I SA/Wa 2000/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie : WSA Elżbieta Lenart (spr.) WSA Maria Tarnowska Protokolant Marta Maciejkowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2007 r. sprawy ze skargi U. G. i W. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] września 2006 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę. I SA/Wa 2000/06 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2006 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. uchyliło w całości decyzję Burmistrza Miasta P. z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Z uzasadnienia decyzji organu wynika, że w dniu 22 grudnia 2005 r. U. i W. G. wystąpili z wnioskiem do Burmistrza Miasta P. o "umożliwienie nabycia prawa własności nieruchomości gruntowej położonej w P. przy ul. [...], która obecnie jest w użytkowaniu wieczystym". Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Burmistrz Miasta P. w dniu [...] lipca 2006r. wydał decyzję nr [...], w której umorzył postępowanie w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej, położonej w P. przy ul. [...], nr ewid. [...] o powierzchni [...] m-, będącej w użytkowaniu wieczystym U. i W. G. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, iż postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe, gdyż w dniu 4 kwietnia 2006 r. zwrócił się do U. i W. G. o nadesłanie w terminie jednego miesiąca odpisu z księgi wieczystej Kw [...] oraz wyceny nieruchomości sporządzonej przez rzeczoznawcę majątkowego, których to dokumentów wnioskodawcy nie dostarczyli w wyznaczonym terminie. Od powyższej decyzji U. i W. G. złożyli odwołanie, w którym podnieśli, iż zaskarżona decyzja jest dla nich niekorzystna. Uważają, iż nabyli prawo użytkowania wieczystego przed dniem 27 maja 1990 r. (w 1985 r.), wobec tego przysługuje im prawo nieodpłatnego uwłaszczenia na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 lipca 2001 r., nie zaś przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. (nabycie odpłatne) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. rozpatrzyło powyższe odwołanie i decyzją z dnia [...] września 2006 r. nr [...] uchyliło w całości decyzję Burmistrza Miasta P. z dnia [...] lipca 2006 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Kolegium stwierdziło, że podstawą prawną zaskarżonej decyzji był przepis art. 105 § 1 kpa, w myśl którego organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie to z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Organ pierwszej instancji podał, że przyczyną umorzenia postępowania w niniejszej sprawie była bezprzedmiotowość tego postępowania z powodu nie dostarczenia przez wnioskodawców odpisu księgi wieczystej Kw [...] i wyceny rzeczoznawcy majątkowego. Kolegium uznało, że z takim stanowiskiem nie sposób się zgodzić, gdyż postępowanie w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nie stało się bezprzedmiotowe tylko dlatego, że wnioskodawcy nie przesłali żądanych przez organ dokumentów. Burmistrz Miasta P. - także w sytuacji, gdy wnioskodawcy nie przesłali wymaganych dokumentów - miał obowiązek merytorycznego rozpatrzenia sprawy na podstawie nawet niekompletnego (niepełnego) materiału dowodowego. U. i W. G. byli zainteresowani merytorycznym rozpatrzeniem sprawy, tj. wydaniem decyzji w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności i organ powinien rozpoznać ich wniosek. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie U. i W. G. wnosili o: "stwierdzenie niezgodności przepisów przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości". Podnosili, że Kolegium nie chce ich uwłaszczyć nieodpłatnie, tylko odpłatnie z [...] % bonifikatą - co jest dla nich bardzo niekorzystne. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wnosiło o jej oddalenie i podtrzymało argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przede wszystkim należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz przepisami postępowania administracyjnego, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Sąd w całości podzielił stanowisko i argumentację Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. dotyczącą faktu nieprawidłowego umorzenia postępowania przez organ I instancji. Burmistrz Miasta P. nieprawidłowo umorzył postępowanie powołując się na fakt, że stało się ono bezprzedmiotowe, wobec nie złożenia przez wnioskodawców żądanych dokumentów. Przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle, bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Bezprzedmiotowość wynika z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. W niniejszej sprawie nie można mówić o tym, że postępowanie jest bezprzedmiotowe. Postępowanie zostało wszczęte, są strony tego postępowania oraz jego przedmiot, zatem organ administracji zobowiązany jest rozpoznać sprawę stosując przepisy prawa obowiązujące w dniu orzekania i orzec merytorycznie w sprawie. Nie znajduje uzasadnienia w przepisach k.p.a. wydanie decyzji o umorzeniu postępowania, kończącej formalnie postępowanie w sprawie, w której strona jest zainteresowana uzyskaniem decyzji merytorycznej. Organ nie może uchylić się od wydania decyzji merytorycznej. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z dnia 9 marca 2000 r. w sprawie sygn. akt. IV SA 12/98 LEX nr 77609 stwierdził: "Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 k.p.a. oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Natomiast bezzasadność żądania strony to brak przesłanek do uwzględnienia żądania strony. W przeciwieństwie zatem do bezprzedmiotowości postępowania, bezzasadność żądania strony musi być wykazana w decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty, a nie prowadzić do umorzenia postępowania, ponieważ jest to niezgodne z prawem uchylenie się organu od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy." Tak więc Kolegium słusznie uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdyż rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Jest to decyzja kasacyjna, która nie rozstrzyga co do istoty sprawy administracyjnej, ma to bowiem uczynić organ pierwszej instancji - po przeprowadzeniu stosownego postępowania wyjaśniającego. Jeżeli skarżący uznają, iż nowowydana decyzja Burmistrza Miasta P. jest dla nich niekorzystna, to wtedy będą mogli skorzystać ze środków zaskarżenia w postaci odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. i ewentualnej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) orzekł jak w sentencji wyroku.