I SA/Wa 1984/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-11-27
Skład orzekający: Referendarz sądowy Lucyna Picho
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada oszczędności i dochód z umowy o pracę, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, mimo że spłaca kredyt hipoteczny?Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji majątkowej uniemożliwiającej samodzielne poniesienie kosztów sądowych. Posiadane oszczędności i dochód z umowy o pracę, mimo obciążenia kredytem hipotecznym, pozwalają na pokrycie wpisu od skargi, który jest najwyższym kosztem sądowym. Spłata rat kredytu nie jest wydatkiem niezbędnym, który miałby pierwszeństwo przed kosztami postępowania sądowego.Stan faktyczny
B. F. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym dotyczącym uchylenia decyzji w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej. Wnioskodawca wykazał dochód z umowy o pracę, oszczędności, własność działek i samochodu, a także obciążenie kredytem hipotecznym. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie jest na tyle trudna, aby uzasadniać zwolnienie od kosztów.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania B. F. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku B. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. F. i B. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej postanawia odmówić przyznania B. F. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W związku ze złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] wydaną w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej i wezwaniem do uiszczenia wpisu w wysokości [...] zł, skarżący B. F. i zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawca wyjaśnił, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a źródłem jego utrzymania jest dochód z tytułu umowy o pracę w wysokości [...] zł. Wnioskodawca ujawnił, że posiada majątek w postaci prawa własności lub współwłasności działek w S. o powierzchni [...] m2, [...] m2, [...] m2, [...] m2 i [...] m2. Ujawnił również, że zgromadził środki pieniężne w wysokości [...] zł, jest również właścicielem samochodu marki [...] o wartości [...] zł. Nadmienił również, że ciąży na nim kredyt hipoteczny w wysokości [...] CHF, który zaciągnął wraz z siostrą A. F. w związku z zakupem działki w S. Uzasadniając wniosek wyjaśnił, że znajduje się z trudnej sytuacji finansowej, i dlatego nie jest w stanie opłacić kosztów sądowych w sprawie. Poza ujawnionymi dochodami nie posiada innych środków utrzymania, poza tym jest obciążony kredytem, a spłata należności z tego tytułu stanowi ogromne obciążenie dla jego budżetu.
Rozpoznając wniosek na wstępie należy zauważyć, że prawo pomocy stosownie do treści art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 ustawy).
Odnosząc powyższe kryteria do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że w ocenie referendarza sądowego rozpoznającego wniosek brak jest podstaw do jego uwzględnienia. Na wstępie należy zauważyć, że do kosztów sądowych zalicza się opłaty sądowe (w tym wpis i opłaty kancelaryjne) oraz zwrot wydatków (art. 211 powołanej ustawy). Nie ulega wątpliwości, iż na obecnym etapie postępowania sądowego konieczne będzie uiszczenie przez skarżącego wpisu od skargi, którego wysokość wynosi [...] zł. Natomiast wysokość innych kosztów sądowych, np. opłat kancelaryjnych (m. in. opłat za wydanie kopii, czy odpisu dokumentu z akt sprawy – odpowiednio 2 lub 10 zł za każdą stronę dokumentu, opłaty za sporządzenie uzasadnienia wyroku -100 zł), czy wydatków (np. kosztów dojazdu do Sądu) nie jest obecnie znana, ponieważ zależna będzie od przebiegu sprawy. Zatem konieczność ich opłacenia pozostałych koszów sądowych powstanie być może w przyszłości na dalszym etapie postępowania sądowego. Podkreślić również należy, spośród wszystkich kosztów sądowych wpis od skargi jest najwyższy. Nie bez znaczenia dla oceny sytuacji majątkowej skarżącego jest również to, że prawo pomocy jest skierowane w pierwszej kolejności do osób, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji majątkowej. W przypadku B. F. brak jest podstaw do przyjęcia, że jego sytuacja majątkowa jest bardzo trudna. Miesięczny dochód strony to kwota około [...] zł. Wnioskodawca ujawnił również, że posiada oszczędności w wysokości [...] zł. Nie można wiec przyjąć, że pozostaje on w ubóstwie. Nawet przy uwzględnieniu wydatków związanych z codziennym utrzymaniem, zakupem żywności, w ocenie referendarza sądowego B. F.jest w stanie samodzielnie opłacić koszty sądowe. Jak wskazano już wcześniej kwota wpisu jest najwyższa spośród kosztów, pozostałe opłaty są nie tylko zdecydowanie niższe, ale również rozłożone w czasie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego. Powyższe uzasadnia odmowę zwolnienia wnioskodawcy z kosztów sądowych.
Na marginesie referendarz sądowy pragnie również wyjaśnić, że spłata rat kredytu nie stanowi wydatku niezbędnego, który mógłby mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego. Wspomnieć również należy, że dla oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy znaczenie ma wyłącznie sytuacja majątkowa ubiegającego się o taką pomoc, nie uwzględnia się natomiast zasadności skargi i charakteru sprawy administracyjnej.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło