I SA/Wa 1987/10

Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. W. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza granicami RP postanawia: odmówić przyznania Z. W. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W związku ze złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargą Z. W. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawca ujawnił, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Źródłem dochodu skarżącego jest emerytura w wysokości [...] zł oraz emerytura jego żony w wysokości [...] zł, co łącznie stanowi kwotę [...] zł. Wnioskodawca ujawnił, iż posiada majątek w postaci domu o powierzchni [...] m2 oraz samochód. Zaznaczył, że ponosi wydatki na leki w wysokości około [...] zł, zaś jego żona wydatki w wysokości [...] zł. Ponadto zaznaczył, że spłaca kredyty zaciągnięte w bankach komercyjnych jeden w łącznej wysokości [...] zł oraz drugi w wysokości [....] zł. Pismem z 8 października 2010 r. został zobowiązany do nadesłania zaświadczenia z banków o wysokości miesięcznych rat kredytów oraz do nadesłania informacji o upływie terminu do zakończenia ich spłaty. W odpowiedzi na wezwanie skarżący nadesłał oryginał umowy kredytowej z [...] z którego wynika, że w dniu 25 listopada 2009 r. zaciągnął kredyt w wysokości [...] zł. Miesięczna rata kredytu z tytułu spłaty zobowiązania wynosi [...] zł a termin jego spłaty upływa 15 września 2011 roku. Wnioskodawca oświadczył również, że w listopadzie bieżącego roku spłaca ostatnią ratę kredytu z drugiego banku w którym zaciągnął kredyt. Rozpoznając wniosek na wstępie należy zaznaczyć, że stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1 i § 3 powołanej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W ocenie referendarza sądowego przedstawiona przez Z. W. sytuacja majątkowa nie daje podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku o zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Zauważyć należy, że przy ocenie zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy ustawodawca nakazuje stosowanie surowych kryteriów oceny. Strona domagając się uwzględnienia takiego wniosku w całości czy też w części musi wykazać, że znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji, która w znaczący sposób odbiega od przeciętnej. Tylko zatem te osoby, które wykażą, iż ich sytuacja materialna jest ciężka mogą oczekiwać, że zostaną zwolnione z kosztów sądowych. Uwzględniając informacje wynikające ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku stwierdzić należy, że sytuacja majątkowa Z. W. nie może być uznana za trudną. Skarżący ma zapewnione potrzeby bytowe, ponadto uzyskuje wraz z żoną łączny dochód w wysokości około [...] zł miesięcznie. Nie można więc zgodzić się z jego twierdzeniem, że nawet przy uwzględnieniu wykazanych wydatków na leki nie jest on w stanie samodzielnie opłacić kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi w wysokości [...] zł jak również kosztów opłacenia profesjonalnego pełnomocnika. Wspomnieć jedynie należy, że spośród kosztów sądowych wpis od skargi jest najwyższy. Wysokość pozostałych kosztów sądowych np. opłat kancelaryjnych (m. in. opłat za wydanie kopii, czy odpisu dokumentu z akt sprawy – odpowiednio 2 lub 10 zł za każdą stronę dokumentu, opłaty za sporządzenie uzasadnienia wyroku -100 zł), czy wydatków (np. kosztów dojazdu do Sądu) nie jest obecnie znana i będzie zależna od przebiegu sprawy. Podkreślenia wymaga również to, że przesłanki uzasadniającej przyznanie prawa pomocy nie stanowi okoliczność, iż skarżący dokonuje spłaty zaciągniętych kredytów z których jeden ma zostać całkowicie spłacony w listopadzie bieżącego roku (na wezwanie Sądu skarżący ujawnił dokumenty dotyczące jedynie jednego z zobowiązań kredytowych z [...], a nie z [...]), bowiem zobowiązania cywilnoprawne nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego. Instytucja prawa pomocy ma zaś na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom żyjącym w ubóstwie, które z przyczyn od siebie niezależnych nie są w stanie zdobyć środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym. W świetle powyższego stwierdzić należy, że w sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające uwzględnienie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.