I SA/Wa 1984/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik (spr.) po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej postanawia odmówić przyznania B. F. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W toku postępowania sądowego, w następstwie wezwania o uiszczenie wpisu sądowego w wysokości [...] zł (k-[...]) skarżący B. F. skierował do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawca wyjaśnił, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a źródłem jego utrzymania jest dochód z tytułu umowy o pracę w wysokości [...] zł. Wnioskodawca ujawnił, że posiada majątek w postaci prawa własności lub współwłasności działek w S. o powierzchni [...] m2. Ujawnił również, że zgromadził środki pieniężne w wysokości [...] zł, jest również właścicielem samochodu marki [...] o wartości [...] zł. Nadmienił również, że ciąży na nim zobowiązanie z tytułu kredytu hipotecznego w wysokości [...], który zaciągnął wraz z siostrą A. F. w związku z zakupem działki w S. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy wyjaśnił, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, i dlatego nie jest w stanie opłacić kosztów sądowych w sprawie. Poza ujawnionymi dochodami nie posiada innych środków utrzymania, poza tym jest obciążony kredytem, a spłata należności z tego tytułu stanowi ogromne obciążenie dla jego budżetu. Postanowieniem z dnia 27 listopada 2012 r., referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w żądanym zakresie. W dniu [...] grudnia 2012 r., B. F. wniósł do Sądu sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego. W uzasadnieniu na wstępie podkreślił, że w jego ocenie fakt wykazania przez niego w złożonym oświadczeniu o stanie majątkowym posiadania określonych środków finansowych nie świadczy, że jest on w stanie opłacić koszty sądowe. Zdaniem B. F. dla oceny zasadności złożonego wniosku istotny jest charakter przedmiotu sprawy sądowowadministracyjnej zainicjowanej skargą. Sprawa ta dotyczy oceny prawidłowości decyzji administracyjnej wydanej w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej w wysokości kilkudziesięciu tysięcy złotych. Wnioskodawca wyjaśnił, że koniecznym będzie dla niego zgromadzenie środków finansowych przekraczających wartość posiadanych przez niego aktywów. Dodał, że nawet po przeznaczeniu na cel zapłaty opłaty adiacenckiej całości oszczędności nadal nie będzie on w stanie tej opłaty uiścić. Ponadto przy tak wysokich kosztach obsługi kredytu jego wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę uniemożliwia mu zgromadzenie takiej kwoty. Reasumując wskazał również, że jeśli w ocenie Sądu nie będzie możliwe przyznanie mu tego prawa w pełnym zakresie, wnosi o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od wpisu sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t, j, Dz. U. z 2012, poz. 270) prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 ustawy). W pierwszej kolejności należy zauważyć, że B. F. domaga się przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W myśl powołanej ustawy do kosztów tych zalicza się opłaty sądowe (w tym wpis i opłaty kancelaryjne) oraz zwrot wydatków (art. 211 powołanej ustawy). Nie ulega wątpliwości, iż na obecnym etapie postępowania sądowego konieczne będzie uiszczenie przez skarżącego wpisu od skargi, którego wysokość z uwagi na charakter zaskarżonego aktu prawnego została określona na kwotę [...] zł. Przedmiotem oceny Sądu jest bowiem decyzja o ustaleniu opłaty adiacenckiej w wysokości [...] zł w tym [...] zł na rzecz A. F. i [...] zł na rzecz B. F. Natomiast wysokość innych kosztów sądowych, np. opłat kancelaryjnych (m. in. opłat za wydanie kopii, czy odpisu dokumentu z akt sprawy – odpowiednio 2 lub 10 zł za każdą stronę dokumentu, opłaty za sporządzenie uzasadnienia wyroku -100 zł), czy wydatków (np. kosztów dojazdu do Sądu) nie jest obecnie znana, ponieważ zależna będzie od przebiegu sprawy. Wskazać również należy, że spośród wszystkich kosztów wpis od skargi jest najwyższy. Pozostałe koszty są nie tylko zdecydowanie niższe, ale również obowiązek ich opłacenia powstanie na dalszym etapie postępowania sądowego. Dodatkowo "dolegliwość" związaną z opłaceniem wpisu sądowego zmniejsza również to, iż obowiązek jego uiszczenia ciąży solidarnie na dwóch osobach – B. F. i A. F. Wskazać również należy, że przy ocenie zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy ustawodawca nakazuje stosowanie surowych kryteriów oceny. Strona domagając się uwzględnienia takiego wniosku w całości czy też w części musi wykazać, że znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji, która w znaczący sposób odbiega od przeciętnej. Tylko zatem te osoby, które wykażą, iż ich sytuacja materialna jest ciężka mogą oczekiwać, że ich wniosek zostanie uwzględniony. Takie stanowisko wielokrotnie akcentowały również w orzeczeniach sądy administracyjne. Z powyższego wynika zatem, że powoływanie się przez wnioskodawcę na charakter administracyjny sprawy, której dotyczy skarga, nie może stanowić okoliczności, którą należy uwzględnić dla oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skoro bowiem strona decyduje się na złożenie skargi do sądu z założenia powinna liczyć się z koniecznością poniesienia określonych kosztów sądowych. Dokonując zatem oceny zasadności złożonego wniosku w świetle powołanych okoliczności i uwagi należy stwierdzić, że B. F. nie wykazał, że pozostaje w sytuacji uzasadniającej uwzględnienie jego wniosku. Skarżący ma zabezpieczone potrzeby bytowe (choć jest obciążony spłatą kredytu hipotecznego), ponadto uzyskuje stały dochód w kwocie [...] zł, który przeznacza wyłącznie na własne utrzymanie. Dodatkowo jest właścicielem lub współwłaścicielem kilku nieruchomości gruntowych (działek), jak również na dzień złożenia wniosku dysponował oszczędnościami w wysokości [...] zł. Zdaniem Sądu nie można więc uznać, że jest osobą ubogą, a jego sytuacja majątkowa jest trudna. Jak wskazano już wcześniej najwyższym z kosztów sądowych do opłacenia którego jest zobowiązany skarżący jest wpis w wysokości [...] zł. Wezwanie o dokonanie wpłaty skierowano zarówno do wnioskodawcy jak i jego siostry. Powyższe ustalenia wskazują, że sytuacja majątkowa skarżącego nie daje podstaw do uznania, że jego sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 27 listopada 2012 r., powinien zostać uwzględniony. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd postanowił jak w sentencji.