I SA/Wa 1979/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Marta Kołtun-Kulik Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Szmydt Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2016 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy materialnej oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] marca 2014 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M. S., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [..] stycznia 2014 r., nr [...] o odmowie przyznania pomocy materialnej. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. M. S. wnioskiem z dnia [...] grudnia 2013 r. zwrócił się o udzielenie pomocy materialnej z przeznaczeniem na żywność i pokrycie opłat mieszkaniowych. Prezydent [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] orzekł o odmowie przyznania M. S. pomocy materialnej. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniach [...] stycznia i [...] stycznia 2014 r. pracownik socjalny usiłował przeprowadzić wywiad z wnioskodawcą, jednak nie zastał M. S. w domu. Pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. wezwano M. S. do nawiązania kontaktu z pracownikiem socjalnym w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, pod rygorem wydania decyzji odmownej. M. S. nie nawiązał kontaktu z pracownikiem socjalnym. Z informacji podanych przez Wydział Zasobów Lokalowych [...] wynika, że stronie został przyznany dodatek mieszkaniowy na okres od [...] lipca 2013 r. do [...] grudnia 2013 r. w wysokości [...] zł. Z informacji udzielonej przez Spółdzielnię [...] wynika, że wnoszone są opłaty czynszowe, a na dzień [...] grudnia 2013 r. istnieje nadpłata w opłatach za lokal w wysokości [...] zł. Z informacji [...] wynika, że łączna kwota zgromadzonego świadczenia z tytułu nieodebranej renty wynosi [...] zł, a wnioskodawca nie złożył wniosku o przyznanie emerytury, pomimo, że w dniu [...] czerwca 2012 r. osiągnął wiek emerytalny. Organ zaznaczył, że zgodnie z przepisem art. 107 ust. 4a ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 183 ze zm.) – zwanej dalej "ups" niewyrażenie zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego lub aktualizacji wywiadu stanowi podstawę do odmowy przyznania świadczenia. Organ uznał, że nienawiązanie przez wnioskodawcę kontaktu z pracownikami socjalnymi celem ustalenia terminu przeprowadzenia wywiadu należało ocenić jako odmowę jego przeprowadzenia w rozumieniu tego przepisu. Prezydent [...] wskazał, że ostatni wywiad środowiskowy został przeprowadzony [...] maja 2013 r. i nie może stanowić podstawy do oceny aktualnej sytuacji wnioskodawcy. Poza tym organ wskazał, że M. S. posiada własne zasoby i możliwości w celu przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej w postaci świadczenia [...], którego z nieznanych przyczyn nie pobiera. Żądanie pokrycia czynszu jest natomiast bezzasadne, skoro wnioskodawca posiada z tego tytułu nadpłatę. Od powyższej decyzji M. S. wniósł odwołanie. W uzasadnieniu wskazał, że nie jest prawdą, że jakakolwiek pomoc jest uzależniona od przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, ponieważ mimo uczestnictwa w przeprowadzeniu kilkudziesięciu wywiadów, nie otrzymał jakiejkolwiek pomocy. M. S. podał, że jakiekolwiek wywiady nie będą już przeprowadzane, ze względu na niebezpieczeństwo dokonania prowokacji poprzez [...]. M. S. oświadczył, że pozostaje bez środków do życia, nie przysługuje mu emerytura lub renta, nie ma zasiłku i oszczędności. Zaległość w opłatach mieszkaniowych wynosi pewnie ponad [...] zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że z przepisu art. 4 ups wynika obowiązek współdziałania w rozwiązaniu trudnej sytuacji życiowej. Obowiązek ten dotyczy również sporządzenia wywiadu środowiskowego lub jego aktualizacji i powinien polegać na udzieleniu organowi niezbędnych informacji. Z brzmienia przepisu art. 39 ups wynika, że postawa wnioskodawcy podlega ocenia organu, skoro decyzja w przedmiocie przyznania świadczenia ma charakter uznaniowy. Kolegium wskazało, że z akt sprawy wynika, iż M. S. uchybił obowiązkowi współpracy z pracownikiem socjalnym, ponieważ uniemożliwił przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, jak również na wezwanie organu nie nawiązał kontaktu z pracownikiem socjalnym. Zgodnie natomiast z przepisem art. 11 ust. 2 ups brak współdziałania osoby z pracownikiem socjalnym w rozwiązaniu trudnej sytuacji życiowej może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia. Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] M. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podnosząc, że argumentacja organu odwoławczego zawiera kłamstwa i oszczerstwa za wyjątkiem informacji o dodatku mieszkaniowym. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest uzasadniona. Przepisy ups w sposób jednoznaczny regulują tryb ubiegania się o świadczenia z pomocy społecznej. Zgodnie z art. 106 ust. 1 i 4 ups przyznanie świadczeń z pomocy społecznej następuje w formie decyzji administracyjnej. Decyzję administracyjną o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego. Według art. 107 ust. 1,3 i 4 ups rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza się w celu ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osób i rodzin. Rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza pracownik socjalny. W przypadku ubiegania się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej po raz kolejny, a także gdy nastąpiła zmiana danych zawartych w wywiadzie, sporządza się aktualizację wywiadu. W przypadku osób korzystających ze stałych form pomocy aktualizację sporządza się nie rzadziej niż co 6 miesięcy, mimo braku zmiany danych. Pracownik socjalny przeprowadzający rodzinny wywiad środowiskowy może domagać się od osoby lub rodziny ubiegającej się o pomoc złożenia oświadczenia o dochodach i stanie majątkowym. Trafnie wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], że przepis art. 4 ups nakłada na osoby korzystające z pomocy społecznej obowiązek współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Zgodnie zaś z art. 11 ust. 2 tej ustawy brak współdziałania osoby z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia z pomocy społecznej. W ocenie Sądu, ustalenia dokonane przez organy mają potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach niniejszej sprawy w zakresie braku współdziałania skarżącego z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu jego trudnej sytuacji życiowej. Z akt sprawy wynika, że pracownik socjalny dwukrotnie odwiedził mieszkanie M. S., nie zastał go w domu, lecz zostawił w skrzynce listowej wizytówkę z prośbą o nawiązanie kontaktu. Także wezwanie o nawiązanie kontaktu z pracownikiem socjalnym celem ustalenia terminu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego (pismo z dnia [...] stycznia 2014 r.), odebrane przez skarżącego w dniu [...] stycznia 2014 r., pozostało bez odpowiedzi. Sąd zwraca uwagę, że wywiad środowiskowy - zgodnie z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 czerwca 2012 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 712) – przeprowadza się w miejscu zamieszkania lub pobytu osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej, w terminach uzgodnionych wcześniej z wnioskodawcą. W ocenie Sądu, brak możliwości dokonania oceny aktualnej sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej skarżącego uniemożliwił pracownikom socjalnym analizę i ocenę sytuacji skarżącego i sformułowanie wniosków z niej wynikających stanowiących podstawę planowania pomocy, jej rodzaju i zakresu. Trafnie też zwrócił uwagę Prezydent [...], że odmowa udzielenia wnioskowanej pomocy jest ponadto uzasadniona tym, że skarżący może pokonać trudności życiowe wykorzystując własne zasoby i możliwości, skoro ma możliwość pobierania renty w wysokości [...] zł (netto) i ma możliwość domagania się wznowienia wypłaty części środków dotychczas zgromadzonych, a niepobranych (pismo [...]). Z powyższych względów nie można postawić organom zarzutu, że powierzchownie rozpatrzyły sprawę i nierzetelnie uzasadniły swoje rozstrzygnięcia. To z kolei prowadzi do wniosku, iż zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu pierwszej instancji nie naruszyły prawa. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.