I SA/Wa 1996/07

Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K.T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K.T. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] września 2007 r., nr [...] w przedmiocie nabycia przez powiat z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę postanawia 1. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W., 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 8 stycznia 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1996/07 odrzucił skargę K.T. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] września 2007 r., nr [...] w przedmiocie nabycia przez powiat z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę. W tej sytuacji K.T. wnioskiem z dnia 23 stycznia 2008 r. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną I. Źródłem utrzymania rodziny są świadczenia emerytalne skarżącego i jego żony w łącznej wysokości [...] zł miesięcznie. Posiadany majątek to dom o powierzchni [...] m² oraz działka budowlana o powierzchni [...] m². W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że jest emerytem bez dodatkowych dochodów i nie stać go na poniesienie kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Oświadczył ponadto, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Wskazać trzeba, że w myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy powinno sprowadzać się do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest ciężka, gdy strona pozbawiona jest środków do życia lub posiadane środki są tak niewielkie, że zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Instytucja powyższa ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym. Zawarte w art. 246 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że K.T. nie wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W sprawie zaistniały jedynie przesłanki uzasadniające przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Zasadnicze znaczenie ma fakt, że skarżący wraz z żoną uzyskuje stały dochód w łącznej wysokości [...] zł miesięcznie. Wnioskodawca nie należy zatem do osób pozbawionych zupełnie środków do życia. Posiada on ponadto działkę budowlaną, zaspokojone ma również potrzeby mieszkaniowe. Okoliczności powyższe przemawiają za stwierdzeniem, że skarżący jest w stanie – bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny – ponieść koszty sądowe w sprawie, zwłaszcza że na obecnym etapie postępowania sprowadzać się one mogą ewentualnie do wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.