I SA/Wa 1987/09

WyrokWSA w Warszawie2010-04-14

Skład orzekający: Daniela Kozłowska, Emilia Lewandowska, Joanna Skiba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość wywłaszczona pod bazę międzykółkową, na której znajduje się stacja paliw wybudowana w 1972 roku, może zostać zwrócona poprzedniemu właścicielowi, jeśli budowa bazy międzykółkowej została rozpoczęta przed upływem 7 lat i zakończona w terminie 10 lat od daty ostateczności decyzji o wywłaszczeniu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nieruchomość wywłaszczona pod bazę międzykółkową nie podlega zwrotowi, jeśli cel wywłaszczenia został zrealizowany w terminach określonych w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Fakt wybudowania na działce stacji paliw w 1972 roku, potwierdzony przez skarżącą, świadczy o realizacji celu wywłaszczenia w wymaganym terminie, a późniejsze najęcie nieruchomości spółce nie ma znaczenia dla sprawy zwrotu.
Stan faktyczny
Skarżąca E.R. wniosła o zwrot nieruchomości wywłaszczonej w 1968 roku pod bazę międzykółkową. Organy administracji odmówiły zwrotu, uznając, że cel wywłaszczenia został zrealizowany w terminach określonych w ustawie o gospodarce nieruchomościami. Skarżąca zarzuciła, że budowa bazy nie zakończyła się w terminie 10 lat, gdyż budynki na jej działce powstały dopiero po 1980 roku. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie: Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi E.R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2009 roku nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. orzekającą o odmowie zwrotu nieruchomości stanowiącej obecnie część działki ewidencyjnej nr [...], położonej w S. gmina O. W uzasadnianiu organ przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy: Decyzją z dnia [...] grudnia 2008 roku nr [...] Starosta [...] orzekł o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, stanowiącej część działki nr [...]. Z akt sprawy wynika, że przedmiotowa nieruchomość, w chwili wywłaszczenia oznaczona była jako działka nr [...] położona we wsi S. Gmina O. o pow. [...] ha z ogólnej powierzchni [...] ha. Została nabyta na rzecz Państwa orzeczeniem o wywłaszczeniu i odszkodowaniu z dnia [...] września 1968 roku. Zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej nr [...] wydaną w dniu [...] października 1967 roku, wywłaszczona nieruchomość przeznaczona była pod bazę międzykółkową. Wojewoda [...] stwierdził, że zgodnie z dyspozycją art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nieruchomość staje się zbędna na cel wywłaszczenia jeżeli pomimo 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel nie został zrealizowany. W ocenie organu odwoławczego, zgodnie z ustaleniami poczynionymi przez Starostę [...] dokonanymi na podstawie: księgi majątku trwałego, karty środków trwałych oraz planu zagospodarowania terenu [...] O., realizacja celu wywłaszczenia została rozpoczęta przed upływem 7 lat od dnia oraz została zakończona w terminie 10 lat od kiedy decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna. Obecnie nieruchomość stanowiąca część działki nr [...], położona w miejscowości S. stanowi przedmiot najmu spółki z o.o. T., ale ten fakt nie może stanowić podstawy do zwrotu przedmiotowej nieruchomości. Późniejsze wykorzystanie wywłaszczonej nieruchomości czy też rozporządzenie nią już po zrealizowaniu celu wywłaszczenia, nie mają znaczenia dla sprawy zwrotu nieruchomości. Z tych względów organ odwoławczy uznał rozstrzygnięcie organu I instancji za prawidłowe. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła E.R. W uzasadnieniu skargi wskazano, że budowa bazy międzykółkowej nie zakończyła się przed upływem 10 lat od dnia wywłaszczenia, ponieważ tylko na działce T.M. zostały wybudowane budynki, a na działce stanowiącej poprzednio własność skarżącej dopiero po 1980 roku zostały wybudowane budynki. Z tych względów nie zgadza się z zaskarżoną decyzją. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do unormowania zawartego w przepisie art. 145 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd, kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związanym - stosownie do treści przepisu art. 134 p.p.s.a. – zarzutami i wnioskami skargi, doszedł do przekonania, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Generalnie zasady zwrotu nieruchomości reguluje rozdział 6 dział III ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2004 r. Nr 261 poz. 2603 ze zm.). Stosownie do treści art. 136 ust. 3, poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137 stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Uznanie nieruchomości za zbędną w powyższym rozumieniu następuje w przypadkach określonych i zdefiniowanych w ustawie, a konkretnie w art. 137 ust. 1. Stosownie do zapisu w nim zawartego, nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1. pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2. pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Niezbędnym zatem do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy było ustalenie: 1. celu, na który wywłaszczona została nieruchomość objęta wnioskiem, a następnie 2. czy cel ten został zrealizowany w rozumieniu art. 137 ust. 1 ustawy. Cel wywłaszczenia wynika w sposób nie budzący wątpliwości z treści znajdującego się w aktach niniejszej sprawy orzeczenia wywłaszczeniowego Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urzędu Spraw Wewnętrznych w W. z dnia [...] września 1968 r. Nr [...], w którym wskazano, że przedmiotowa nieruchomość wywłaszczona została pod bazę międzykółkową. W aktach sprawy znajduje się również decyzja o lokalizacji szczegółowej nr [...] wydana w dniu [...] października 1967 roku prze Prezydium Rady Narodowej w P., w której określono również, że wywłaszczona nieruchomość przeznaczona jest pod bazę międzykółkową. Prawidłowym zatem, a przy tym bezspornym jest ustalenie, że przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona pod bazę międzykółkową. WW decyzje nie określają zatem celu wywłaszczenia jako "budowa bazy międzykółkowej" jak to określiły w uzasadnieniu organy obu instancji, lecz "pod bazę międzykółkową". W tym miejscu należy przywołać wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2001 r., sygn. akt II SA/Kr 1988/00, wydany w sprawie zwrotu nieruchomości, w którym stwierdzono, iż dla wykazania użycia działki na cel wywłaszczenia - poszerzenie lotniska wojskowego nie jest konieczne wykazanie, że na działce realizowane były inwestycje budowlane służące lotnisku, czy instalowane urządzenia techniczne dla jego obsługi. Infrastrukturę lotniska stanowić może także teren niezabudowany i nie nasycony urządzeniami o ile jego obszar wolny od zabudowy jest niezbędny do korzystania z lotniska zgodnie z charakterem potrzeb, którym lotnisko ma służyć. Zdaniem sądu to stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego można odnieść również do realiów niniejszej sprawy. Samo zorganizowanie bazy międzykółkowej na przedmiotowej działce należy rozumieć jako realizację celu wywłaszczenia, a z akt sprawy wynika, że miało to miejsce w terminach wskazanych w art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku. W decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...] września 1968 roku przedmiotowa nieruchomość nie została oznaczona nr geodezyjnym, lecz została opisana w ten sposób, że wywłaszczono cześć nieruchomości, oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...]. Z akt sprawy wynika również, że baza międzykółkowa we wsi S. znajduje się na działce oznaczonej nr [...], powstałej z połączenia dwóch wywłaszczonych działek; jednej o pow. [...] ha, i drugiej (przedmiotowej działki) o pow. [...] ha. Jak wynika z akt sprawy, na wnioskowanej do zwrotu działce znajduje się, między innymi, stacja paliw wybudowana w 1972 roku. Te ustalenia wynikają ze znajdującego się w aktach sprawy planu zagospodarowania terenu sporządzonego przez inż. Z.F. w dniu 11 marca 1973 roku oraz ewidencji środków trwałych bazy międzykółkowej w S. Poza tym fakt wybudowania na przedmiotowej działce stacji paliw potwierdziła w swoim wniosku z 1992 roku sama skarżąca. Zatem jej twierdzenia, że budowle na przedmiotowej działce zostały wzniesione dopiero po 1980 roku należy uznać za gołosłowne. Dlatego trafnie organy obu instancji uznały, że na działce objętej wnioskiem cel wywłaszczenia został zrealizowany, a co za tym idzie nie ma prawnych podstaw do jej zwrotu. W nawiązaniu do zarzutów skargi podkreślić należy, iż słuszności oceny przedstawionej w zaskarżonej decyzji nie zmienia okoliczność, że przedmiotowa działka aktualnie jest oddana w najem spółce T. sp. z o.o., gdyż późniejsza zmiana przeznaczenia wywłaszczonej nieruchomości, już po realizacji celu wywłaszczenia, nie ma znaczenia dla sprawy zwrotu nieruchomości. W tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku i jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło