I SA/Wa 201/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie: asesor WSA Iwona Kosińska asesor WSA Tomasz Wykowski (spr.) Protokolant referendarz sądowy Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2007 r. sprawy ze skargi Gminy K. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nabycia z mocy prawa przez gminę własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżona decyzję, oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2006 r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. I SA/Wa 201/07 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2006 r. Nr [...] Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, zwana dalej "KKU", utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2006 r. Nr [...], odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę Miasto K. własności nieruchomości położonej w K. przy ulicy [...] oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka w obrębie ewidencyjnym [...] nr [...] o powierzchni [...] m. kw., uregulowanej w księdze wieczystej KW [...] Decyzja KKU wydana została w następującym stanie faktycznym. Decyzją z dnia [...] maja 2006 r. Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia komunalizacji przedmiotowej działki na podstawie art.5 ust.1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz.191 z późn.zm.), zwanej dalej "ustawą komunalizacyjną". Uzasadniając swoje orzeczenie, organ podniósł, iż w dniu 27 maja 1990 r. działka stanowiła lasy i grunty leśne. W dniu tym sprawy lasów regulowała ustawa z dnia 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym (Dz.U. Nr 63, poz.494 z późn. zm.) oraz ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. Nr 11, poz.79 z późn.zm.). Według przepisów ustawy z 20 grudnia 1949 r. państwowe lasy i grunty leśne stanowią państwowe gospodarstwo leśne (art.1 ust.1), nad którym Minister Leśnictwa sprawuje zwierzchnie kierownictwo, nadzór i kontrolę (art.6 ust.1). Jednocześnie wszystkie grunty leśne o zwartej powierzchni co najmniej 0,1 ha powinny być trwale utrzymane pod uprawą leśną (art.7 ust.1). Jednocześnie zgodnie z art.2 ust.2 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. gruntami leśnymi są m.in. grunty określone w ewidencji gruntów jako lasy. Protokołem zdawczo - odbiorczym Nr [...] z dnia [...] czerwca 1995 r. Kierownik Urzędu Rejonowego w P. przekazał przedmiotową działkę Nadleśnictwu C. wchodzącemu w skład - zgodnie z obecnie obowiązującą ustawą z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U. z 2005 r. Nr 45, poz.435 z późn.zm.) - państwowej jednostki organizacyjnej Lasy Państwowe (art.32 ust.2 ustawy) zarządzającej lasami stanowiącymi własność Skarbu Państwa (art.4 ust.1). W tym stanie rzeczy przedmiotowa działka znajdująca się w ustawowym zarządzie Lasów Państwowych Nadleśnictwa C. nie należała do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego i nie stała się na podstawie art.5 ust.1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. z mocy prawa własnością Gminy - Miasta K. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Gmina K. podnosząc, iż działka nie mieści się w definicji "lasów i gruntów leśnych" zawartej w art.5 ustawy z dnia 20 grudnia 1949 r. Z zaświadczenia Wydziału Architektury Urzędu Miasta i Gminy K. wynika, iż w planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego Miasta i [...] Uzdrowiska K. nieruchomość ta nie była w dniu 27 maja 1990 r. przeznaczona pod uprawę leśną, ale była przeznaczona wyłącznie na cele uzdrowiskowe. Rozpatrzywszy odwołanie KKU utrzymała w mocy orzeczenie organu I instancji, podnosząc, co następuje. W ewidencji gruntów według stanu na dzień 27 maja 1990 r. przedmiotowa nieruchomość figurowała jako grunt leśny, stanowiła zatem taki grunt w rozumieniu ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych i wchodziła w skład państwowego gospodarstwa leśnego. Powyższego wniosku nie dezawuuje powołane w odwołaniu zaświadczenie Wydziału Architektury Urzędu Miasta i Gminy K. Z zaświadczenia tego wynika bowiem, iż działka stanowiła teren lasów ochronnych, a to, że była położona w strefie uzdrowiskowej nie pozbawiało jej charakteru leśnego. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożyła Gmina K., podtrzymując zarzut odwołania, iż działka nie mieści się w definicji "lasów i gruntów leśnych" zawartej w art.5 ustawy z dnia 20 grudnia 1949 r., a ponadto nie spełnia także innych wymagań wskazanych w tej ustawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Wojewody [...] na tej podstawie, iż sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolowanie działalności administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 - zwanej dalej "p.p.s.a."). Stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej " Jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do: 1) rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej, 2) przedsiębiorstw państwowych, dla których organy określone w pkt 1 pełnią funkcję organu założycielskiego, 3) zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych organom określonym w pkt 1 - staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy z mocy prawa mieniem właściwych gmin." Generalnie prawidłowo przyjęły organy jako zasadę, że, po pierwsze, spełnienie w dniu 27 maja 1990 r. przez nieruchomość warunku, o którym mowa w art.2 ust.2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (figurowanie w ewidencji gruntów jako las) przesądza o tym, iż w dacie tej grunt posiadał charakter leśny, po drugie, iż grunty leśne, wchodzące w dacie 27 maja 1990 r. w skład Państwowego Gospodarstwa Leśnego nie mogły podlegać komunalizacji w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. W dacie wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej obowiązywała ustawa o państwowym gospodarstwie leśnym, zgodnie z którą państwowe lasy i grunty leśne wraz ze związanymi z nimi gospodarczo gruntami nieleśnymi oraz nieruchomościami i ruchomościami służącymi do prowadzenia gospodarstwa leśnego stanowiły państwowe gospodarstwo leśne, nad którym zwierzchnie kierownictwo, nadzór i kontrolę sprawował Minister Leśnictwa - naczelny organ administracji rządowej (art. 1 i art. 6 ustawy o państwowym gospodarstwie leśnym), a to skutkuje uznaniem wyłączenia nieruchomości z komunalizacji. W ocenie Sądu jednakże przy orzekaniu w sprawie organy obu instancji dopuściły się istotnego uchybienia polegającego na niezebraniu i nierozpatrzeniu w wyczerpujący sposób materiału dowodowego. Z akt administracyjnych wynika bowiem, że dokumenty, w oparciu o które dokonywano ustaleń, stwierdzają stan faktyczny z dat późniejszych niż data wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej. Znajdujący się w materiale dowodowym wypis z ewidencji gruntów sporządzony został według stanu na dzień 27 stycznia 2005 r. Z kolei dokonane stosownym protokołem przekazanie przez Kierownika Urzędu Rejonowego w P. działki Nadleśnictwu C. - na podstawie art.74 ust.1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U. nr 101, poz.444) - nastąpiło dopiero w dniu 20 czerwca 1995 r. Do tej daty nieruchomość ta pozostawała w dyspozycji Kierownika Urzędu Rejonowego, a zatem organu który zgodnie z art.53 ust.2 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o terenowych organach rządowej administracji ogólnej (Dz.U. z 1998 r. Nr 32, poz.176) przejął zadania i kompetencje terenowych organów administracji państwowej o właściwości szczególnej i ogólnej stopnia podstawowego (a zatem organów, o których mowa w art.5 ustawy komunalizacyjnej), wykonywane z mocy ustaw szczególnych przez rejonowe organy administracji państwowej, jeżeli nie zostały one przekazane w odrębnych ustawach organom samorządu terytorialnego lub innym organom. W tej sytuacji uznać należy, iż organy nie wywiązały się z obowiązku pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego nieruchomości na dzień 27 maja 1990 r., w tym ustalenia, kto w tej dacie i na jakich zasadach nieruchomością tą dysponował (w szczególności, czy był to terenowy organ administracji państwowej i czy ewentualnie nieruchomość ta "należała" do niego w rozumieniu art.5 ust.1 ustawy komunalizacyjnej). W świetle niedokonania takich ustaleń w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją, decyzję tę, podobnie jak i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji należało wyeliminować z obrotu prawnego. Wydano je bowiem z naruszeniem art.7 i 77§1 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ustalenia, o których mowa powyżej należy poczynić przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c oraz art.152 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.