I SA/Wa 20/10

PostanowienieWSA w Warszawie2010-03-22

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, pomimo wezwania do złożenia dodatkowych dokumentów, które nie zostało wykonane?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ strona skarżąca nie wykazała dostatecznie swojej trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby zwolnienie od kosztów sądowych. Pomimo wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów, strona nie wykonała tego obowiązku, co uniemożliwiło pełną ocenę jej sytuacji i brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku.
Stan faktyczny
H.D. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody dotyczącą ustalenia odszkodowania za nieruchomość. Wnioskodawczyni podała, że jej dochody z emerytur i posiadany majątek nie pozwalają na pokrycie kosztów sądowych. Sąd wezwał ją do złożenia dodatkowych dokumentów w celu pełnej oceny jej sytuacji majątkowej, jednakże wezwanie to nie zostało wykonane.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić H.D. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku H.D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H.D., A.T. i S.L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2009 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość postanawia odmówić H.D. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. H.D. wnioskiem z dnia 11 lutego 2010 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H.D., A.T. i S.L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2009 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem J.. Źródłem utrzymania rodziny są świadczenia emerytalne skarżącej i jej męża w łącznej wysokości [...] zł miesięcznie. Posiadany majątek to dom o powierzchni około [...] m² oraz działka o powierzchni [...] m². W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że oboje z mężem są osobami w podeszłym wieku, bardzo schorowanymi. Skarżąca podniosła, że uzyskiwany dochód przeznaczany jest na zakup węgla, żywności oraz lekarstw. Jej sytuacja majątkowa jest trudna i nie jest ona w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie. Wobec podniesionych we wniosku okoliczności, celem oceny rzeczywistego stanu majątkowego, możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawczyni, pismem z dnia 22 lutego 2010 r. wezwano skarżącą do złożenia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy, dodatkowych oświadczeń i dokumentów, pozwalających na pełne wyjaśnienie jej sytuacji majątkowej. Wezwanie doręczone zostało w dniu 2 marca 2010 r. Termin do jego wykonania upływał zatem w dniu 9 marca 2010 r. Mimo upływu wyznaczonego terminu wezwanie nie zostało wykonane. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Instytucja przyznania prawa pomocy jest zatem rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialna, bytowa jest trudna. Zawarte w art. 246 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że H.D. nie wykazała dostatecznie, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W rozpoznawanej sprawie pismem z dnia 22 lutego 2010 r. wezwano wnioskodawczynię do złożenia – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy - dodatkowych oświadczeń i dokumentów, pozwalających na pełne wyjaśnienie jej sytuacji materialnej, a tym samym ustalenie istnienia przesłanek do ewentualnego pozytywnego załatwienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mimo upływu wyznaczonego terminu skarżąca nie wykonała wezwania - nie nadesłała żądanych oświadczeń i dokumentów. Stwierdzić zatem należy, że wnioskodawczyni nie wykazała należycie, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych i brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego w tym przedmiocie wniosku. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło