I SA/Wa 1982/09
WyrokWSA w Warszawie2010-02-10
Skład orzekający: Jolanta Dargas, Iwona Kosińska, Monika Nowicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Agencja działająca na rzecz Skarbu Państwa, w odniesieniu do nieruchomości rolnych Skarbu Państwa, posiada status strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności tej nieruchomości?Ratio decidendi
Skarżąca Agencja posiada własny interes prawny, wywodzący się z przepisów prawa materialnego, co przyznaje jej status strony w postępowaniu administracyjnym. Zgodnie z ustawą o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, Agencja wykonuje prawa właściciela (Skarbu Państwa) do powierzonego jej mienia, co uzasadnia jej legitymację do występowania w obrocie prawnym i w postępowaniach administracyjnych dotyczących tego mienia.Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. umorzyło postępowanie odwoławcze w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, uznając, że Agencja [...] w W. nie posiada przymiotu strony. Agencja wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie art. 28 kpa i ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, argumentując, że jako podmiot działający na rzecz Skarbu Państwa ma interes prawny w sprawie. Po uchyleniu przez NSA wyroku WSA stwierdzającego nieważność decyzji SKO z powodu niewłaściwości organu, sprawa wróciła do ponownego rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz zasądził od SKO na rzecz Agencji zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędziowie: WSA Iwona Kosińska WSA Monika Nowicka Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2010 r. sprawy ze skargi Agencji [...] w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz Agencji [...] w W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] po rozpoznaniu odwołania Agencji [...] w W. od decyzji Starosty P. z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości umorzyło postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że Starosta P. decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. orzekł o przekształceniu przysługującego U. i M. P. prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] m2, KW nr [...], położonej w P. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Agencja [...] w W.
W wyniku rozpoznania odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. umorzyło postępowanie odwoławcze uznając, że Agencja nie posiada przymiotu strony. Jednocześnie Kolegium podniosło, że przedmiotowa nieruchomość stanowiła własność Skarb Państwa i weszła w skład [...] na podstawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1995 r. nr [...].
Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agencja [...] w W., w której zrzuciła naruszenie art. 28 kpa, poprzez błędne ustalenie braku przymiotu strony skarżącej oraz art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa i wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty P. oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazano, że działająca na rzecz Skarbu Państwa Agencja ma interes prawny do występowania w niniejszym postępowaniu, ponieważ dotyczy ono nieruchomości będącej w [...]. Ponadto skarżąca zakwestionowała prawidłowość sporządzonego w niniejszej sprawie operatu szacunkowego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 listopada 2008 r. w sprawie sygn. akt I SA/Wa 634/08 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu, wydana ona została z naruszeniem przepisów o właściwości, gdyż organem właściwym do rozpoznania odwołania Agencji winien być Wojewoda [...], a nie Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Poglądu tego nie podzielił Naczelny Sąd Administracyjny i wyrokiem z dnia 3 listopada 2009 r. sygn. akt I OSK 70/09 uchylił wyrok Sądu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie wskazując Samorządowe Kolegium Odwoławcze jako organ właściwy do rozpoznania odwołania Agencji.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa materialnego - art. 1 ust. 1 i art. 5 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2004 r., Nr 208, poz. 2128 ze zm.) oraz naruszeniem art. 28 i art. 138 § 1 pkt 3 kpa.
Spór w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny, czy skarżącej Agencji [...] przysługuje status strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości nr [...] położonej w P., pozostającej w [...].
Zgodnie z art. 28 kpa stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Ugruntowany jest pogląd zarówno w orzecznictwie jak i w doktrynie, że interes prawny legitymujący stronę postępowania wywodzi się z prawa materialnego i musi to być interes danego podmiotu (B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz" Wydanie 8, C. H. Beck, Warszawa 2006 r. s. 230). Z mocy art. 29 kpa stronami mogą być zarówno osoby fizyczne jak i prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne również jednostki nie posiadające osobowości prawnej.
W ocenie Sądu skarżąca Agencja [...] posiada własny interes prawny w niniejszej sprawie, wywodzący się z przepisów prawa materialnego, zatem przysługuje jej status strony postępowania. Zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa Skarb Państwa powierza Agencji wykonywanie prawa własności i innych praw rzeczowych na jego rzecz w stosunku do nieruchomości, o których mowa w art. 1 i art. 2. Zatem w odniesieniu do powierzonego jej mienia Agencja jest jednostką organizacyjną Skarbu Państwa reprezentującą go. Posiada zatem status strony postępowania, którego przedmiotem jest mienie wchodzące w skład zasobu. Jak wynika z art. 5 ust. 2 ustawy, a także orzecznictwa Agencja [...] wykonuje uprawnienia właściciela (Skarbu Państwa) na zasadach określonych w ustawie z dnia 19 października 1991 r. i korzysta z takich samych uprawnień jak każdy właściciel (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 1994 r., sygn. akt II SA 241/92 ONSA 1995/2/67, wyrok z dnia 2 czerwca 1997 r., sygn. akt I SA 1335/95, ONSA 1998/2/59). Agencja występuje w obrocie prawnym samodzielnie, wykonując w imieniu własnym prawa Skarbu Państwa do powierzonego jej mienia.
Z przepisów art. 12 i 13 ust. 1 powołanej wyżej ustawy wynika, że mienie Skarbu Państwa, o którym mowa w art. 1 i 2 tej ustawy przejęte w trybie niniejszej ustawy tworzy Zasób Własności Rolnej Skarbu Państwa, którym dysponuje Agencja.
Sąd zauważa, że przedstawione wyżej regulacje prawne zostały w niniejszej sprawie zupełnie pominięte, chociaż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium przyznało, iż przedmiotowa nieruchomość wchodzi w skład [...].
W świetle powyższych okoliczności należy uznać, że zaskarżona decyzja naruszająca postępowanie odwoławcze, jako zainicjowane przez podmiot nie będący stroną zapadła z naruszeniem wskazanych na wstępie przepisów.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 lit. a i c, art. 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło