I SA/Wa 1992/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie: WSA Iwona Kosińska (spr.) WSA Elżbieta Sobielarska po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 1405/16 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz [...] kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] pismem z dnia [...] września 2018 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku tego Sądu z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 1405/16. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpatrzeniu złożonej skargi, wyrokiem z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 1405/16 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z [...] lutego 1949 r. o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta te wraz z odpisem prawomocnego wyroku doręczone zostały organowi 25 kwietnia 2018 r. Z analizy akt sprawy wynika, że wobec braku podejmowania rozstrzygnięcia w sprawie, pismem z dnia [...] sierpnia 2018 r. skarżąca wezwała organ do wykonania powyższego wyroku. Następnie wniosła wskazaną na wstępie skargę, żądając w niej wymierzenia Prezydentowi grzywny z tytułu zaistniałej zwłoki w wysokości co najmniej 15 000 zł, stwierdzenia, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznania na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości połowy zasądzonej grzywny oraz zwrotu kosztów postępowania procesowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o oddalenie skargi. Wyjaśnił, że organ administracji publicznej w trakcie prowadzonego postępowania zobligowany jest do ustalenia wszystkich stron postępowania. Równocześnie wskazał, że w rozpatrywanej sprawie konieczne jest ustalenie, czy na podstawie umowy przelewu praw zawartej dnia [...] listopada 1954 r. przed notariuszem w [...] przeszły na nabywcę [...] prawa i roszczenia wynikające również z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. W ocenie organu I instancji kwestia ta winna być rozstrzygnięta w postępowaniu sądowym na wniosek spadkobierców sprzedającego i nabywającego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 154 § 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 1302, ze zm.), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę o której mowa sąd wymierza do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W przypadku skargi o wymierzenie organowi grzywny z powodu jego bezczynności sąd dokonuje oceny jej zasadności według stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania orzeczenia sądowego. Z treści przywołanego przepisu wynikają dwie przesłanki, które łącznie muszą być spełnione, aby sąd mógł organowi administracji wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ ten musi pozostawać w bezczynności po wyroku. Po drugie, wymierzenie grzywny jest możliwe po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania prawomocnego wyroku. Jak wynika z akt sprawy, obie te przesłanki zostały spełnione w rozpoznawanej sprawie. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 154 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 1405/16 zobowiązał Prezydenta do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] w terminie dwóch miesięcy od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu 25 kwietnia 2018 r. i od tej daty, zgodnie z art. 286 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, rozpoczął swój bieg wyznaczony wyrokiem termin, w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczynny, winna być rozpoznana. Termin ten upłynął dnia 25 czerwca 2018 r. Niekwestionowaną okolicznością jest przy tym, że do dnia rozpatrzenia przez Sąd niniejszej skargi, mimo uprzedniego wezwania przez stronę do wykonania powyższego wyroku, Prezydent [...] zawisłej przed nim sprawy administracyjnej nie rozstrzygnął. Wobec tego Sąd uznał, że ustawowe przesłanki, o których mowa w art. 154 § 1 i 6 powołanej wyżej ustawy, w rozpatrywanej sprawie zostały spełnione, a zatem skarga o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny jest zasadna. Podkreślić należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego, czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być w żadnym razie tolerowane lub akceptowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które zobowiązane są do jego stosowania. W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy Sąd ocenił, że wystarczająco represyjną oraz dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości 2000 złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonym w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i jest ona adekwatna z punktu widzenia skali przekroczenia terminu załatwienia sprawy. W dacie wnoszenia skargi termin ten przekroczony został bowiem o ponad 2 miesiące, a na dzień orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie zwłoka ta wynosi już prawie 7 miesięcy. Wymierzając grzywnę w powyższej wysokości, Sąd wziął pod uwagę charakter sprawy, w jakiej organ pozostaje w zwłoce, a która dotyczy rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na rzecz następców prawnych dawnego właściciela gruntu położonego w [...] w trybie art. 7 tzw. dekretu [...]. Podkreślić należy, że decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] października 2014 r. o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do opisanej wyżej nieruchomości przy ul. [...]. Decyzja ta nie została zaskarżona i akta zostały przekazane do Prezydenta [...] celem ponownego jej rozpatrzenia. Mając przy tym na względzie, że od dnia otrzymania wyroku do złożenia niniejszej skargi organ nie podejmował w sprawie jakichkolwiek czynności dowodowych (a przynajmniej, na takowe nie wskazują akta administracyjne sprawy), Sąd uznał, że Prezydent [...] rażąco naruszył prawo, w tym przede wszystkim art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 286 § 2 tej ustawy w związku z art. 12 kpa. Brak podejmowania działań zmierzających do zakończenia prowadzonego postępowania administracyjnego świadczy przy tym o intencjonalnym lekceważeniu przez organ norm postępowania i unikaniu podejmowania rozstrzygnięcia sprawy bez jakichkolwiek obiektywnie weryfikowalnych przyczyn mogących ten stan rzeczy usprawiedliwiać. Zatem bezspornym jest fakt, że organ dopuścił się zwłoki, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie w ocenie Sądu brak jest usprawiedliwionych podstaw uzasadniających przyznanie obecnie na rzecz skarżącej od organu tytułem zadośćuczynienia za zaistniałe opóźnienie sumy pieniężnej ustalonej na podstawie art. 154 § 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz treść skargi nie pozwalają na przyjęcie, że skarżąca na skutek niewykonania powołanego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 1405/16, a co za tym idzie nierozpoznania przez organ złożonego wniosku w terminie zakreślonym przez Sąd, doznała uciążliwości wymagającej zadośćuczynienia poprzez przyznanie jej wnioskowanej sumy pieniężnej. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 154 § 1 i 2 w związku z art. 154 § 6 oraz na podstawie art. 154 § 7 w związku z art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów sądowych Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 265). Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 w związku z art. 120 powołanej ustawy.