I SA/Wa 1989/10

PostanowienieWSA w Warszawie2011-05-16

Skład orzekający: Lucyna Picho

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, może zostać uwzględniony wobec osoby posiadającej stały dochód i majątek, lecz ponoszącej wysokie wydatki?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym przyznaje się wyłącznie osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przedstawionej sprawie sytuacja majątkowa wnioskodawczyni, mimo wysokich wydatków, nie została uznana za trudną, gdyż posiada stały, regularny dochód i opłaciła wpis od skargi, co wyklucza stan ubóstwa. Wobec tego odmówiono przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Z. K. złożyła skargę na decyzję Ministra Infrastruktury dotyczącą ustalenia odszkodowania za przejęcie nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. Po oddaleniu skargi przez WSA w Warszawie, wnioskowała o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, wskazując na trudną sytuację materialną wynikającą z niskich emerytur, posiadania majątku oraz wysokich wydatków na leczenie i utrzymanie.
Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania Z. K. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. K. na decyzję Ministra infrastruktury z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania postanawia: odmówić przyznania Z. K. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1989/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Z. K. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] o ustaleniu odszkodowania za przejęcie z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości, położnej w K., obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, w wysokości [...] zł oraz zobowiązaniu Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wypłaty tak ustalonego odszkodowania w terminie 14 dni od dnia w którym decyzja stała się ostateczna. W następstwie powyższego skarżąca skierowała do Sądu złożony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu strona ujawniła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem. Źródłem utrzymania małżonków są emerytury w wysokości [...] zł netto (skarżąca) oraz [...] zł jej mąż, co łącznie stanowi kwotę [...] zł. Wnioskodawczyni ujawniła również, że posiada majątek w postaci mieszkania o powierzchni [...] m2 oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha. Uzasadniając wniosek Z. K. wyjaśniała, że ona i jej mąż są ludźmi starszymi, schorowanymi, zarówno ona jak i jej mąż posiadają orzeczenie o niepełnosprawności (mąż orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu [...], skarżąca w stopniu [...]). Wnioskodawczyni wyjaśniała również, ze jest pod stałą opieką i kontrola lekarską w związku z przebytymi operacjami. Z. K. zaznaczyła również, że z uzyskiwanych dochodów ponosi wydatki na opłaty obowiązkowe, którymi są czynsz za mieszkanie, światło, woda, gaz, telefon, ubezpieczenie na życie, wydatki na leki i na leczenie, które to koszty stanowią ponad ½ dochodów jej i męża. Wnioskodawczyni zaznaczyła również, że ponosi wydatki na wyżywienie, środki czystości, ubrania oraz inne niezbędne wydatki, naprawy oraz awarie sprzętu. Dodała, że brakuje jej pieniędzy na teatr, kino itp. Rozpoznając wniosek na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym – o co wnioskuje Z. K. - obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 powołanej ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 ustawy). W ocenie referendarza sądowego przedstawiona przez Z. K. sytuacja majątkowa nie daje podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. Zauważyć należy, że przy ocenie zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy ustawodawca nakazuje stosowanie surowych kryteriów oceny. Strona domagając się uwzględnienia takiego wniosku w całości czy też w części musi wykazać, że znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji, która w znaczący sposób odbiega od przeciętnej. Tylko zatem te osoby, które wykażą, iż ich sytuacja materialna jest ciężka i nie są w stanie ponieść samodzielnie jakichkolwiek kosztów sądowych mogą oczekiwać, że ich wniosek zostanie uwzględniony. Dokonując weryfikacji danych zamieszczonych we wniosku stwierdzić należy, że wynikająca z niego sytuacja majątkowa Z. K. nie może być uznana za trudną. Skarżąca mają zapewnione potrzeby bytowe, co miesiąc wraz z mężem uzyskuje stały, regularny dochód. Opisana przez skarżącą sytuacja majątkowa nie może być uznana za trudną nawet przy uwzględnieniu stwierdzenia z wniosku, że na opłaty obowiązkowe jest ona zmuszona przeznaczyć ponad połowę swojej pensji. W szczególności zauważyć należy, że mimo opisanych wydatków skarżąca na wezwanie Sądu opłaciła wpis od skargi w wysokości [...] zł (k- 24), nie można więc przyjąć, że Z. K. pozostaje w stanie ubóstwa. Na marginesie wspomnieć jedynie należy, że przedmiotem oceny Sądu była decyzja administracyjna na mocy której przyznano skarżącej odszkodowanie za nieruchomość przejętą z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa w wysokości [...] zł. W świetle przedstawionych okoliczności uznać należało, że zasadnym jest odmowa przyznania prawa pomocy na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło