I SA/Wa 1986/17
PostanowienieWSA w Warszawie2017-12-18
Skład orzekający: Referendarz sądowy Aneta Żak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącego, uwzględniająca dochody z emerytur, wydatki na spłatę kredytów oraz utrzymanie gospodarstwa domowego, uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Po odliczeniu wydatków na spłatę zobowiązań i utrzymanie gospodarstwa domowego, pozostała kwota jest niewystarczająca na pokrycie kosztów sądowych i pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego.Stan faktyczny
Skarżący L.K. złożył skargę na postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Wraz ze skargą wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, powołując się na niskie dochody z emerytury, wysokie wydatki na spłatę kredytów i utrzymanie gospodarstwa domowego. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżący przedstawił szczegółowe dane dotyczące swojej sytuacji materialnej oraz sytuacji materialnej żony.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi L.K. na postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] października 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: przyznać prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...].
Wraz ze skargą na postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] października 2017 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skarżący L.K. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, z którą pozostaje w rozdzielności majątkowej małżeńskiej. Wnioskodawca wskazał, że utrzymuje się z emerytury w wysokości [...], nie posiada oszczędności, a w jego majątek stanowi [...] udziałów w zabudowanej nieruchomości położonej w [...] ul. [...] (adres zamieszkania skarżącego) o wartości [...] oraz działkę o pow. [...] w [...] o wartości [...] (spadek po rodzicach). Skarżący przedstawił ponadto spis wydatków stałych obejmujących: ratę do spłaty kredytu w [...] w wysokości [...], ratę w [...] w wysokości [...], ratę w [...] – [...] oraz wydatki na utrzymanie gospodarstwa domowego: podatek od nieruchomości [...] (rok), ogrzewanie [...], energia elektryczna [...], woda [...], leki [...], Internet i telefon [...], telefon komórkowy [...], abonament TV [...], paliwo [...].
Wezwany do przedstawienia szczegółowych informacji o swojej sytuacji materialnej, stosownie do art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), dalej: p.p.s.a., skarżący przedstawił dodatkowo kopię decyzji o waloryzacji otrzymywanej emerytury, kopię umowy konsolidacyjnego kredytu gotówkowego zawartej z [...] (data płatności ostatniej raty – 14-10-2024) z harmonogramem płatności, kopię umowy o kredyt konsolidacyjny w [...] z prognozowanym harmonogramem spłat pożyczki (termin spłaty ostatniej raty – 28-07-2022r.)., wyciąg z rachunku bankowego w [...] za okres lipiec- październik 2017 r. (saldo końcowe na dzień 31 października 2017 r. : [...]) oraz kopię PIT-40A – rocznego obliczenia podatku przez organ rentowy za rok 2016, a także dowody ponoszenia opłat stałych. Wnioskodawca złączył ponadto materiały źródłowe dotyczące sytuacji finansowej żony: kopię decyzji o waloryzacji emerytury (wysokość świadczenia do wypłaty od 1 marca 2017 r. – [...]), kopię decyzji w
sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na rok 2017, harmonogram spłat kredytu w [...] w ratach od [...] do [...], wyciąg z rachunku bankowego za okres 1 września – 30 listopada 2017 r. oraz kopię PIT-40A – rocznego obliczenia podatku przez organ rentowy za rok 2016. Wnioskodawca oświadczył ponadto, że jego żona nie posiada innych niż ujawniony, rachunków bankowych, nie posiada też kont bankowych i lokat dewizowych. Wyjaśnił, ze posiadana przez niego działka nr [...] w [...] jest działką niezabudowaną, nieprzynoszącą dochodów, na okoliczność czego przedstawił decyzję w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2017 (k. 30).
Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zasługuje na uwzględnienie. Ocena przedstawionych w nim okoliczności uzasadnia przyjęcie, że skarżący spełnia powyżej wskazany warunek udzielenia prawa pomocy w zakresie całkowitym, a zatem, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w sprawie.
W pierwszym rzędzie zaznaczenia wymaga, że wysokość kosztów sądowych w sprawie, której dotyczy rozpoznawany wniosek o prawo pomocy nie jest znaczna, gdyż na obecnym etapie postępowania sprowadza się do wpisu od skargi w wysokości 200 zł. Wysokość innych, przyszłych kosztów sądowych każdorazowo nie przekroczy zaś kwoty 100 zł, uiszczenie tych kosztów rozłożone zaś będzie w czasie. Szacunkową wysokość kosztów sądowych w sprawie, której dotyczy wniosek L.K. o prawo pomocy do wysokości środków finansowych odnieść jednak należy do źródeł i wysokości dochodów uzyskiwanych w gospodarstwie domowym skarżącego, które miesięcznie wynoszą kwotę [...]. Z przedłożonych przez skarżącego oświadczeń wynika, że dochody uzyskiwane przez skarżącego oraz jego żonę z tytułu emerytur w całości przeznaczane są wydatki służące utrzymaniu koniecznemu, które obejmują m.in. spłaty trzech kredytów (raty w wysokości: [...] oraz ok. [...] – kredyt udzielony żonie skarżącego), co stanowi łącznie ok. [...] oraz wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego w szacunkowej wysokości ok. [...]. Wykazanie przez skarżącego, że po odliczeniu wydatków na spłatę zobowiązań wobec instytucji kredytowych oraz na utrzymanie gospodarstwa domowego do dyspozycji skarżącego oraz jego żony pozostaje kwota ok. [...], która stanowić musi źródło pokrycia nieujętych w przedstawionym we wniosku o prawo pomocy spisie wydatków na żywność czy odzież pozwala przyjąć, że samodzielne poniesienie przez stronę kosztów sądowych oraz kosztów działania w sprawie pełnomocnika ustanowionego z wyboru doprowadziłoby do uszczerbku w utrzymaniu koniecznym wnioskodawcy. Wobec powyższego referendarz sądowy uznał, że stan majątkowy skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Referendarz sądowy uwzględnił ponadto z urzędu, iż wykazywana przez skarżącego sytuacja materialna, uniemożliwiająca L.K. samodzielne wywiązanie się z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania związanych z jego udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.) nie ma charakteru przejściowego, na co wskazuje dokonana analiza orzecznictwa w zakresie rozstrzygnięć w przedmiocie przyznania skarżącemu prawa pomocy w ramach innych postępowań sądowoadministracyjnych (zob. postanowienie referendarza sądowego z dnia 16 czerwca 2017 r., sygn. I SA/Po 364/16, postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 15 października 2009 r., sygn. II SA/Po 509/09).
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło