I SA/Wa 1996/05

WyrokWSA w Warszawie2006-05-29

Skład orzekający: Ewa Dzbeńska, Mirosław Gdesz, Jerzy Siegień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawo do zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionej poza granicami państwa polskiego przysługuje spadkobiercom osoby, która zmarła przed wejściem w życie ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. i nie spełniała warunków określonych w tej ustawie?
Ratio decidendi
Prawo do zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionej poza granicami państwa polskiego przysługuje spadkobiercom tylko wtedy, gdy zmarły właściciel spełniał warunki określone w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. Jeśli właściciel zmarł przed wejściem w życie ustawy i nie spełniał tych warunków (np. nie opuścił nieruchomości w związku z wojną), jego spadkobiercy nie mogą dziedziczyć tego prawa, ponieważ nie weszło ono do spadku.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. F. na decyzję Ministra Infrastruktury, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody przyznającą skarżącej prawo do zaliczenia jedynie ¼ wartości nieruchomości pozostawionej poza granicami Polski. Organ uznał, że prawo to przysługuje tylko z tytułu dziedziczenia po ojcu, ponieważ matka skarżącej zmarła przed wejściem w życie ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. i nie spełniała warunków do zaliczenia, a sama skarżąca urodziła się po 1 września 1939 r. i nie zamieszkiwała na spornych terenach w tej dacie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę E. F. na decyzję Ministra Infrastruktury.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska (spr.) Sędziowie : asesor WSA Mirosław Gdesz asesor WSA Jerzy Siegień Protokolant Ilona Sułek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2006 r. sprawy ze skargi E. F. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia posiadania prawa do zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami państwa polskiego oddala skargę Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] września 2005r. Nr [...] – po rozpatrzeniu odwołania E. F. – utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005r. Nr [...] stwierdzającą posiadanie przez E. F. uprawnień do zaliczenia ¼ wartości nieruchomości, pozostawionej poza obecnymi granicami państwa polskiego w związku z wojną rozpoczętą w 1939r., w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, podzielając stanowisko organu I instancji, wskazał, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 12 grudnia 2003r. o zaliczaniu na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego (Dz. U. z 2004r., Nr 6, poz. 39 ze zm., powoływaną dalej jako ustawa z dnia 12 grudnia 2003r.) prawo do zaliczenia wartości nieruchomości przysługuje właścicielom tych nieruchomości, jeżeli spełniają łącznie warunki wymienione w art. 2 ust. 1 tej ustawy. W ocenie organu, wnioskodawczyni przysługuje uprawnienie do zaliczenia tylko ¼ wartości nieruchomości, pozostawionej poza obecnymi granicami państwa polskiego w związku z wojną rozpoczętą w 1939r., bowiem jedynie jej ojciec D. G. (spadkodawca wnioskodawczyni) podlegał regulacjom ustawy z dnia 12 grudnia 2003r. Natomiast, ani matka wnioskodawczyni A. G., ani wnioskodawczyni nie podlega regulacjom cyt. ustawy, bowiem jej matka zmarła w dniu 9 kwietnia 1943r., a ona sama urodziła się po dniu 1 września 1939r. Na powyższą decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2005r. E. F. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej zmianę i przyznanie prawa do odszkodowania w pełnej wysokości. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisu art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2003r. z uwagi na to, że skarżąca jest spadkobiercą zarówno po ojcu, jak i matce A. G. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest nie uzasadniona. Zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa. Materialno-prawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2003r. o zaliczaniu na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego (Dz. U. z 2004r., Nr 6, poz. 39 ze zm., powoływaną dalej jako ustawa z dnia 12 grudnia 2003r.) Przepis ten stanowi, że "prawo do zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego przysługuje właścicielom tych nieruchomości, jeżeli spełniają łącznie następujące warunki: zamieszkiwali w dniu 1 września 1939r. na terenach, o których mowa w art. 1 cyt. ustawy, byli w tym dniu obywatelami polskimi i opuścili te tereny w związku z wojną rozpoczętą w 1939r., posiadają obywatelstwo polskie". Zatem spełnienie łączne wymienionych wyżej przesłanek rodzi uprawnienie po stronie byłego właściciela do zaliczenia na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego. Poza sporem pozostaje okoliczność, że matka skarżącej A. G., właścicielka nieruchomości położonej w K. woj. L., zmarła w L. w dniu 9 kwietnia 1943r. Oznacza to, że nie opuściła swojej nieruchomości, położonej poza obecnymi granicami państwa polskiego, w związku z wojną rozpoczętą w 1939r. Z tego względu matka skarżącej nie spełniała warunków wymienionych w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2003r. Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2003r., w razie śmierci właściciela nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego, prawo do zaliczenia wartości nieruchomości przysługuje łącznie wszystkim jego spadkobiercom, jeżeli posiadają oni obywatelstwo polskie i zamieszkują na stałe w Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy albo jednemu z nich wskazanemu przez pozostałych spadkobierców. Spadek po A. G. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w O. z dnia [...] marca 1994r., sygn. akt [...] Ns [...] nabyli mąż A. G. w ¼ części i córka E. F. w ¾ części. W myśl przepisu art. 922 Kodeksu cywilnego prawa i obowiązki zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jego spadkobierców. Oznacza to, ze prawa nie nabyte przez spadkodawcę nie wchodzą do spadku, zatem nie mogą być przedmiotem dziedziczenia. Skoro A. G. nie nabyła uprawnień, o których stanowi cytowana ustawa z dnia 12 grudnia 2003r., to tym samym uprawnienia te nie przysługują jej spadkobiercom. Zasadnym jest również rozstrzygnięcie organów obu instancji, w kwestii dotyczącej nabycia uprawnień, o których mowa w omawianej ustawie, przez samą skarżącą. Nie budzi wątpliwości fakt, że E. F. była repatriowana na mocy tzw. "układów republikańskich", jednakże oczywistym jest również fakt, że nie zamieszkiwała na terenach poza obecnymi granicami państwa polskiego w dniu 1 września 1939r., bowiem urodziła się w dniu 21 września 1940r. Z tego względu skarżąca nie spełnia przesłanki z art. 2 ust.1 ustawy z dnia 12 grudnia 2003r. Mając powyższe na uwadze, skargę uznać należy za nie uzasadnioną co prowadzi do jej oddalenia na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( DZ .U. Nr 153 poz.1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło