I SA/Wa 1988/18

WyrokWSA w Warszawie2019-03-15

Skład orzekający: Gabriela Nowak, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Dariusz Chaciński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku niewykonania przez organ administracji publicznej wyroku sądu administracyjnego, sąd może wymierzyć organowi grzywnę i stwierdzić rażące naruszenie prawa, a także czy strona skarżąca może domagać się przyznania sumy pieniężnej z tytułu krzywdy poniesionej wskutek bezczynności organu?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny może wymierzyć organowi grzywnę na podstawie art. 154 § 1 P.p.s.a. w przypadku niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, pod warunkiem wcześniejszego pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku. Jednocześnie, sąd może stwierdzić rażące naruszenie prawa, jeśli bezczynność organu jest znacząco przedłużona i organ nie podjął działań zmierzających do załatwienia sprawy. Wniosek o przyznanie sumy pieniężnej z tytułu krzywdy poniesionej wskutek bezczynności organu może zostać oddalony, jeśli skarżący nie wykazał poniesienia takiej krzywdy.
Stan faktyczny
Strony A. W. i K. M. wniosły skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lutego 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 752/15, który zobowiązywał organ do rozpoznania wniosku o odszkodowanie. Skarżące domagały się wymierzenia organowi grzywny oraz przyznania od organu sumy pieniężnej. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, wskazując na konieczność uzyskania dodatkowych informacji od Ministerstwa Finansów. Sąd uznał skargę za uzasadnioną w części dotyczącej wymierzenia grzywny i stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, jednak oddalił wniosek o przyznanie sumy pieniężnej z powodu braku wykazania krzywdy przez skarżące.
Rozstrzygnięcie
Wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w wysokości 2000 zł, stwierdzenie rażącego naruszenia prawa przez bezczynność organu, oddalenie skargi w pozostałej części (dotyczącej sumy pieniężnej) oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) WSA Dariusz Chaciński Protokolant starszy referent Justyna Kobylarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2019 r. sprawy ze skargi A. W. i K. M. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lutego 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 752/15 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta [...] solidarnie na rzecz A. W. i K. M. kwotę 714 (siedemset czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A. W. i K. M. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku tego Sądu z 11 lutego 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 752/15. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...], przy ul. [...], ozn. HIP. [...], w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1 wyroku) oraz stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 wyroku). Skarżące wniosły o wymierzenie organowi grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. oraz o przyznanie od organu na ich rzecz sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w tym przepisie. Ponadto, wniosły o zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżące wskazały, że pomimo dwukrotnego wezwania organu do wykonania wyroku do chwili obecnej wniosek nie został załatwiony. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że pismem z 29 czerwca 2018 r. zwrócił się do Ministerstwa Finansów o wydanie zaświadczenia, czy J. S. z d. R. oraz Z. Z. zostało wypłacone odszkodowanie za ww. nieruchomość w ramach umów międzynarodowych zawartych przez rząd PRL z rządami państw obcych. Zaznaczył, że ze względu na brak odpowiedzi pismem z 16 października 2018 r. zwrócił się do Ministerstwa Finansów o udzielenie odpowiedzi na pismo z 29 czerwca 2018 r. Organ dodał, że dalsze czynności w przedmiotowej sprawie zostaną podjęte po otrzymaniu odpowiedzi na ww. pismo oraz zwrocie akt z Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje : Skarga jest uzasadniona, co skutkuje wymierzeniem organowi grzywny. Przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie art. 154 § 1 P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego przepisu wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę (wydanym na podstawie art. 149 P.p.s.a.) i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 11 lutego 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 752/15 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...], przy ul. [...], ozn. HIP. [...], w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Bezsporne jest, że odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy został doręczony Prezydentowi [...] 18 maja 2016 r., co wynika z akt sądowych sprawy o sygn. akt I SAB/Wa 752/15 (data stempla wpływu akt do organu). Oznacza to, że termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął 18 września 2016 r. Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu, jak również dwukrotnie skierowanych przez skarżące do organu wezwań do wykonania prawomocnego wyroku, pismem z 6 marca 2018 r. oraz 12 czerwca 2018 r. Prezydent [...] nie rozpoznał wniosku o odszkodowanie i nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. W sprawie zostały zatem spełnione przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 P.p.s.a. i wymierzenie organowi grzywny. Stosownie natomiast do art. 154 § 6 P.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Biorąc pod uwagę znaczne przekroczenie wyznaczonego wyrokiem z 11 lutego 2016 r. terminu na załatwienie sprawy, Sąd uznał, że grzywna w wysokości 2.000 zł jest adekwatną sankcją za niewykonanie wyroku. Wymierzona kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., spełniając funkcję represyjno – dyscyplinującą. Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność organu po wyroku z 11 lutego 2016 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sprawa o przyznanie odszkodowania - pomimo wyroku zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku - nie została przez organ załatwiona, a wyznaczony w wyroku z 11 lutego 2016 r. termin załatwienia sprawy został znacznie przekroczony. Ponadto, po wydaniu przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania rozstrzygnięcia w określonym terminie Prezydent [...] nie podjął działań zmierzających do załatwienia sprawy w terminie. Dopiero pismem z 29 czerwca 2018 r. oraz 16 października 2018 r. zwrócił się do Ministerstwa Finansów o wydanie zaświadczenia czy J. S. z d. R. oraz Z. Z. zostało wypłacone odszkodowanie za ww. nieruchomość w ramach umów międzynarodowych zawartych przez rząd PRL z rządami państw obcych. Mając na uwadze powyższe okoliczności sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 zd. 2 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Odnosząc się do wniosku skarżących o przyznanie od organu na ich rzecz sumy pieniężnej wskazać należy, że przepis art. 154 § 7 P.p.s.a. nie precyzuje charakteru przyznawanej kwoty pieniężnej, stanowiąc jedynie o "sumie pieniężnej". Kwota ta, poza funkcją represyjną i prewencyjną ma też znaczenie kompensacyjne. Oznacza to, iż ma ona na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Użycie przez ustawodawcę w treści tego przepisu słowa "może" oznacza, że rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny. Podkreślić trzeba, że przyznanie stronie od organu określonej sumy pieniężnej ma niejako zrekompensować stratę, jaką poniosła na skutek bezczynności organu. W związku z tym wniosek o przyznanie sumy pieniężnej powinien zawierać uzasadnienie, w którym skarżąca powinna nawiązać do krzywdy wywołanej bezczynnością lub przewlekłością postępowania. Aktywność sądu jest w takiej sytuacji uwarunkowana wskazaną argumentacją (por. wyrok NSA z 16 V 2017 r., sygn. akt OSK 2934/16). Przenosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy należy stwierdzić, że ze zgromadzonego materiału dowodowego ani z treści skargi nie wynika, aby skarżące doznały na skutek nierozpoznania wniosku krzywdy, którą należałoby zrekompensować. Mając na uwadze powyżej przedstawione okoliczności, Sąd w tej części skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a. (pkt 3 sentencji wyroku). W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. (pkt 4 sentencji). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie 480 zł, wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł oraz koszt wniesionych opłat skarbowych od dwóch pełnomocnictw w wysokości - 34 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło