I SA/Wa 2007/05
WyrokWSA w Warszawie2006-05-17
Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Mirosław Gdesz, Joanna Skiba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość, która uzyskała nowe oznaczenie ewidencyjne w wyniku zmian w ewidencji gruntów po dacie 27 maja 1990 r., może być przedmiotem komunalizacji na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych?Ratio decidendi
Nieruchomość, która uzyskała nowe oznaczenie ewidencyjne w wyniku zmian w ewidencji gruntów po dacie 27 maja 1990 r., może być przedmiotem komunalizacji na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Ewidencja gruntów ma charakter informacyjny, a wpis w niej nie jest związany ze skutkami materialnymi. Kluczowe dla komunalizacji jest ustalenie, czy nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r. była własnością Skarbu Państwa i należała do terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, która uchyliła decyzję Wojewody stwierdzającą nabycie z mocy prawa przez Gminę K. prawa własności nieruchomości. Organ odwoławczy uznał, że nieruchomość, utworzona po 27 maja 1990 r., nie mogła być przedmiotem komunalizacji. Gmina K. wniosła skargę, argumentując, że zmiana oznaczenia ewidencyjnego nie zmienia faktu, iż jest to ta sama nieruchomość.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu, i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz Gminy K.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie asesor WSA Mirosław Gdesz asesor WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant referendarz sądowy Aneta Trochim - Tuchorska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2006 r. sprawy ze skargi Miasta K. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] września 2005 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez gminę prawa własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej na rzecz Miasta K. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] września 2005 r. nr [...] Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa po rozpatrzeniu odwołania Elektrociepłowni "[...]" S.A. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2005 roku nr [...] , stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez Gminę K. prawa własności nieruchomości położonej w jednostce [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], uregulowanej w księdze wieczystej nr [...] gm. kat. [...] i opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...] - uchyliła zaskarżoną decyzję i odmówiła stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę K. prawa własności tej nieruchomości.
W uzasadnieniu decyzji Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa podała, że Wojewoda [...] wydał zaskarżoną decyzję na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. nr 32. poz. 191 ze zm.) Wojewoda [...] ustalił, że przedmiotowa działka nr [...] stanowi ustalony na podstawie wykazu zmian gruntowych na dzień 15 września 1998 roku "równoważnik" nieruchomości objętej poprzednio, w tym także w dniu 27 maja 1990 roku, księgą wieczystą nr [...]. Ponieważ odwołująca się Elektrociepłownia "[...]" S.A. nie wykazała by w dniu 27 maja 1990 roku przysługiwało jej prawo zarządu nieruchomością ,nieruchomość ta - jako stanowiąca własność państwową i należąca wówczas do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego - stała się z mocy prawa własnością Gminy K.
Od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2005 roku odwołała się Elektrociepłownia "[...]" S.A. ubiegająca się w odrębnym postępowaniu o uwłaszczenie jej spornym mieniem .
Rozpoznając odwołanie Krajowa komisja Uwłaszczeniowa zważyła, że skutki przepisu art. 5 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 10 maja 1990 roku następują wyłącznie z dniem 27 maja 1990 roku co wynika wprost z jego treści. Ponadto mogą dotyczyć składników - w tym nieruchomości - tylko w ich stanie faktycznym i prawnym istniejącym w dniu 27 maja 1990 roku. Decyzje wojewodów, podejmowane w trybie wspomnianego przepisu, mają więc charakter wyłącznie deklaratoryjny, bowiem tylko potwierdzają zmianę stanu własnościowego komunalizowanego mienia, istniejącego w dacie 27 maja 1990 roku. Natomiast sporna działka nr [...] została utworzona po dniu 27 maja 1990 roku wykazem zmian gruntowych z dnia [...] października 1998 roku. Jako nie ujęta w księdze wieczystej nr [...] według stanu tej księgi z dnia 27 maja 1990 roku, nie może być zatem przedmiotem komunalizacji dokonywanej na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy z dnia 10 maja 1990 roku. Niezależnie od powyższego organ II instancji podniósł, iż zaskarżona decyzja nie mogła się ostać również z powodu ominięcia procedury postępowania wieczysto - księgowego przewidującej, że zmiany wpisów wieczysto - księgowych dokonuje tylko sąd powszechny w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów, sporządzone m.in. w oparciu o wykazy zmian gruntowych i inne opracowania geodezyjne, a nie organ orzekający o komunalizacji mienia .
