I SA/Wa 2007/10

WyrokWSA w Warszawie2011-02-18

Skład orzekający: Iwona Kosińska, Maria Tarnowska, Bogdan Wolski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy termin do złożenia wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP ma charakter materialny i czy może podlegać przywróceniu?
Ratio decidendi
Termin określony w art. 5 ust. 1 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty jest terminem prawa materialnego, co oznacza, że jego uchybienie skutkuje wygaśnięciem prawa do rekompensaty i nie podlega on przywróceniu ani w postępowaniu administracyjnym, ani sądowym. Wnioskodawca, który złożył wniosek po upływie tego terminu, nie ma prawa do rekompensaty, a odmowa potwierdzenia tego prawa jest zasadna.
Stan faktyczny
R. C. złożył wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami Polski po upływie ustawowego terminu 31 grudnia 2008 r. Wojewoda odmówił potwierdzenia tego prawa, a Minister Skarbu Państwa utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący argumentował, że nie miał wiedzy o ustawie i możliwości ubiegania się o rekompensatę przed upływem terminu.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie WSA Maria Tarnowska WSA Bogdan Wolski (spr.) Protokolant Dorota Gaj po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2011 r. sprawy ze skargi R. C. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty oddala skargę. Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] sierpnia 2010r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] orzekającą o odmowie potwierdzenia R. C. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne. R. C. wystąpił w dniu 11 września 2009 r. z wnioskiem o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...], działając na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.), odmówił potwierdzenia R. C. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Minister Skarbu Państwa, po rozpoznaniu odwołania R. C., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r. Zgodnie z art. 7 ust. 2 ww. ustawy w przypadku niespełnienia warunków, o którym mowa w art. 2, art. 3 i art. 5 ust. 1 i 2 wojewoda wydaje decyzję o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty. Z akt sprawy wynika, iż R. C. złożył wniosek o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty pod dniu 31 grudnia 2008 r. Uwzględniając ten fakt organ odwoływany wyjaśnił, iż przewidziany w ustawi termin do złożenia wniosku o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej jest terminem prawa materialnego. Uchybienie terminowi materialnemu wywołuje skutek w postaci wygaśnięcie praw lub obowiązków o charakterze materialnym. Takie terminy mają charakter zawity i nie podlegają przywróceniu. Termin prawa materialnego podlega przywróceniu jedynie wyjątkowo i tylko wówczas, gdy taką możliwość przewidują przepisy określające dany termin. W ustawie z dnia 8 lipca 2005 r., brak jest przepisu przewidującego taką możliwość. R. C. wniósł skargę na powyższą decyzję. Skarżący wniósł w skardze o przywrócenie terminu do złożenia wniosku wskazując, iż czas i moment uzyskania wiedzy o możliwości uzyskania prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości przez jego rodzinę poza granicami Rzeczpospolitej Polskiej nastąpił na początku 2009 r. Skarżący nadmienił, iż nie posiadał wiedzy o ustawie i nie został przez urząd państwowym w żaden sposób poinformowany. Nie jest prawnikiem i nie miał żadnych możliwości śledzenia przepisów prawnych i zmian w ustawach. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), nie potwierdza, aby w toku postępowania administracyjnego uchybiono prawu w sposób prowadzący do uchylenia zaskarżonej decyzji. Uzasadniając powyższe stanowisko Sąd wskazuje, że sposób rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu sądowym uzależniony był w istocie od oceny charakteru terminu określonego w art. 5 ust. 1 ustawy z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz.1418 ze zm.; dalej: "ustawa"). Wobec tego należy wyjaśnić, iż o charakterze przepisu nie przesądza bezpośrednio miejsce usytuowania przepisu, a więc czy przepis został ujęty w ustawie regulującej co do zasady kwestii proceduralne, czy też zagadnienia o charakterze prawnomaterialnym. Każda ustawa może bowiem zawierać obok przepisów prawa materialnego, także przepisy procesowe i odpowiednio - poza co do zasady przepisami proceduralnymi także przepisy o charakterze materialnym. Stąd dla określenia znaczenia danego terminu kluczowy jest przedmiot i treść przepisu zawierającego dany termin. W konsekwencji zasadne jest przyjęcie na gruncie prawa administracyjnego, iż przepisami procesowymi będą przepisy regulujące właściwość organów administracyjnych i postępowanie przed tymi organami. Natomiast przepisy odnoszące się do przesłanek, treści, powstania, zmian lub wygaśnięcia prawa, czy też roszczenia, należeć będą do przepisów materialnoprawnych. Z uwagi na przedstawione zasady przyjąć należy, iż określony w art. 5 ust 1 ustawy termin do złożenia wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty jest terminem prawa materialnego. Wobec tego złożenie wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty po upływie tego terminu stanowi okoliczność uzasadniającą wydanie decyzji o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty, co wynika wprost z art. 7 ust. 2 ustawy. Podsumowując rozważania w tej części Sąd wskazuje, iż termin określony w art. 5 ust. 1 ustawy, to jest termin do złożenia wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty, jest terminem prawa materialnego. Wnioskodawca złożył wniosek po dniu 31 grudnia 2008 r., co uzasadniało wydanie decyzji odmownej na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy. Odnosząc się do wniosku zawartego w skardze, to jest wniosku o przywrócenie terminu do złożenia podania Sąd wskazuje, iż termin przewiedziany w art. 5 ust. 1 ustawy, z uwagi na jego materialny charakter, nie podlega przywróceniu zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i w postępowaniu sądowym. Stąd okoliczności, które doprowadziły do uchybienia ustawowego terminu, a więc brak świadomości co do możliwości wystąpienia z odpowiednim żądaniem lub negatywnych skutków wniesienia podania po 31 grudnia 2008 r., nie mogły co do zasady prowadzić od uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia podania i nie miały znaczenia dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu sądowym. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło