I SA/Wa 1988/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2012 r. sprawy ze skargi K. Z. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego K. Z. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] odmówił K. Z. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2011 r. , nr [...] orzekającej o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w W. przy ul.[...], oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] m2. Powyższe postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym: Decyzją Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] orzeczono o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w W. w przy ul.[...] , oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] m2. Pismem z dnia 24 maja 2011 r. K. Z. reprezentowany przez J. P. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji Prezydenta W. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] Wojewoda [...] orzekł o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] czerwca 2011 r. , powołując się na przepis art. 58 § 1 i 2 kpa, organ wskazał, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione wszystkie obligatoryjne przesłanki przywrócenia terminu, a mianowicie K. Z. nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w jego uchybieniu. W niniejszej sprawie decyzja Prezydenta W. [...] kwietnia 2011 r. została skutecznie doręczona J. P. , reprezentującemu skarżącego w postępowaniu administracyjnym, w dniu [...] maja 2011 r. zatem termin do wniesienia odwołania upływał w dniu [...] maja 2011 r. W dniu 26 maja 2011 r. K. Z. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania , uzasadniając to faktem , iż od dnia 6 maja 2011 r. do 20 maja 2011 r. jego pełnomocnik przebywał na leczeniu [...] przedstawiając na tę okoliczność stosowne zaświadczenie lekarskie. Zdaniem organu, profesjonalny pełnomocnik ( prowadzący kancelarię prawniczą), mógł posłużyć się osobami trzecimi lub pracownikami kancelarii przy sporządzaniu odwołania, ewentualnie mógł zawiadomić stronę o niemożliwości wniesienia odwołania. Tym samym Wojewoda [...] stanął na stanowisku, że pełnomocnik strony nie uprawdopodobnił w sposób przekonywujący braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Od postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł K. Z. zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 58 § 2 kpa poprzez bezzasadne uznanie, iż skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wskazaną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów uznać należy, że skarga jest zasadna, gdyż rozstrzygając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji, organ II instancji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Instytucja przywrócenia terminu unormowana w art. 58 kpa stwarza możliwość skutecznego dokonania czynności procesowej przez stronę w sytuacji, gdy upłynął już termin do jej podjęcia. Organ administracji publicznej, zgodnie z cytowanym wyżej przepisem, jest obowiązany przywrócić termin, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: a) uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, b) zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, c) zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu, przy czym przywrócenie terminu uwarunkowane jest wystąpieniem łącznie wymienionych przesłanek. Tak więc ratio legis instytucji przywrócenia terminu, co potwierdza również orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide wyrok NSA z 24 listopada 1994 r., sygn. akt SA/Ka 1230/94, LEX 26528), sprowadza się do usunięcia ujemnych następstw procesowych, wynikłych w następstwie uchybienia terminu procesowego. Zasadniczego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nabiera ustalenie spełniania przez skarżących wymogu braku winy w uchybieniu terminowi, który miał zostać przywrócony i właściwego uprawdopodobnienia tej okoliczności. Kryterium braku winy jako przesłanka wniosku o przywrócenie terminu wiąże się bowiem z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Przeszkody powodujące uchybienie terminu muszą więc mieć charakter obiektywny, niezależny od zainteresowanego oraz trwać przez cały bieg terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej. Dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. pod kątem prawidłowości zastosowania przez organ przepisu art. 58 k.p.a. stwierdzić należy, iż organ administracji publicznej nie poddał wszechstronnej analizie i ocenie złożonego przez skarżącego wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji o Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2011 r. orzekającej o odmowie zwrotu nieruchomości. Wskazać należy, iż na organie administracji spoczywa obowiązek badania wniosku o przywrócenie terminu zgodnie z zasadami procedury administracyjnej. Powyższe oznacza, że ocena przesłanek zastosowania w sprawie art. 58 k.p.a., musi odbywać się z odwołaniem do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności konkretnego przypadku, mając na uwadze wszelkie konieczne środki dowodowe, z uwzględnieniem słusznego interesu strony, a jakiekolwiek niejasności i niedopowiedzenia nie mogą być interpretowane na jej niekorzyść - art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. Pamiętać przy tym należy, iż brak winy, o której mowa w art. 58 § 1 k.p.a., zainteresowany winien uprawdopodobnić, a nie udowodnić. Uprawdopodobnienie świadczy bowiem o odformalizowaniu i uproszczeniu postępowania, co ma być udogodnieniem dla zainteresowanego. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym, słabszym niż dowód, niedającym pewności, lecz jedynie wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o danym fakcie. Uprawdopodobnienie prowadzi do uzasadnionego przypuszczenia, że zdarzenie rzeczywiście miało miejsce. Ustawodawca celowo w tym zakresie dopuszcza środek dowodowy mniej pewny, aby tym samym ułatwić zainteresowanemu przedstawienie swych racji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 sierpnia 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 404/09). Sąd zauważa, że w sytuacji ,gdy strona powołuje się na chorobę, a zatem na okoliczność, która w większości przypadków wyłącza winę w uchybieniu terminu, obowiązkiem organu było dokładne wyjaśnienie okoliczności i powodów uchybienia terminu przez wnioskodawcę. Organ powyższego nie uczyniły wskazując jedynie, iż mając na uwadze linię orzeczniczą przebywanie na zwolnieniu lekarskim przez J. P. ( pełnomocnika skarżącego w postępowaniu administracyjnym) nie stanowi przesłanki do przywrócenia terminu w sprawie, a zatem wyjaśnienia wnioskodawcy nie wskazują na spełnienie przesłanek określonych w art. 58 § 1 k.p.a. Powyższe wskazuje, iż organ wydał postanowienia przed dokładnym zbadaniem wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy okoliczności faktycznych, czym naruszył przepisy postępowania administracyjnego - art. 7, art. 8 i art. 9 w związku z art. 77 k.p.a. - w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, wobec powołania w skardze dodatkowych wyjaśnień co do przyczyn uchybienia terminu, przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy obu instancji zobowiązane są na nowo do wszechstronnego i dokładnego rozpatrzenia wniosku i wszelkich okoliczności dotyczących choroby pełnomocnika skarżącego, tak aby ocenić, czy rodzaj choroby i przebywanie na leczeniu w [...] w dniach 6 - 20 maja 2011 r . rzeczywiście uniemożliwiły skarżącemu złożenie odwołania . W miarę potrzeby organy winny wezwać stronę do uzupełnienia wniosku w aspekcie przesłanek wymaganych treścią art. 58 § 2 k.p.a., mając na uwadze wymagane w powołanym przepisie uprawdopodobnienie, a nie udowodnienie przez wnioskodawcę braku winy w uchybieniu terminu. W tym stanie sprawy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach postępowania oraz o wstrzymaniu zaskarżonej decyzji orzeczono w punkcie II i III sentencji wyroku zgodnie z art. 200 i art. 152 powołanej ustawy.