Reasumując swoje rozważania Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uznała, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2005 roku nie mogła być utrzymana, gdyż skomunalizowanie działki nr [...] z mocy prawa było niedopuszczalne. Dotyczyło bowiem stwierdzenia nabycia prawa własności nieruchomości, która została utworzona po dniu 27 maja 1990 roku, co w istotny sposób naruszało art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku, przewidujący komunalizację mienia (w tym nieruchomego) wyłącznie według jego stanu jaki istniał w dniu 27 maja 1990 roku. Ponadto określenie składników mienia objętego decyzjami komunalizacyjnymi podejmowanymi w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku winno być zgodne z wpisami wieczysto-księgowymi, jednakże zgodność z powyższymi wpisami musi odnosić się do daty przepływu własności tego mienia ( 27 maja 1990 rok), a nie do daty podejmowania tej decyzji przez wojewodę .
Skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] września 2005 roku wniosła Gmina Miejska K. podnosząc zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, wnosząc o jej uchylenie. Skarżąca uznała za błędne stanowisko organu odwoławczego uznające za niedopuszczalną komunalizację nieruchomości, która uzyskała nowe oznaczenie ewidencyjne w wyniku podziału dokonanego po dacie wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej. To czy dana nieruchomość była oznaczona w dniu 27 maja 1990 roku w inny sposób niż na dzień wydawania decyzji komunalizacyjnej, nie zmienia faktu, że ciągle była i jest tą samą nieruchomością .
W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie popierając stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji .
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153 poz. 1269 ) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekające w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, ze skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja narusza prawo materialne, a mianowicie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych przez błędne jego zastosowanie. Argumentem jakim posłużył się organ odwoławczy dla uzasadnienia swojej decyzji jest to, że przedmiotowa działka nr [...] utworzona została po dniu 27 maja 1990 roku wykazem zmian gruntowych z dnia [...] października 1998 roku i jako nie ujęta w księdze wieczystej nr [...] według stanu tej księgi z dnia 27 maja 1990 roku - nie może być przedmiotem komunalizacji. Takie stanowisko nie można uznać za trafne. Podkreślić należy, że przedmiotem komunalizacji na podstawie ustawy z dnia 10 maja 1990 roku jest mienie tj. własność i inne prawa majątkowe (art. 44 k.c.). Istnienie przedmiotu komunalizacji nie jest uzależnione od tego, czy i jakim przekształceniom geodezyjnym, znajdującym swój wyraz w ewidencji gruntów uległa po dniu 27 maja 1990 roku nieruchomość. Ewidencja gruntów i budynków służy dostarczaniu danych, które mają umożliwić planowanie gospodarcze, planowanie przestrzenne, wymiar podatków i świadczeń, oznaczenie nieruchomości w księdze wieczystej, statystykę publiczną, gospodarkę nieruchomościami (art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne DZ. U. z 2000 r. nr 1000, poz. 1086 ze zm.). Wpis w ewidencji gruntów ma charakter informacyjny i nie jest związany z żadnymi skutkami materialnymi. W świetle powyższego, uznanie za niedopuszczalną komunalizację nieruchomości, która uzyskała nowe oznaczenie ewidencyjne w wyniku zmian w ewidencji gruntów w 1998 roku, jest pozbawione racji i skutkuje naruszeniem art. 5 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 10 maja 1990 roku. Rzeczą organu odwoławczego było jedynie zbadanie czy przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki komunalizacji określone w art. 5 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy, a więc czy w dniu 27 maja 1990 roku była własnością Skarbu Państwa i czy należała w tym dniu do terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego . Organ odwoławczy w ogóle tych przesłanek w odniesieniu do komunalizowanej nieruchomości nie badał. Z tych względów należało uznać, że zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy., dlatego została uchylona w całości. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa rozpoznając ponownie sprawę ustali, czy przedmiotowa nieruchomość spełnia wymienione wyżej przesłanki komunalizacji określone w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku i w zależności od wyników przeprowadzonego postępowania odwoławczego, wyda stosowną decyzję
Mając powyższe na uwadze, sąd na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. a , art. 152 oraz 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153 poz. 1270 ze zm. ) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło