I SA/Wa 20/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Anna Milicka-Stojek (spr.) po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. B. na uchwałę Zarządu Rodzinnego Ogrodu Działkowego [...] w [...] z dnia 29 sierpnia 2024 r. nr 25/2024 w przedmiocie odmowy zatwierdzenia przeniesienia prawa do działki postanawia: odrzucić skargę. T. B. (dalej jako "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Zarządu Rodzinnego Ogrodu Działkowego [...] w [...] (dalej jako "ROD") z 29 sierpnia 2024 r. nr 25/2024 w przedmiocie odmowy zatwierdzenia przeniesienia prawa do działki, wnosząc o uznanie jej bezpodstawności. Skarżąca wyjaśniła, że zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o Rodzinnych Ogrodach Działkowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1073), powoływanej dalej jako "ustawa", w dniu 4 lipca 2024 r. wystąpiła do Zarządu ROD o zatwierdzenie przeniesienia prawa do działki nr [...] od (zbywcy) S. S. na rzecz skarżącej (nabywcy) wraz z poświadczoną notarialnie umową przeniesienia prawa do działki. Notariusz w ww. umowie tożsamość obu osób zatwierdziła na podstawie okazanych dowodów osobistych, zaś adresy zamieszkania na podstawie oświadczeń. Tymczasem w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały ROD wskazał, że zgodnie z Uchwałą nr 2/2023 skarżąca nie przedłożyła wymaganej dokumentacji, tj. potwierdzenia aktu własności nieruchomości bądź umowy najmu nieruchomości (z np. m.st. Warszawą, Zakładem Gospodarowania Nieruchomościami, Spółdzielnią Mieszkaniową itp.). Umowa wynajmu lokalu od osoby prywatnej bądź firmy, nie jest w rozumieniu prawa tożsama z najmem; potwierdzenie zameldowania na czas nieokreślony, dokonany na co najmniej 6 miesięcy przed złożeniem wniosku o przeniesienie prawa dzierżawy działkowej; potwierdzenie uiszczania stałych opłat za media, czynszu, ponoszonych za lokal za ostatnie 6 miesięcy, do którego posiada tytuł prawny. W przypadku domu jednorodzinnego dokument poświadczający opłatę za grunty. Skarżąca oświadczyła, że wbrew twierdzeniu ROD przedłożyła wszystkie niezbędne dokumenty, tj. umowę najmu lokalu wraz z zameldowaniem, z tym że notariusz poświadczyła w umowie przeniesienia prawa do działki adres zamieszkania skarżącej na podstawie oświadczenia oraz wydruk z konta bankowego za czynsz z ostatnich 6 miesięcy. Ze względu na wadliwość zaskarżonej uchwały, w dniu 28 października 2024 r. skarżąca wystąpiła do Sądu Okręgowego [...] w Warszawie o uchylenie uchwały 25/2024. W odpowiedzi na skargę Polski Związek Działkowców Stowarzyszenie Ogrodowe w Warszawie (dalej jako "organ") wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. W uzasadnieniu wniosku o jej odrzucenie wskazał, że przedmiotem skargi jest uchwała ROD, która nie należy do decyzji, postanowień czy aktów, o których mowa w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a." Uchwała ta nie ma też charakteru publicznoprawnego i nie dotyczy uprawnień i obowiązków wynikających z przepisu prawa. Z kolei Polski Związek Działkowców nie jest żadnym z organów z zakresu administracji publicznej. W uzasadnieniu wniosku o oddalenie skargi organ wskazał natomiast, że zgodnie z art. 41 ust. 4 ustawy odmowa zatwierdzenia przeniesienia praw do działki może nastąpić z ważnych powodów (...). Ustawa nie precyzuje czym są ww. "ważne powody". W konsekwencji ROD przed zatwierdzeniem umowy przeniesienia prawa do działki bada, czy istnieje ryzyko naruszenia przepisów ustawy, regulaminu rodzinnego ogrodu działkowego, czy statutu PZD. Jeśli stwierdzi, że ryzyko takie występuje, to zobowiązany jest do odmowy zatwierdzenia umowy. Organ zauważył, że m.in. zgodnie z art. 12 ustawy zabronione jest zamieszkiwanie na terenie ROD. Tymczasem na przedmiotowej działce znajduje się całoroczny dom służący do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych, nie zaś altana. Z kolei przedłożona przez skarżącą umowa najmu lokalu mieszkalnego została zawarta na czas nieokreślony w dniu 18 lipca 2024 r. W umowie tej nie wskazano okresu jej obowiązywania, a zatem może zostać wypowiedziana z miesięcznym okresem wypowiedzenia. Co więcej, skarżąca bezpośrednio po zawarciu umowy dzierżawy działkowej była na działce obecna prawie każdego dnia, zaś cena nabycia działki, tj. 320000 zł, budzi wątpliwości co do celu jej zakupu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Obowiązkiem Sądu, do którego wpłynęła skarga, jest w pierwszej kolejności zbadanie jej dopuszczalności. Badanie to polega w szczególności na ustaleniu, czy sprawa przedstawiona pod rozstrzygnięcie Sądu mieści się w zakresie jego właściwości. Zgodnie z art. 3 § 2, § 2a i § 3 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 i 2185), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2022 r. poz. 2651 i 2707), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2022 r. poz. 813 ze zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; a także w sprawach, w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę. Przedmiotowa sprawa dotyczy uchwały Zarządu Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]" w [...] z 29 sierpnia 2024 r. nr 25/2024 w przedmiocie odmowy zatwierdzenia przeniesienia prawa do działki. Wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z art. 41 ustawy działkowiec w drodze umowy może przenieść prawa i obowiązki wynikające z prawa do działki na rzecz pełnoletniej osoby fizycznej (przeniesienie praw do działki). Umowę zawiera się w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi (ust. 1). Skuteczność przeniesienia praw do działki zależy od zatwierdzenia przez stowarzyszenie ogrodowe (ust. 2). Odmowa zatwierdzenia przeniesienia praw do działki może nastąpić z ważnych powodów i jest sporządzana w formie pisemnej z uzasadnieniem pod rygorem nieważności (ust. 4). Każda ze stron umowy, o której mowa w ust. 1, może wytoczyć powództwo o ustalenie, że odmowa zatwierdzenia przeniesienia praw do działki jest bezpodstawna. Orzeczenie sądu o bezpodstawności odmowy zastępuje oświadczenie stowarzyszenia ogrodowego w przedmiocie zatwierdzenia (ust. 7). Z powyższego wynika, że uchwała o odmowie zatwierdzenia prawa do działki nie ma charakteru administracyjnoprawnego. Sądy administracyjne zajmują się bowiem jedynie kontrolą działalności administracji publicznej, która to kontrola polega m.in. na orzekaniu w sprawach skarg na decyzje, wskazane postanowienia oraz inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej lub na bezczynność i przewlekłość tych organów w ww. sprawach. Nie są powołane do rozpoznawania innych spraw niż sprawy sądowoadministracyjne, w szczególności do rozpoznawania spraw, które należą do właściwości sądów powszechnych. Z art. 41 ust. 7 ustawy wprost zaś wynika, że każda ze stron umowy, o której mowa w ust. 1, może wytoczyć powództwo o ustalenie, że odmowa zatwierdzenia przeniesienia praw do działki jest bezpodstawna. Powództwo takie rozpatrywane jest na podstawie art. 189 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 1550 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.c.", zgodnie z którym powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Z powyższego wynika, że ww. sprawa, jest z mocy art. 1 K.p.c. sprawą cywilną w znaczeniu formalnym i jako cywilna na podstawie wyraźnego brzmienia art. 2 § 1 K.p.c. podlega kognicji sądów powszechnych. Żadna inna ustawa nie przekazuje ich do właściwości innych sądów, w tym administracyjnych. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie podlega zatem kontroli sądów administracyjnych, gdyż nie dotyczy decyzji, postanowienia, czy aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Na marginesie jedynie wskazać należy, że ze skargi wynika, że skarżąca w dniu 28 października 2024 r. wystąpiła do Sądu Okręgowego [...] w Warszawie o uchylenie uchwały 25/2024, a zatem uchwała ta zostanie skontrolowana przez sąd powszechny. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.