I SA/Wa 2011/10
WyrokWSA w Warszawie2011-01-21
Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Jolanta Dargas, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, której dochód przekracza ustawowe kryterium dochodowe, może otrzymać jednorazowy zasiłek celowy na ekonomiczne usamodzielnienie się?Ratio decidendi
Osoba samotnie gospodarująca, której dochód przekracza ustawowe kryterium dochodowe określone w ustawie o pomocy społecznej, nie jest uprawniona do otrzymania jednorazowego zasiłku celowego na ekonomiczne usamodzielnienie się. Organ administracji prawidłowo odmówił przyznania zasiłku z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego.Stan faktyczny
M. I. złożył wniosek o jednorazowy zasiłek celowy na ekonomiczne usamodzielnienie się, wyjaśniając, że chce wznowić produkcję rolną i wybudować nowoczesną oborę. Organ pomocy społecznej ustalił, że M. I. jest osobą samotnie gospodarującą, posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności, pobiera emeryturę oraz osiąga dochód z gospodarstwa rolnego przekraczający ustawowe kryterium dochodowe. Wójt Gminy P. odmówił przyznania zasiłku, co podtrzymało Samorządowe Kolegium Odwoławcze. M. I. złożył skargę do WSA w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant st. insp. Ewa Nieora po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi M. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., po rozpatrzeniu odwołania M. I., decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] o odmowie przyznania M. I. jednorazowego świadczenia w postaci zasiłku celowego w wysokości [...] zł na ekonomiczne usamodzielnienie.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
M. I. złożył w dniu 30 marca 2010 r. wniosek o przyznanie pomocy finansowej na usamodzielnienie w wysokości [...] tysięcy złotych. Wyjaśnił w nim, że chce wznowić produkcję rolną i na miejsce starej obory wybudować nowoczesną. Zdaniem strony z pomysłu tego mogli by skorzystać inni rolnicy. Zdaniem M. I. jego innowacyjność przyczyni się do poprawy sytuacji rolników.
W dniu 13 kwietnia 2010 r. pracownik socjalny przeprowadził wywiad środowiskowy w wyniku którego ustalono, że M. I. jest osobą rozwiedzioną prowadzącą jednoosobowe gospodarstwo domowe. Na podstawie orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania Niepełnosprawności zaliczony został do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności do dnia 18 listopada 2011 r. Wnioskodawca użytkuje część drewnianego domu, bez urządzeń sanitarnych. M. I. pobiera z KRUS Oddział w S. emeryturę której wysokość wyniosła 190,70 zł. Świadczenie przekazywane jest na konto bankowe emeryta. Ponadto jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha przeliczeniowego z którego wyliczono dochód w kwocie [...] zł . Łączny dochód strony wynosi [...] zł. Z opisu sytuacji rodzinnej wynika, że wnioskodawca ma dwie córki z którymi nie utrzymuje kontaktów.
Pracownik socjalny w dniu 10 czerwca 2010 r. przeprowadził z M. I. ponowny wywiad środowiskowy w trakcie którego sprecyzował formę swoich oczekiwań względem GOPS w P. Wskazując iż jest zainteresowany pieniężną formą pomocy w postaci zasiłku celowego na ekonomiczne usamodzielnienie się, nie jest natomiast zainteresowany niskoprocentową pożyczką.
Wójt Gminy P. decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] odmówił przyznania M. I. zasiłku celowego w wysokości [...] zł na ekonomiczne usamodzielnienie się. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że łączny miesięczny dochód wnioskodawcy znacznie przekracza kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej przewidziane w ustawie o pomocy społecznej. Organ pierwszej instancji podkreślił również, że wnioskodawca otrzymuje dopłaty obszarowe z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, które może zainwestować w rozwój i unowocześnienie swojego gospodarstwa rolnego. W ocenie organu pomocy społecznej M. I. nie spełnia wymogów do otrzymania pomocy w celu ekonomicznego usamodzielnienia się, gdyż posiada własny warsztat pracy w postaci gospodarstwa rolnego, a poza tym jako osoba w wieku emerytalnym nie rokuje szans na rozwój. Organ zaznaczył, że Rada Gminy w P. w budżecie GOPS na 2010 r. nie przewidziała środków finansowych na wnioskowany cel.
Od powyższej decyzji M. I. wniósł odwołanie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r. Nr 115, poz .728 ze zm.) osobie albo rodzinie gmina może przyznać pomoc w formie pieniężnej lub rzeczowej, w celu ekonomicznego usamodzielnienia się. Pomoc pieniężna w celu ekonomicznego usamodzielnienia się może być przyznana w formie jednorazowego zasiłku celowego lub nieoprocentowanej pożyczki.
Organ zauważył, że przedmiotem niniejszej sprawy jest świadczenie finansowe w postaci zasiłku celowego specjalnego na ekonomiczne usamodzielnienie, zgodnie ze sprecyzowanym wnioskiem M. I. Udzielenie tej formy pomocy jest uzależnione od uznania organu ubiegającego się o świadczenie. Odmienne są też uregulowania dotyczące przyznania tego zasiłku w odróżnieniu od zasiłku celowego przyznawanego na zasadach ogólnych. Do ustalenia wysokości przedmiotowego zasiłku ustawodawca upoważnił radę gminy, która w stosownej uchwale określa jego wysokość, szczegółowe warunki przyznawania i zwrotu. Jednocześnie, zgodnie z art. 43 ust. 10 ustawy o pomocy społecznej, rada gminy nie została uprawniona do ustalania kryteriów odmowy przyznania tej formy pomocy. Przesłanki te zawiera bowiem ustawa o pomocy społecznej. Z akt sprawy wnika, że Rada Gminy w P. w budżecie GOPS na 2010 r. nie przewidziała środków finansowych na ten cel.
Kolegium wskazało, że przesłanki udzielenia pomocy w formie świadczenia pieniężnego określono w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Z przepisu tego wynika, że przysługuje ono, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 53a, 78 i 91, osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł. Zgodnie z ust. 3. art. 8 za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach a także kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.
W oparciu o wskazane przepisy organ ustalił, że dochód osiągany przez Mieczysława Izdebskiego przekracza kryterium dochodowe ustalone w ustawie o pomocy społecznej, co stanowi także przesłankę odmowy przyznania przedmiotowego świadczenia pieniężnego. M. I. pobiera częściową emeryturę w wysokości [...] zł oraz posiada gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha, z którego wyliczono dochód w kwocie [...] zł. Ponadto pobiera dopłaty obszarowe z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa i ma możliwość zainwestowania chociażby tych dopłat w rozwój własnego gospodarstwa rolnego. Tak więc wiek M. I., a także uzyskiwany przez niego dochód oraz pozostałe przesłanki wynikające z uregulowań ustawy o pomocy społecznej dotyczące stworzenia możliwości zorganizowania własnego warsztatu pracy uniemożliwiają ubieganie się o przyznanie wnioskowanej pomocy na ekonomiczne usamodzielnienie się.
Na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] M. I. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu wskazał, że nie zgadza się z decyzją z dnia [...] sierpnia 2010r., gdyż nie uwzględniono jego oczekiwań i potrzeb. Podkreślił, że powołuje się na prawo wspólnotowe, którego władze nie uznają.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie jest uzasadniona.
Sąd zauważa, że zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej w związku z § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 127, poz. 1055) prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 53a, 78 i 91, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty [...] zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej".
Z powyższego przepisu wynika, że aby uzyskać jednorazowy zasiłek celowy na ekonomiczne usamodzielnienie się w formie pieniężnej, o którym mowa w art. 43 ustawy o pomocy społecznej wnioskodawca musi osiągać dochód nie wyższy, niż [...] zł.
Z akt sprawy wynika natomiast, że M. I. tego wymogu nie spełnił, ponieważ osiągnął dochód miesięczny w łącznej kwocie [...] zł (dochód z emerytury –[...] zł oraz dochód z 1 ha przeliczeniowego wynoszący, zgodnie z art. 8 ust. 3 i 9 ustawy w zw. z § 1 pkt 2 lit. e powołanego wyżej rozporządzenia, 1295,40 zł, tj. 207 zł x 6,258 ha).
Skoro zatem M. I. uzyskuje dochód przekraczający ponad dwukrotnie ustawowe kryterium dochodowe, to Wójt Gminy P. i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. prawidłowo uznały, że skarżący nie jest uprawniony do jednorazowego zasiłku celowego na ekonomiczne usamodzielnienie się.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło