania prawa użytkowania wieczystego do pozostałej części nieruchomości tj. do [..] m². Aktem notarialnym z dnia [...] czerwca 1970 r. ustanowiono na rzecz J. W. i jego żony H. W. użytkowanie wieczyste działki nr [...] o pow. [...] m². Następnie - w wyniku zmian numeracji w ewidencji gruntów - działka o powierzchni [...] m², oddana w użytkowanie wieczyste J. i D. małż. W. otrzymała numer ewidencyjny [...], działka o powierzchni [...] m², oddana w użytkowanie wieczyste J. i H. małż. W., otrzymała numer [...], działka o powierzchni [...] m², określona jako grunt pod ulicę, otrzymała numer [...], zaś pozostała część nieruchomości o powierzchni [...] m² otrzymała numer [...]. Numeracja ta odpowiada aktualnej numeracji ewidencyjnej nieruchomości. Spadkobiercami J. i H. małż. W. są: A. C., W. R. i Z. W. (postanowienie Sadu Rejonowego dla [...] z dnia [...] maja1987 r. sygn. akt [...]). Umową sprzedaży z dnia [...] marca 1993 r. (k.185 akt adm) wymienieni powyżej spadkobiercy J. i H. małż. W. sprzedali na rzecz E. D.: "prawa i roszczenia o nakłady na budynek znajdujący się na gruncie wraz z prawami do ww. gruntu objęte kw nr [...] jakie im służyć mogą – jako następcom prawnym byłego właściciela". Następnie Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 1999 r. stwierdził nabycie przez Dzielnicę Gminę W. własności nieruchomości oznaczonej numerem [...] o powierzchni [...] m² (droga) oraz działki numer [...] powierzchni [...] m² - na podstawie art.18 ust.1 w zw. z art.5 ust.1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.- Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym oraz ustawę o pracownikach samorządowych ( Dz. U. 32, poz.191 ze zm.). Burmistrz Gminy W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2001 r., nr [...] - po rozpatrzeniu wniosku Z. D. (syna E. D.) -działając w trybie art. 155 kpa, za zgodą stron, uchylił punkt 5 decyzji Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] listopada 1968 r. w części dotyczącej odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu o pow. [...] m² (aktualnie działka nr [...]) na rzecz J. W. Zatem do ponownego rozpoznania pozostał wniosek dekretowy dotyczący gruntu o pow. [...] m². Wcześniej jeszcze wnioskiem z dnia 30 września 1998 r. skierowanym do Urzędu Gminy W., J. W. wystąpił o "przywrócenie mu własności działki nabytej aktem notarialnym z dnia [...] września 1965 r. od J. W.", a następnie w piśmie z dnia [...] grudnia 1998 r. wyjaśnił, że aktem notarialnym nabył [...] powierzchni działki należącej do J. W., co stanowi [...] m², a nie [...] m², jak przyznano mu w decyzji z dnia [...] sierpnia 1967 r. W piśmie z dnia [...] kwietnia 2004 r. J. W. wnioskował o przyznanie mu brakujących [...] m² z obszaru działki nr [...] - która według niego powinna ulec podziałowi. Prezydent W. decyzją z dnia [...] marca 2006 r., nr [...] odmówił J. W. przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu o pow. [...] m² położonego w W. przy ul. [...], pochodzącego z nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej nr [...]. W uzasadnieniu Prezydent wskazał, iż w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że grunt o powierzchni [...] m² - o zwrot którego ubiega się J. W. - stanowi część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], która znajduje się w liniach rozgraniczających teren ulicy [...]. Zgodnie z uchwałą Nr [...] Rady Miasta W. z dnia [...] września 2004 r. w sprawie zaliczania niektórych dróg w W. do kategorii dróg gminnych – ulica [...] w pkt [...] załącznika do powyższej uchwały, jest wymieniona jako droga gminna. Zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami celami publicznymi są między innymi grunty wydzielone pod drogę. Odmowa ustanowienia użytkowania wieczystego gruntu o pow. [...] m² (stanowiącego część działki [...]) jest w pełni uzasadniona, gdyż korzystanie z tego gruntu przez wnioskodawcę nie da się pogodzić z jego faktycznym przeznaczeniem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...] - po rozpatrzeniu odwołania D. i J. W. - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2006 r. Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. D. i J. W., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W skardze podnieśli zarzut błędu w ustaleniach polegający na przyjęciu, że [...] m², których zwrotu się domagają, wchodzi w skład działki ewidencyjnej [...], a nie w skład działki [...]. W ocenie skarżących sporna powierzchnia [...] m² wchodzi w skład działki [...], a w odniesieniu do przeznaczenia tej działki według planu zagospodarowania przestrzennego organy orzekające w sprawie nie poczyniły żadnych ustaleń. Podnieśli też, że w chwili przeniesienia praw do działki nr [...], był to metraż [...] m² i już wtedy ulica [...] miała takie same wymiary, jak obecnie. Wyrokiem z dnia 18 października 2006 r. w sprawie sygn. akt I SA/WA 1347/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta W. z dnia [...] marca 2006 r. Sąd uznał, że należy wyjaśnić, w jakim trybie został ponownie rozpatrzony wniosek dekretowy, skoro w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja wydana po rozpatrzeniu w trybie art. 7 dekretu, wniosku w zakresie roszczeń i praw J. W. i przyznająca mu użytkowanie wieczyste. Dodatkowo Sąd zauważył, że w dacie wydawania decyzji ostatecznej przyznającej J. W. prawo użytkowania wieczystego gruntu o powierzchni [...] m², grunt ten został oznaczony jako działka nr [...] - a numeracja ta wynikała z mapy podziału sporządzonej w oparciu o pomiary wykonane w dniu [...] maja 1967 r. przez [...] Przedsiębiorstwo Geodezyjne. Mapa przedstawiająca podział nieruchomości uwzględniała zatem fakt wydzielenia ulicy, a organ wydający decyzję z wniosku dekretowego w sprawie przyznania użytkowania wieczystego działki o powierzchni [...] m², oznaczonej na tej mapie numerem [...], wydał tę decyzję w oparciu o przedstawiony podział nieruchomości. Z powyższego wynika w sposób bezsporny, że decyzja z dnia [...] sierpnia 1967 r. była wydana w wyniku rozpoznania wniosku dekretowego w zakresie praw i roszczeń nabytych do tej nieruchomości przez J. W. W zaistniałej sytuacji organy administracji orzekające w sprawie ponownie rozpoznały sprawę, poprzednio rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną. Zachodzi zatem przesłanka z art.156 § 1 pkt 3 kpa. Stosownie do tego przepisu organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Tego rodzaju naruszenie prawa uprawnia Sąd - z mocy art.145 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta W. z dnia [...] marca 2006 r. Sąd uznał również, że skoro J. W. zgłasza roszczenia, co do działki nr [...] i gruntu, na którym znajduje się budynek stanowiący własność Z. D. i co do którego zostały zgłoszone przez Z. D. roszczenia w trybie art.7 dekretu warszawskiego - to powinien on być stroną toczącego się postępowania, zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji. Rozpoznając wniosek o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do działki o pow. [...] m² organ stwierdził, że J. W. - na mocy umowy z dnia [...] września 1965 r. - miał de facto roszczenie do [...] udziału w prawie do nieruchomości opisanej w księdze wieczystej [...] o powierzchni całkowitej wynoszącej (po sprostowaniu) [...] m², którą należy pomniejszyć o grunt wydzielony pod ulicę, tj. o [...] m². A więc [...] część z powierzchni [...] m² wynosi [...] m² ( w zaokrągleniu do 1 m²). Natomiast Z. D. swoje roszczenie wywodzi z umowy sprzedaży roszczeń sporządzonej w dniu [...] marca 1993 r. oraz postanowienia sądu powszechnego z dnia [...] maja 2000 r., sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po nabywcy roszczeń, tj. E. D. Ponieważ Burmistrz Gminy W. decyzją dnia [...] sierpnia 2001r. nr [...]. uchylił pkt. V decyzji Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] listopada 1968 r. tj. w części dotyczącej odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz J. W. do gruntu o pow. [...] m² - zatem do ponownego rozpatrzenia pozostawał wniosek dekretowy dotyczący gruntu o pow. [...] m², przy czym powierzchnia brakującego gruntu objętego roszczeniem małż. W. wynosi nie [...] m², ale [...] m². Decyzją z dnia [...] maja 2007 r., nr [...] Prezydent W. ustanowił prawo użytkowania wieczystego do gruntu o pow. [...] m², stanowiącego działkę nr ewidencyjny [...], w obrębie [...], uregulowaną w księdze wieczystej KW Nr [...], położoną w W. przy ul. [...] - na rzecz Z. D. Po rozpoznaniu odwołania J. i D. W., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [....] stycznia 2008 r., nr [...], uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Następnie Prezydent W. - działając z urzędu - decyzją z dnia [...] września 2009 r., nr [...], zatwierdził projekt podziału dotychczasowej działki nr [...] o pow. [...] m² - w wyniku którego powstała działka nr [...] o pow. [...] m² i nr [...] o pow. [...] m². Decyzją dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...], Prezydent W. rozpoznał wniosek dekretowy z dnia 11 stycznia 1949 r. i ustanowił prawo użytkowania wieczystego na rzecz Z. D. - do gruntu o pow. [...] m², oznaczonego jako działka nr [...]. Zaś decyzją nr [...] również z dnia [...] stycznia 2010 r., Prezydent W. rozpoznał wniosek dekretowy z dnia 11 stycznia 1949 r. i ustanowił prawo użytkowania wieczystego na rzecz J. W. - do gruntu o pow. [...] m², oznaczonego jako działka nr [...]. Decyzja ta została doręczona adw. P. M. (pełnomocnikowi Z. D.) w dniu [...] lutego 2011 r. Odwołanie od powyższej decyzji w dniu [...] marca 2010 r. (a więc w terminie) złożył Z. D. – domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] umorzyło postępowanie odwoławcze. Kolegium stwierdziło, że pierwszy etap postępowania odwoławczego przed organem II instancji, to etap badania formalnego. Czynności podejmowane w ramach tego postępowania zmierzają do ustalenia zaistnienia przesłanek dopuszczalności odwołania oraz zachowania ustawowo wskazanego terminu do wniesienia odwołania. Zgodnie z art. 127 § 1 kpa, od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Natomiast w myśl art. 28 kpa, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Warunkiem koniecznym do występowania podmiotu jako strony postępowania, jest posiadanie interesu prawnego lub obowiązku związanego z prowadzonym postępowaniem albo żądanie przez podmiot czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przy czym, chodzi tu nie o interes faktyczny, dający się nawet racjonalnie uzasadnić, ale o interes prawny, tj. taki, który wynika z określonego przepisu prawnego odnoszącego się wprost do sytuacji danego podmiotu. Wspomniany interes prawny musi być interesem indywidualnym strony postępowania, musi zatem dotyczyć jej bezpośrednio. Tak więc o tym, czy określonemu podmiotowi będzie służyło prawo strony w konkretnym postępowaniu administracyjnym, decydować będzie nie wola osoby, lecz norma prawna, z której dla tego podmiotu będą wynikały wprost określone prawa lub obowiązki. Pojęcie strony, jakim posługuje się art. 28 kpa, może być wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, czyli normy prawnej, która stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku. W związku z powyższym Kolegium uznało, że Z. D., nie miał statusu strony - w rozumieniu art. 28 kpa - w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2010r. nr [...]. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Z. D. – wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2011r., ewentualnie wnosił o uchylenie tych decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzucił: - rozpoznanie sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną tj. decyzją Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] sierpnia 1967 r., nr [...] ustanawiającą na rzecz J. W. użytkowanie wieczyste nieruchomości o powierzchni [...], - naruszenie art. 28 kpa w zw. z art. 127 kpa poprzez błędną wykładnię pojęcia interesu prawnego i w rezultacie przyjęcie, że Z. D. nie był stroną postępowania zakończonego decyzją Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...], - naruszenie art. 107§1 i §3 kpa oraz art. 7, 8 i 11 kpa poprzez zaniechanie analizy materiału dowodowego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że kontrola sądowo - administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania decyzji na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżona decyzja jak też decyzja organu pierwszej instancji naruszają prawo. Przede wszystkim należy podkreślić, że zgodnie z art. 127 § 1 kpa od decyzji wydanej w pierwszej instancji odwołanie służy stronie. Nie jest zatem dopuszczalne rozpatrzenie przez organ odwoławczy odwołania pochodzącego od osoby nie będącej stroną postępowania. Przystępując do rozpatrzenia odwołania organ - we wstępnej fazie postępowania - ma obowiązek ustalenia, czy żądanie zgłoszone w tym przedmiocie pochodzi od strony postępowania Ustalenie, że odwołanie wniosła osoba nie posiadająca przymiotu strony, obliguje organ odwoławczy do wydania decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Stosownie zaś do art. 28 kpa stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O tym, czy określonemu podmiotowi przysługują uprawnienia strony, a więc czy ma on interes prawny w rozpoznawanej sprawie, przesądzają przepisy prawa materialnego, z których wynikają dla tego podmiotu określone prawa lub obowiązki. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym to tyle, co wskazać przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którym składający wniosek opiera swoje żądanie. Przy tym interes prawny, którego istnienie warunkuje przyznanie przymiotu strony w sprawie, musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu. Brak bezpośredniego wpływu sprawy na sferę prawną nie pozwala na uznanie składającego wniosek za stronę. Jednocześnie - od tak pojmowanego interesu prawnego - należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot (osoba) jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. Zatem o tym, czy interes lub obowiązek mają charakter prawny, czy tylko faktyczny, przesądza treść przepisów prawa materialnego. O posiadaniu przez podmiot interesu prawnego, a tym samym o posiadaniu przez zainteresowanego uprawnień strony w postępowaniu administracyjnym, rozstrzyga istnienie odpowiedniego przepisu prawa materialnego, w oparciu o który wyprowadzić można legitymację podmiotu do uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym. W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. umorzyło postępowanie odwoławcze uznając, że Z. D. nie miał statusu strony, w rozumieniu art.28 kpa, w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. - w której Prezydent W. ustanowił prawo użytkowania wieczystego na rzecz J. W. do gruntu o pow. [...] m², oznaczonego jako działka nr [...]. Istota niniejszej sprawy sprowadza się zatem do ustalenia, czy skarżącemu przysługiwał przymiot strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym rozpatrzenia wniosku dekretowego i ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu o pow. [...] m². Sytuacja w przedmiotowej sprawie jest taka, że najpierw Prezydent W. decyzją z dnia [..] maja 2007 r., nr [...] ustanowił prawo użytkowania wieczystego do gruntu o pow. [...] m² na rzecz Z. D. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uchyliło tą decyzję, Prezydent W. - działając z urzędu - zatwierdził projekt podziału dotychczasowej działki nr [...] o pow. [...] m² - na działkę nr [...] o pow. [...] m² i nr [...] o pow. [...] m², a następnie decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. ustanowił prawo użytkowania wieczystego - do gruntu o pow. [...] m², oznaczonego jako działka nr [...] - na rzecz J. W. Z. D. nie był stroną tego postępowania (przed organem I instancji) mimo, że poprzednią decyzją z dnia [...] maja 2007 r. ustanowiono na jego rzecz prawo użytkowania wieczystego do działki o pow. [...] m² - w skład której wchodziła przedmiotowa działka o pow. [...] m². Również organ II instancji uznał, że skarżący nie ma przymiotu strony i umorzył postępowanie odwoławcze. Takie postępowanie organów nie zyskało aprobaty Sądu. Sąd uznał, że Z. D. posiada interes prawnym w rozumieniu art. 28 kpa, który ma swoje źródło w przepisie prawa materialnego znajdującego zastosowanie w tej sprawie – art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Swoje prawa prawidłowo wywodzi on z umowy sprzedaży roszczeń sporządzonej w dniu [...] marca 1993 r. - którą spadkobiercy J. i H. małż. W. sprzedali na rzecz E. D: "prawa i roszczenia o nakłady na budynek znajdujący się na gruncie wraz z prawami do ww. gruntu objęte kw nr [...] jakie im służyć mogą – jako następcom prawnym byłego właściciela" oraz postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku po nabywcy roszczeń, tj. E. D. Umowa ta była zawarta już po decyzji Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej z dnia [...] lipca 1968 r. o lokalizacji szczegółowej pod budowę segmentu budynku mieszkalnego bliźniaczego, której integralną część stanowiła mapa sporządzona w dniu [...] maja 1967 r. w oparciu o pomiary wykonane przez [...] Przedsiębiorstwo Geodezyjne. Według powyższej mapy przedstawiona na niej nieruchomość została podzielona na cztery działki: działkę numer [...] o powierzchni [...] m² , działkę numer [...] o powierzchni [...] m² (oddaną już w użytkowanie wieczyste J. W. decyzją Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] sierpnia 1967 r., nr [...],), działkę o powierzchni [...] m² (pod ulicę) i działkę o powierzchni [...] m² (określoną jako pozostałą). W związku z powyższym Sąd uznał, że umorzenie postępowania odwoławczego jest nieprawidłowe - bowiem Z. D. ma interes prawny, a więc i przymiot strony tego postępowania - dlatego też uchylił decyzję organu II instancji. Również decyzja organu I instancji nie mogła się ostać, gdyż skarżący nie brał udziału w postępowaniu przed tym organem – co jest przesłanką do wznowienia postępowania. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło