I SA/Wa 1985/04

WyrokWSA w Warszawie2005-11-09

Skład orzekający: Monika Nowicka, Joanna Banasiewicz, Jolanta Zdanowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy do stwierdzenia choroby zawodowej uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu konieczne jest przekroczenie określonego stopnia uszkodzenia słuchu, czy wystarczy związek przyczynowy między schorzeniem a warunkami pracy?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że o chorobie zawodowej decyduje związek przyczynowy między schorzeniem a warunkami pracy, a nie stopień zaawansowania uszkodzenia słuchu. Organy administracji nie mogą odmówić uznania choroby zawodowej wyłącznie ze względu na niewystarczający stopień niedosłuchu, gdyż takie ograniczenie nie wynika z przepisów prawa materialnego.
Stan faktyczny
S. K. wystąpił w sierpniu 2002 r. z wnioskiem o rozpoznanie choroby zawodowej dotyczącej obustronnego upośledzenia słuchu typu odbiorczego. Organy sanitarne wydały decyzje negatywne, wskazując na brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej ze względu na stopień niedosłuchu (16,6 dB), podczas gdy kryterium przyjęto na poziomie co najmniej 30 dB. Skarżący podniósł, że decydujący jest związek przyczynowy, a nie stopień uszkodzenia.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz WSA Jolanta Zdanowicz (spr.) Protokolant asystent sędziego Marta Ways po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2005 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2004 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. I SA/Wa 1985/04 UZASADNIENIE Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z dnia [...] października 2004 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. orzekającą o braku podstaw do stwierdzenia u S. K. choroby zawodowej - obustronne upośledzenie słuch typu odbiorczego. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że przy określonej etiologii chorób wywołanych hałasem, oprócz czynników takich jak przekroczenie wartości normatywów higienicznych i czasu pracy, znaczną rolę odgrywa również osobnicza wrażliwość pracownika, zaś czasokres, czy stopień narażenia na oddziaływanie szkodliwych czynników środowiska nie przesądza samo przez się o uznaniu choroby za chorobę zawodową. Jak wskazał organ odwoławczy - organy inspekcji sanitarnej nie mogą zmieniać orzeczeń lekarskich wystawianych przez uprawnione jednostki służby zdrowia, a orzeczenie takie z dnia [...] września 2003 r. dotyczące zainteresowanego, wskazywało brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej uszkodzenia słuchu. Skargę na powyższą decyzję złożył zainteresowany domagając się jej uchylenia jako niezgodnej z prawem. Zdaniem skarżącego, o schorzeniu decyduje związek przyczynowy pomiędzy tym schorzeniem a warunkami pracy, nie zaś stopień jej zaawansowania, jak przyjmują organy. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Ocena działalności organów administracji publicznej, dokonywana przez sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Skarga zasługuje na uwzględnienie, a zarzuty skarżącego, iż o przyjęciu choroby zawodowej winien decydować związek przyczynowy a nie stopień niedosłuchu, należy uznać za trafny. Jak wynika z akt administracyjnych zainteresowany wystąpił z wnioskiem o wdrożenie postępowania w celu rozpoznania choroby zawodowej w dacie [...] sierpnia 2002 r., co decydowało o przeprowadzeniu tego postępowania w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.). Orzeczenie lekarskie z dnia [...] września 2003 r. będące podstawą do orzekania przez organ wykazało obustronne upośledzenie słuchu typu odbiorczego w stopniu nie dającym podstawy do uznania tego niedosłuchu za chorobę zawodową (16,6 dB), bowiem jako kryterium określające stopień upośledzenia słuchu do uznania choroby zawodowej przyjęto uszkodzenie o wielkości co najmniej 30 dB w uchu lepiej słyszącym. Jak wynika z dokumentacji skarżący był w latach 1978-2001 zatrudniony na stanowisku starszego rzemieślnika w [...] i w trakcie wykonywania obowiązków służbowych był narażony na hałas wykonując prace związane z konserwacją i naprawą metalowych elementów wyposażenia obiektów [...], a nadto wykonywał czynności jako pracownik w maszynowni wentylatorów, nadzorując pracę urządzeń. Zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 1983 r., Nr 65, poz. 294) za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do cytowanego rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. W pozycji 15 przedmiotowego wykazu chorób zawodowych znajduje się "uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu". Sformułowanie to decyduje o braku podstaw prawnych, aby z prawnego pojęcia choroby zawodowej eliminować uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu ze względu na stopień uszkodzenia słuchu. Takiego ograniczenia omawianej choroby nie przewidują przepisy prawa materialnego. O braku podstaw prawnych do wyłączenia z pojęcia choroby zawodowej uszkodzenie słuchu wywołanego hałasem, ze względu na stopień tego uszkodzenia wypowiedział się Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 4 czerwca 1998 r., III RN 36/98, z dnia 3 lutego 1999 r., III RN 110/98 i z dnia 14 marca 2002 r., III RN 78/01. Również Sąd Najwyższy wskazał, że resortowe zalecenia metodologiczne, nie będące w przedmiotowym zakresie źródłem prawa, nie mogą stanowić podstawy rozstrzygnięcia rozpatrywanego w sprawie problemu prawnego. Podobnie w tej kwestii wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 listopada 1998 r. I SA 1342/98 stwierdzając, że wytyczne metodologiczne Ministerstwa Zdrowia i Opieki Społecznej z 1987 r. wskazujące, iż podstawą zakwalifikowania ubytku słuchu jako choroby zawodowej jest ubytek słuchu o wartości co najmniej 30 dB w uchu lepiej słyszącym, nie mogą stanowić podstawy do wydania decyzji negatywnej dla pracownika. O charakterze uszkodzenia jako chorobie zawodowej przesądza wyłącznie związek uszkodzenia z pracą, a nie jego rozmiar. Rozmiar danego uszczerbku na zdrowiu i jego charakter może mieć znaczenie jako kryterium istnienia skutków w zakresie zdolności do pracy i przy ustalaniu wielkości odszkodowania. W żadnym jednak razie nie można przyjmować - jak to czyniły jednostki organizacyjne orzekające o uszczerbku zdrowia - rozmiaru doznanego uszczerbku jako kryterium kwalifikacyjnego związku z pracą. Brak jest bowiem podstaw, aby z wytycznych wyciągać wniosek, iż ubytek poniżej 30 dB nie jest uszczerbkiem na zdrowiu. Zgodnie więc z utrwalonym orzecznictwem, w sprawach prowadzonych na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, konieczne było ustalenie niedosłuchu i związku przyczynowego, natomiast stopień niedosłuchu pozostawał bez znaczenia. Wobec niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez organ, a tym samym naruszenia art. 7 i 77 kpa Sąd uchylił obie decyzje administracyjne na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Wyrok wydano z zastosowaniem art. 152 ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło