I SA/Wa 2011/10

PostanowienieWSA w Warszawie2011-02-21

Skład orzekający: Dariusz Pirogowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może otrzymać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie administracyjnej dotyczącej zasiłku celowego, mimo posiadania nieruchomości rolnej, ale trudnej sytuacji materialnej?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może zostać przyznane osobie, która nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, a aktualna sytuacja materialna i realne możliwości finansowe decydują o przyznaniu tego prawa. Posiadanie nieruchomości rolnej nie wyklucza przyznania prawa pomocy, jeśli wnioskodawca nie może z niej obecnie uzyskać środków finansowych.
Stan faktyczny
M.I. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. dotyczącą zasiłku celowego, którą WSA w Warszawie oddalił. Wnioskodawca zwrócił się o przyznanie prawa pomocy obejmującego ustanowienie adwokata i zwolnienie z kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację finansową, zadłużenie oraz brak możliwości samodzielnego pokrycia kosztów pełnomocnika. Posiada nieruchomość rolną, której jednak nie uprawia z powodu braku środków.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Warszawie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M.I. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M.I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W. Wyrokiem z dnia 21 stycznia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M.I. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego. Wnioskiem z dnia 21 stycznia 2011 r. M.I. wystąpił o przyznanie w przedmiotowej sprawie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że nie ma środków na opłacenie kosztów adwokata. Jest zadłużony na ok. [...] złotych, a wszelkie dochody zabierają mu wierzyciele. Skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Jest właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni ok. [...] ha, której nie uprawia, gdyż jak oświadczył na rozprawie, nie ma środków na zainwestowanie w uprawy. Skarżący utrzymuje się z emerytury z KRUS w kwocie [...] złotych. Nie posiada oszczędności, ani przedmiotów wartościowych. Nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. W tym stanie rzeczy stwierdzono co następuje. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Stosowanie zaś do art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W świetle ustalonej sytuacji ekonomicznej skarżącego stwierdzić należy, że uzasadniane jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Niewątpliwie bowiem skarżący, utrzymujący się z emerytury w kwocie [...] złotych, przy jednoczesnym posiadaniu znacznego zadłużenia (wg oświadczenia jest to kwota ok. [...] złotych), nie jest w stanie w ramach własnych możliwości zabezpieczyć środków finansowych niezbędnych do ustanowienie w sprawie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, bez uszczerbku koniecznego dla siebie utrzymania. Będąc zaś osobą samotnie gospodarującą i nieutrzymującą kontaktów z rodziną, nie może on liczyć na wsparcie finansowe ze strony osób bliskich. W tym stanie rzeczy spełniona została, określona w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przesłanka przyznania skarżącemu prawa pomocy w ww. zakresie. Oceny tej nie może zmienić fakt, że skarżący jest właścicielem sześciohektarowej nieruchomości rolnej, dzięki której mógłby w przyszłości poprawić swoją sytuacje ekonomiczną. Zważyć bowiem należy, że dla oceny spełnienia przesłanki przyznania prawa pomocy, istotna jest aktualna sytuacja materialna osoby występującej o to prawo i realna możliwość uzyskania przez nią, w ramach własnej zapobiegliwości, niezbędnych dla prowadzenia procesu środków finansowych. Obecnie zaś, jak wynika z treści oświadczenia skarżącego, nie może on uruchomić działalności rolniczej ze względu na swoją trudną sytuację materialną. Tym samym nie ma on, zdaniem referendarza, realnej możliwości pozyskania z tej działalności dodatkowych środków, które pozwoliłyby mu na samodzielne opłacenie usług profesjonalnego pełnomocnika. Jednocześnie wyjaśnić należy, iż podejmując niniejsze rozstrzygnięcie nie orzekano w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem skarżący zwolniony jest z obowiązku ich uiszczania z mocy ustawy. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 pkt 1 lit. a) powołanej wyżej ustawy, w myśl którego strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło