I SA/Wa 1979/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący - Sędzia WSA Przemysław Żmich po rozpoznaniu w dniu 9 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy materialnej postanawia: I. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, II. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. M. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2014 r., nr [...], wydaną w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wnioskiem z dnia 27 lipca 2015 r., złożonym na urzędowym formularzu PPF, M. S. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wskazał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo, jest bezrobotny, nie osiąga dochodu i nie przysługuje mu renta, emerytura ani jakikolwiek zasiłek. Posiada mieszkanie o powierzchni [...] m2 oraz nie ma oszczędności. Powyższy wniosek został rozpoznany, wydanym przez referendarza sądowego postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 1979/14, odmawiającym przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Orzeczenie to zostało doręczone stronie w dniu 9 września 2015 r. W dniu 15 września 2015 r. (data prezentaty) M. S. złożył sprzeciw od ww. postanowienia, wskazując, że pozostaje bez środków do życia oraz kwestionując posiadanie przez niego uprawnień do pobierania renty z ZUS-u. Mając na uwadze, że zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej jako p.p.s.a. wobec wniesienia sprzeciwu od postanowienia wydanego przez referendarza sądowego, postanowienie to straciło moc, a sprawa z w wniosku o przyznanie prawa pomocy zostaje rozpoznana na nowo. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Na podstawie art. 245 § 1 - 3 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a prawo pomocy Sygn. akt I SA/Wa 1979/14 w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Sąd stanął na stanowisku, że przewidziana w przepisach instytucja prawa pomocy stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną faktycznie nie są w stanie uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Natomiast w przypadku skarżącego taka sytuacja nie ma miejsca. W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznych kosztów jego utrzymania. Ubiegający się o przyznanie prawa pomocy nie osiąga dochodu, jednakże - co jest Sądowi znane z urzędu, tj. z jego oświadczenia z dnia [...] listopada 2014 r., znajdującego się w aktach sądowych sprawy o sygn. akt I SA/Wa 3127/13 - jest świadomy, że została przyznana mu renta z tytułu niezdolności do pracy, jednak uważa, że została ona narzucona wbrew prawu i z tego powodu jej nie pobiera nie chcąc narazić się na odpowiedzialność karną. Ponadto z nadesłanego do sprawy o sygn. akt I SA/Wa 1115/12 pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2015 r. wynika, że przedmiotowe świadczenie zostało zawieszone z powodu niemożności jego doręczenia z przyczyn niezależnych od organu (art. 134 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych), bowiem M. S. odmawia przyjęcia renty. Kwota zgromadzonego świadczenia, które może odebrać skarżący, jeśli wystąpiłby o wznowienie Sygn. akt I SA/Wa 1979/14 wypłaty renty w maju 2015 r., tj. za okres od maja 2012 r. do kwietnia 2015 r., wynosi [...] zł. W tej sytuacji Sąd uznał, że skarżący jest osobą, która posiada środki do życia i może zabezpieczyć kwotę niezbędną do ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. M. S. może uzyskać środki pieniężne dokonując odbioru kwoty zgromadzonej z tytułu wskazanej, niepobieranej renty za okres ostatnich 3 lat. Prawo pomocy adresowane jest bowiem do osób, które znalazły się w trudnej sytuacji życiowej z przyczyn od nich niezależnych. Natomiast M. S. jest świadomy faktu, że renta mu przysługuje i dobrowolnie jej nie pobiera mimo deklarowania braku środków do życia. Z uwagi na to, że wnioskodawca podjął decyzję o rezygnacji z jednego ze źródeł utrzymania, to konsekwencją dokonanego wyboru jest stwierdzenie, że znajduje się on w trudnej sytuacji materialnej z przyczyn wyłącznie od niego zależnych. Jednocześnie jego sytuacji majątkowej w żaden sposób nie można porównywać do sytuacji majątkowej osób, które - mimo podejmowanych starań - nie są w stanie opłacić kosztów udziału w postępowaniu. Jednocześnie, ze względu na ustawowe zwolnienie wnioskodawcy, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych zbędne stało się rozpoznawanie wniosku wnioskodawcy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z tego względu, umorzono postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych, a wniosek rozpoznano w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Stosownie do treści art. 249 a p.p.s.a. dodanego ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r. poz. 658) zwanej dalej "ustawą o zmianie" jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 249 a i 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. | |