I SA/Wa 1988/13
WyrokWSA w Warszawie2013-11-14
Skład orzekający: Tomasz Szmydt
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może odmówić odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej, jeśli dochód rodzica na osobę w rodzinie przekracza ustalone kryterium dochodowe, mimo spełnienia dodatkowych warunków, takich jak długotrwała choroba?Ratio decidendi
Organ administracji prawidłowo odmówił odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej, ponieważ dochód rodzica na osobę w rodzinie przekroczył ustalone w uchwale kryterium dochodowe (1008 zł), mimo spełnienia dodatkowego warunku długotrwałej choroby. Uchwała rady miasta, określająca warunki odstąpienia od ustalenia opłaty, wiąże się z definicją dochodu na osobę w rodzinie zgodnie z ustawą o świadczeniach rodzinnych, która nie uwzględnia odliczeń od dochodu innych niż alimenty, takich jak spłaty kredytów czy koszty leków.Stan faktyczny
Skarżący R. K. kwestionował decyzję odmawiającą odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt jego syna w rodzinie zastępczej oraz ustalającą tę opłatę. Organ pierwszej instancji ustalił, że dochód skarżącego na osobę w rodzinie przekracza 1008 zł, co uniemożliwia odstąpienie od opłaty, mimo spełnienia warunku długotrwałej choroby. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na solidarną odpowiedzialność rodziców za opłatę i brak możliwości oceny rozstrzygnięcia dotyczącego drugiego rodzica. Skarżący zarzucał organom nieuwzględnienie jego trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej oraz brak ustaleń dotyczących sytuacji finansowej matki dziecka.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt w rodzinie zastępczej oddala skargę.
R. K. zaskarżył w całości decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] [...] z dnia [...] czerwca 2013r., utrzymującą w mocy decyzję [...] z dnia [...] maja 2013r wydaną z upoważnienia Prezydenta [...] przez Dyrektora [...], w przedmiocie odmowy odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt syna J. K. w rodzinie zastępczej oraz ustalenia tej opłaty.
Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z dnia [...] maja 2013r. Nr [...] Dyrektor [...], działający z upoważnienia Prezydenta [...], postanowił odmówić R. K. odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt syna J. K. w rodzinie zastępczej oraz ustalić solidarnie opłatę za pobyt dziecka J. K. w rodzinie zastępczej w wysokości [...] zł miesięcznie w okresie od [...] kwietnia 2012r. do dnia faktycznego opuszczenia przez dziecko rodziny zastępczej, nie dłużej niż do osiągnięcia przez dziecko pełnoletności.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 193 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2011 r., Nr 149, poz. 887) za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, w przypadku umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej, rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka - rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości przyznanych świadczeń. Za ponoszenie ww. opłaty, zgodnie z ust. 2 powołanego przepisu, rodzice odpowiadają solidarnie.
Ponieważ do ponoszenia opłaty rodzice zobowiązani są solidarnie, odrębną decyzją nr [...] organ odstąpił od ustalenia ww. opłaty od drugiego rodzica.
Decyzją z dnia [...] maja 2012r. nr [...] przyznano rodzinie zastępczej świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w wysokości [...] zł miesięcznie w okresie wskazanym w orzeczeniu.
Organ wskazał, że przepisy ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej stanowią o ustaleniu powyższej opłaty wyłącznie w zależności od wysokości świadczenia udzielanego rodzinie zastępczej. Zapisy uchwały [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] maja 2012r. w § 2 pkt 3, zobowiązują organ do stosowania przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych w postępowaniu ustalającym sytuację dochodową rodzica. Uchwała Rady [...] z dnia [...] maja 2012r. określająca warunki odstępowania od ustalania opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej odnosi się do definicji dochodu na osobę w rodzinie wiążąc rozpatrywanie sprawy z ustawą o świadczeniach rodzinnych oraz wskazuje kryterium uprawniające do odstąpienia od ustalenia ww. opłaty zgodnie z przepisami ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych. Ponadto ustala dodatkowe warunki, które trzeba spełniać, gdy dochód wnioskodawcy mieści się w zakresie od 100% do 200% przyjętego kryterium. Na podstawie § 6 ust. 1. uchwały Rady miasta [...] można na wniosek rodzica odstąpić od ustalanie opłaty, o której mowa jedynie gdy dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 100% kwoty określonej w § 2 pkt 3, (tj. 504zł). Ponadto odstąpienie od ustalania opłaty jest możliwe, gdy dochód na osobę w rodzinie kształtuje się w przedziale 100% - 200%, tj. nic przekracza kwoty 1008zł. a wnioskodawca spełnia jeden z dodatkowych warunków, m.in. długotrwała choroba, niepełnosprawność.
W toku postępowania administracyjnego, na podstawie przedłożonych dokumentów potwierdzających sytuację życiową wniskodawcy, organ stwierdził następujący stan faktyczny (sytuacja: a. rodzinna, b. zdrowotna, c. dochodowa, d.majątkowa). Stan cywilny wnioskodawcy - rozwiedziony, w skład rodziny wnioskodawcy nie wchodzi nikt oprócz ww., pomimo wspólnego zamieszkiwania z matką. Wnioskodawca złożył oświadczenie, że jest długotrwale chory i udokumentował te okoliczności.
W roku bazowym 2011 - stanowiącym zgodnie z ustawą o świadczeniach rodzinnych okres na podstawie, którego ustala się dochód na osobę w rodzinie - dochód to świadczenie rentowe oraz dochód z pracy zarobkowej świadczonej na podstawie umowy o pracę (potwierdzony zaświadczeniami z urzędu skarbowego i z ZUS- składki na ubezpieczenie zdrowotne) wyniósł łącznie netto [...]zł. Po podzieleniu dochodu z roku 2011 na 12 miesięcy obliczono wnioskodawcy dochód netto miesięczny, który wyniósł: [...]zł. Wnioskodawca nie świadczył alimentów na rzecz innych osób. Organ wskazał, że od dochodu nie można odliczyć innych niż alimenty płatności: spłat kredytów, zajęć komorniczych, stałych wydatków miesięcznych na utrzymanie mieszkania czy leki. Wnioskodawca posiada majątek przewyższający kwotę [...]zł- współwłasność mieszkania. Organ podkreślił, że kryterium dochodowe (zgodnie w powołaną wyżej uchwałą) bada się na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych:
Organ ustalił, że ostatecznie wysokość dochodu na osobę w rodzinie wnioskodawcy wynosi [...]zł. Ww. uchwała wskazuje, iż na wniosek rodzica można odstąpić od ustalenia opłaty jedynie gdy dochód na osobę w rodzinie przekracza 100% ale nie przekracza 200%, tj. 1008zł a w rodzinie osoby zobowiązanej występuje jedna z następujących okoliczności: - "długotrwała choroba".
Wnioskodawca spełnia zatem warunek dodatkowy, jednak dochód na osobę w rodzinie przekracza kwotę 1008zł, co nie pozwalało na odstąpienie od ustalenia spornej opłaty.
Odwołanie od ww. decyzji z dnia [...] maja 2013r. złożył R. K., wskazując na swoją trudną sytuację finansową i zdrowotną jak również brak ustaleń dotyczących sytuacji finansowej matki dziecka.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2013r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy wynika, iż skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a miesięczny dochód skarżącego (w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych) w roku poprzedzającym okres zasiłkowy wynosi [...] zł. W związku z tym, skarżący nie spełnia przesłanek do odstąpienia od ustalenia ww. opłaty. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ podkreślił, iż za ponoszenie opłaty rodzice odpowiadają solidarnie, natomiast kwestia odstąpienia od ustalenia opłaty na rzecz matki dziecka za pobyt syna J. K. w rodzinie zastępczej nie jest przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia, zatem organ odwoławczy nie jest władny ocenić podjętego w innej sprawie rozstrzygnięcia.
R. K. zaskarżył w całości decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] [...] z dnia [...] czerwca 2013r., utrzymującą w mocy decyzję [...] z dnia [...] maja 2013r wydaną z upoważnienia Prezydenta [...].
Skarżący podnosił, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie rozpoznało wszechstronnie niniejszej sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w ogóle nie uwzględniło, że organ pierwszej instancji nie podjął dostatecznych działań zmierzających do ustalenia miejsca pobytu matki dziecka, tj. E. K. i w konsekwencji nie ustalił jej źródeł dochodów oraz majątku. Zdaniem skarżącego pominięto okoliczności, że obecnie utrzymuję się on tylko i wyłącznie z umowy o pracę, zawartej na czas określony (tj. do dnia [...] listopada 2011r. z możliwością jej wypowiedzenia w terminie 14-tu dni). Jako rencista jest osobą schorowaną i zmuszoną wydatkować na same leki miesięcznie około [...] zł, za mieszkanie zmuszony jest płacić [...] zł (jest współwłaścicielem zajmowanego mieszkania w [...] przy ul.[...]). Opłaty za to mieszkanie są zarejestrowane na jego osobę z czego połowę płaci skarżący a połowę matka E. K.. Skarżący podkreślał, że mam [...] lata i jego stan zdrowia stale się pogarsza. Zdaniem skarżącego, gdyby Samorządowe Kolegium Odwoławcze wzięło pod uwagę w/w okoliczności, znajdujące potwierdzenie w materiale dowodowym, z całą pewnością ustaliłoby, że z uwagi na długotrwałą chorobę oraz niepełnosprawność, należy odstąpić od ustalenia od skarżącego opłaty za pobyt dziecka – J. K. w rodzinie zastępczej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Prawidłowo organy obu instancji wskazały, że uchwała Rady [...] z dnia [...] maja 2012r., określająca warunki odstępowania od ustalania opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej odnosi się do definicji dochodu na osobę w rodzinie wiążąc rozpatrywanie sprawy z powołaną ustawą o świadczeniach rodzinnych oraz wskazuje kryterium uprawniające do odstąpienia od ustalenia ww. opłaty zgodnie z przepisami ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych. Ponadto ustala dodatkowe warunki, które trzeba spełniać, gdy dochód wnioskodawcy mieści się w zakresie od 100% do 200% przyjętego kryterium. Na podstawie § 6 ust. 1 uchwały Rady miasta stołecznego Warszawy można na wniosek rodzica odstąpić od ustalanie opłaty, o której mowa jedynie gdy: dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 100% kwoty określonej w § 2 pkt. 3, (tj. 504zł). Ponadto odstąpienie od ustalania opłaty jest możliwe, gdy dochód na osobę w rodzinie kształtuje się w przedziale 100% - 200%, tj. nic przekracza kwoty 1008zł. a wnioskodawca spełnia jeden z dodatkowych warunków, m.in. długotrwała choroba, niepełnosprawność.
Uchwała w § 2 pkt 3 stanowi, że: ilekroć w uchwale jest mowa bez bliższego określenia o dochodzie na osobę w rodzinie - należy przez to rozumieć dochód rodziny, o którym mowa w ustawie z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006r" Nr 139, poz. 992 z późn. zm.). Stosownie do postanowień art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2012r., ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie rodziny — oznacza to sumę dochodów członków rodziny. Dalej art. 3 pkt 2a stanowi, że: ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie członka rodziny- oznacza to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Zgodnie z § 2 powołanej uchwały definicję dochodu na osobę w rodzinie należy rozumieć, jako dochód w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych (art. 3 pkt 1), to znaczy, że za dochód uważa się kwotę uzyskaną po odliczeniu alimentów świadczonych na rzecz innych osób.
Organ prawidłowo przyjął, że w roku bazowym 2011 (stanowiącym zgodnie z ustawą o świadczeniach rodzinnych okres na podstawie, którego ustala się dochód na osobę w rodzinie) dochód to świadczenie rentowe oraz dochód z pracy zarobkowej świadczonej na podstawie umowy o pracę (potwierdzony zaświadczeniami z urzędu skarbowego i z ZUS- składki na ubezpieczenie zdrowotne), który wyniósł łącznie netto [...]zł. Po podzieleniu dochodu z roku 2011 na 12 miesięcy obliczono wnioskodawcy dochód netto miesięczny, który wyniósł: [...]zł. Wnioskodawca nie świadczył alimentów na rzecz innych osób.
Organ ustalił, że wysokość dochodu na osobę w rodzinie wnioskodawcy wynosi [...]zł. Uchwała z dnia 17 maja 2012r. wskazuje, iż na wniosek rodzica można odstąpić od ustalenia opłaty jedynie gdy dochód na osobę w rodzinie przekracza 100% ale nie przekracza 200%, tj. 1008,00zł a w rodzinie osoby zobowiązanej występuje jedna z następujących okoliczności: - "długotrwała choroba".
Wnioskodawca spełnia, zatem warunek dodatkowy, jednak dochód na osobę w rodzinie przekracza kwotę 1008zł, co nie pozwalało na odstąpienie od ustalenia spornej opłaty. Na prawidłowość zaskarżonej decyzji nie miały przy tym wpływu argumenty skarżącego dotyczące ponoszonych opłat, bowiem organ nie mógł ich uwzględnić, jako przesłanki uwzględnienia wniosku. Organ wskazał, że od dochodu nie można odliczyć innych niż alimenty płatności: spłat kredytów, zajęć komorniczych, stałych wydatków miesięcznych na utrzymanie mieszkania czy leki, bowiem kryterium dochodowe (zgodnie w powołaną uchwałą) bada się na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Organ prawidłowo przy tym przyjął, że kwestia odstąpienia od ustalenia opłaty na rzecz matki dziecka za pobyt syna J. K. w rodzinie zastępczej nie jest przedmiotem niniejszego postępowania, zatem organ odwoławczy nie jest władny ocenić podjętego w innej sprawie rozstrzygnięcia.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło