I SA/Wa 20/09

WyrokWSA w Warszawie2009-04-09

Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Daniela Kozłowska, Przemysław Żmich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może zawiesić postępowanie w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, gdy przed sądem powszechnym toczy się postępowanie o rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego, a postępowanie apelacyjne w tej sprawie zostało zawieszone?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego, uznając, że organ pominął fakt zawieszenia postępowania apelacyjnego przez sąd powszechny. W tej sytuacji nie istniało zagadnienie wstępne, od którego zależałoby rozpatrzenie wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego, co czyniło zawieszenie postępowania administracyjnego naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Organ powinien rozpoznać wniosek użytkownika wieczystego, a nie blokować go poprzez wystąpienie z pozwem o rozwiązanie umowy i zawieszenie postępowania.
Stan faktyczny
L. G. złożyła wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Gmina K. wniosła pozew o rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego, a sąd pierwszej instancji uwzględnił powództwo. L. G. wniosła apelację, a sąd okręgowy zawiesił postępowanie apelacyjne. Mimo to, Burmistrz K. zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie przekształcenia, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało to postanowienie w mocy. L. G. zaskarżyła postanowienie SKO, domagając się jego uchylenia.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz postanowienie Burmistrza K., stwierdzono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, i zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz L. G. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Daniela Kozłowska Asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Ewa Nieora po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi L. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Burmistrza K. z dnia [...] września 2008 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz L. G. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., postanowieniem z [...] października 2008 r. nr [...], utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza K. z dnia [...] września 2008 r. nr [...], którym organ ten zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie z wniosku L. G. w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności działki oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] w K. Jako podstawę zawieszenia organ powołał art. 97 § 1 pkt. 4 i art. 101 § 1 i 3 kpa. Z ustaleń organu wynika, że w toku postępowania wywołanego wnioskiem L. G. o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Gmina K. skierowała do sądu powszechnego, w trybie art. 240 k.c, powództwo o rozwiązanie umowy ustanowienia użytkowania wieczystego. Sąd Rejonowy w O. orzekł o rozwiązaniu umowy. Od wyroku sądu pierwszej instancji L. G. wniosła apelację, która jest rozpoznawana przez Sąd Okręgowy W. IV Wydział Cywilny Odwoławczy za sygn. akt [...]. Wyrok w tej sprawie nie zapadł. W ocenie organu odwoławczego postępowanie wywołane skierowaniem powództwa o rozwiązanie umowy ustanowienia użytkowania wieczystego przesądzi o przedmiocie postępowania wywołanego wnioskiem skarżącej. Zdaniem organu odwoławczego bez wątpienia jest to zagadnienie wstępne, od którego zależeć będzie rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji. W skardze na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego L. G. wniosła o uchylenie postanowień obu instancji jako wydanych z rażącym naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 kpa oraz zarządzenie kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna Z materiału dokumentacyjnego wynika, że umową z [...] marca 1989 r. Rep. [...] zawartą w formie aktu notarialnego w Państwowym Biurze Notarialnym w O. Skarb Państwa oddał w użytkowanie wieczyste, poprzednikom prawnym L. G., działkę położoną w K. przy ul. [...]. W § 6 tej umowy zawieszono zapis, że Skarb Państwa może rozwiązać umowę i zarządzić odebranie działki w razie użytkowania terenu w sposób wyraźnie niezgodny z jego przeznaczeniem i w razie nie wybudowania budynku wbrew rozwiązaniu przyjętemu w umowie. W § 5 umowy użytkownicy wieczyści zobowiązali się do rozpoczęcia budowy w ciągu 2 lat od daty zawarcia umowy i ukończenia budowy w ciągu 5 lat. W dniu 28 czerwca 2006 r. L. G. złożyła wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Jest w sprawie bezsporne, że do dnia złożenia wniosku o przekształcenie przedmiotowa działka nie została zabudowana zgodnie z zobowiązaniem zawartym w 6 § umowy oddanie w użytkowanie wieczyste. Gmina K. w dniu [...] lipca 2007r. wniosła do Sądu Rejonowego w O. pozew przeciwko L. G. o rozwiązanie umowy z [...] marca 1989 r. o oddaniu w użytkowanie wieczyste przedmiotowej działki. Wyrokiem z [...] grudnia 2007 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy powództwo uwzględnił i orzekł o rozwiązaniu umowy. L. G. o tego wyroku wniosła apelację do Sądu Okręgowego W., który postanowieniem z dnia [...] maja 2008 r. w sprawie sygn. akt [...] zawiesił postępowanie apelacyjne. Mimo takiego postanowienia sądu powszechnego późniejszym postanowieniem, bo z dnia [...] września 2008 r., Burmistrz K. zawiesił postępowanie przekształceniowe, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżonym postanowieniem [...] października 2008 r. utrzymało je w mocy. Organy obu instancji uznały, że tocząca się przed sądem powszechnym sprawa z powództwa gminy K. o rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego przedmiotowej działki jest zagadnieniem wstępnym, w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 7 Kpa, uzasadniającym zawieszenie postępowania. Zupełnie przy tym organy pominęły postanowienie Sądu Okręgowego W., którym postępowanie apelacyjne w sprawie z powództwa Gminy K. zostało zawieszone. Jako podstawę zawieszenia Sąd powołał art. 177 § 1 pkt 3 Kpc (k. 24 akt sądowych). Przepis ten stanowi, że sąd może zawiesić z urzędu postępowanie jeżeli rozstrzygnięcie zależy od poprzedniej decyzji organu administracji państwowej. Wprawdzie z treści postanowienia Sądu Okręgowego nie wynika z uwagi na jakie postępowanie administracyjne zostało zawieszone postępowanie apelacyjne to na podstawie oświadczenia pełnomocnika skarżącej, zawartym w piśmie z 12 marca 2009 r. (k-21) i w kontekście sprawy należy uznać, że postanowieniem tym Sąd Okręgowy zawiesił postępowanie sądowe do czasu zakończenia decyzją postępowania przekształceniowego. Nadto nie zostało prze organ podniesione, by w odwieszeniu do przedmiotowej działki toczyło się inne jeszcze postępowanie administracyjne. W tej sytuacji późniejsze zawieszenie postępowania administracyjnego zaskarżonymi w niniejszej sprawie postanowieniami należy uznać za naruszające przepis art. 97 § 1 pkt. 4 kpa. Nie toczy się bowiem żadne postępowanie przed sądem, od którego rozstrzygnięcia zależałoby rozpatrzenie sprawy i uwzględnienie decyzji w sprawie z wniosku L. G. o przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności. Z chwilą gdy wniosek o przekształcenie wpłynął do właściwego organu to organ ten obowiązany jest wniosek taki rozpoznać merytorycznie. Przepis art. 240 Kc, zarówno w brzmieniu obowiązującym w dacie zawarcia umowy tj. [...] marca 1989 r. jak i w dacie złożenia wniosku o przekształcenie stanowi, że właściciel gruntu może rozwiązać umowę o oddalenie w użytkowanie wieczyste. Natomiast użytkownik wieczysty może złożyć wniosek o przekształcenie tego prawa w prawo własności. Tak więc te uprawnienia obu stron umowy o oddanie w użytkowanie wieczyste zależy od woli każdej ze stron. Skoro jako pierwszy zrealizował swoje uprawnienia użytkownik wieczysty to gmina która jest właścicielem gruntu, powinna rozpatrzeć ten wniosek a nie blokować rozpoznanie wniosku występując z pozwem o rozwiązanie umowy i zawieszając postępowanie administracyjne. Mając powyższe na uwadze Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło