I SA/Wa 1998/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie : sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) asesor WSA Joanna Skiba Protokolant Agnieszka Kozik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2006 r. sprawy ze skargi S. R. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia posiadania prawa do zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami państwa polskiego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. I SA/Wa 1998/05 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...].09.2005 r. nr [...] Minister Infrastruktury po rozpatrzeniu odwołania S. R. i A. S. od decyzji Wojewody [...] Nr [...] z [...].05.2005 r. odmawiającej potwierdzenia posiadania przez S. R. i A. S. uprawnień do zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami państwa polskiego na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa utrzymał w mocy powyższą decyzję. W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan faktyczny: Wojewoda [...] działając na podstawie art. 1 ustawy z dnia 12.12.2003 r. o zaliczaniu na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego (Dz. U. z 2004 r., Nr 6, poz. 39) decyzją z dnia [...].05.2005 r. orzekł o odmowie stwierdzenia uprawnień do zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami państwa polskiego na cel przewidziany powyższą ustawą. Powodem takiej decyzji organu wojewódzkiego było to, że pozostawiona nieruchomość znajdująca się w miejscowości B., gmina K., woj. [...] po wojnie pozostała w granicach Polski i dopiero po podpisaniu w dniu 15.02.1951 r. umowy pomiędzy Rzeczpospolitą Polską a ZSRR o zamianie odcinków granicznych terytoriów państwowych (Dz. U. z 1952 r., Nr 11, poz. 63) weszła w skład ZSRR. Tymczasem zdaniem organu przepisy ustawy z dnia 12.12.2003 r. mają zastosowanie do terenów, które bezpośrednio po zakończeniu drugiej wojny światowej znalazły się poza obecnymi granicami państwa polskiego, a ustawa ta nie ma zastosowania do rozwiązania zagadnień majątkowych związanych z zamianą terytoriów państwowych na podstawie umowy z dnia 15.02.1951 r. Od decyzji Wojewody [...] z dnia [...].05.2005 r. odwołanie do Ministra Infrastruktury złożyli S. R. i A. S. wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy ponieważ czują się skrzywdzeni decyzją odmowną. Podnieśli, że ich rodzice J. i M. małż. S. zamieszkiwali przed wojną aż do lipca 1943 r. poza obecnymi granicami państwa polskiego w miejscowości B., gmina K., woj. [...], wszyscy mieli obywatelstwo polskie, i opuścili te tereny w związku z wojną. Natomiast to, że państwo polskie odstąpiło między innymi ich I SA/Wa 1998/05 ziemię (która po wojnie znalazła się w granicach Polski) w drodze wymiany ZSRR, a oni w zamian nie otrzymali nic przeczy ich zdaniem sprawiedliwości społecznej. Organ rozpatrujący odwołanie po analizie przepisów art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12.12.2003 r. o zaliczaniu na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego (Dz. U. z 2004 r., Nr 6, poz. 39) uznał, że uprawnienia te przysługują wyłącznie tym osobom, które repatriowały się na podstawie układu z dnia 9.09.1944 r. zawartego pomiędzy Polskim Komitetem Wyzwolenia Narodowego, a Rządem Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Rad dotyczącym ewakuacji obywateli polskich z terytorium ZSRR i ludności ukraińskiej z terytorium Polski, ponieważ pozostawiona nieruchomość znajduje się obecnie na terenie Ukrainy. Organ wywiódł z powyższego oraz materiału dokumentacyjnego, że poprzednicy prawni skarżących J. i M. małż. S. nie byli osobami o których mowa w art. 1 tego układu, ponieważ miejscowość B. dopiero w 1951 r. weszła w skład ZSRR. Jednocześnie organ przytacza wyrok Sądu Okręgowego w S. z dnia [...].12.2004 r. (sygn. akt [...]) z którego wynika bezspornie, że w/w pozostawili w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. w miejscowości B., gmina K. majątek nieruchomy składający się z gospodarstwa rolnego wraz z zabudowaniami. W konkluzji organ uznał, że organ wojewódzki zasadnie odmówił S. R. i A. S. prawa do uprawnień wynikających z ustawy z dnia 12.12.2003 r. Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...].09.2005 r. wniosła S. R. Z treści skargi wynika, że jej brat A. S. zmarł 9.09.2005 r. tj. prze wydaniem przez organ zaskarżonej decyzji. Zwróciła się w niej do sądu o ustalenie czy mieszkańcy terenów, które w 1951 r. zostały przekazane w drodze wymiany ZSRR mają prawo do odszkodowania, jeśli nie otrzymali żadnej nieruchomości w zamian, a zamieszkiwali te tereny przed wojną aż do 1943 r., byli Polakami i musieli z nich uciekać w związku z wojną. Było tam bowiem bardzo niebezpiecznie, ginęli Polacy, krążyły bandy, a z rodziny jej ojca jednego dnia zginęło 11 osób. Decyzję Ministra Infrastruktury uważa za krzywdzącą i dlatego wnosi o rozstrzygnięcie tej sprawy przez sąd licząc na jej pozytywne zakończenie. I SA/Wa 1998/05 W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skargę należało uwzględnić, chociaż z innych powodów niż w niej podniesiono. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z e zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podkreślić przy tym należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego jak i przepisami postępowania administracyjnego. Analizując materiał dokumentacyjny znajdujący się w aktach niniejszej sprawy, skrócony akt zgonu oraz treść skargi Sąd stwierdził, że jedna ze stron postępowania administracyjnego, a mianowicie A. S. zmarł w dniu 9.09.2005 r. pozostawiając żonę T. S. oraz córkę D. S. Śmierć strony nastąpiła więc przed wydaniem przez organ zaskarżonej decyzji. Tymczasem organ administracji skierował do A. S. zaskarżoną decyzję z dnia [...].09.2005 r. Z utrwalonego orzecznictwa NSA wynika, że skierowanie do osoby nieżyjącej decyzji stanowi rażące naruszenie prawa (por. wyrok NSA z dnia 14.XI.2001 r. sygn. akt I SA 2462/99 LEX nr 82653). O tym, że jedna ze stron postępowania administracyjnego nie żyje organ dowiedział się co najmniej z treści skargi złożonej do WSA w Warszawie za jego pośrednictwem już w dniu 7.11.2005 r. Natomiast w odpowiedzi na skargę organ nie ustosunkował się w żaden sposób do tej istotnej kwestii, nie uchylił też decyzji z dnia [...].09.2005 r. w ramach autokontroli i nie zawiesił postępowania w sprawie w celu ustalenia na nowo stron tego postępowania tj. następców prawnych A. S. Z powyższych ustaleń dokonanych na podstawie materiału dokumentacyjnego znajdującego się w aktach sprawy wynika w sposób bezsporny, że organ nie wyjaśnił należycie wszystkich okoliczności sprawy, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Pozbawienie bowiem następców prawnych A. S. udziału w postępowaniu stanowi naruszenie przepisów prawa (art. 28 KPA) dające podstawę do wznowienia postępowania. Tym samym organ naruszył art. 7 i 77 § 1 KPA. I SA/Wa 1998/05 Ponownie rozpoznając sprawę organ powinien prawidłowo ustalić krąg stron postępowania na podstawie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku oraz jeszcze raz rozpoznać merytorycznie przedmiotową sprawę w oparciu o przepisy aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 8.07.2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r., Nr 169, poz. 1418) oraz ustawy z dnia 8.09.2006 r. o zmianie powyższej ustawy. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 lit. c oraz art. 152 z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.