I SA/Wa 2011/12

PostanowienieWSA w Warszawie2013-12-23

Skład orzekający: Grzegorz Antas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, złożony po prawomocnym oddaleniu poprzednich wniosków, może zostać uwzględniony bez wykazania istotnej zmiany okoliczności faktycznych sprawy, w szczególności pogorszenia sytuacji materialnej?
Ratio decidendi
Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, złożony po prawomocnym oddaleniu poprzednich wniosków, podlega oddaleniu, jeśli wnioskodawca nie wykaże istotnej zmiany okoliczności faktycznych sprawy, w szczególności pogorszenia swojej sytuacji materialnej. Samo powoływanie się na te same okoliczności, które były podstawą wcześniejszych odmów, nie stanowi podstawy do ponownego merytorycznego rozpoznania wniosku.
Stan faktyczny
Skarżąca S. K. wielokrotnie występowała o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie dotyczącej ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Jej poprzednie wnioski zostały oddalone, a zażalenia na postanowienia odrzucane przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wnioskodawczyni utrzymuje się z renty, która jej zdaniem nie wystarcza na podstawowe potrzeby, powołując się na stan zdrowia i koszty leczenia. Sąd uznał, że nie wykazała ona istotnej zmiany swojej sytuacji materialnej od czasu poprzednich postępowań.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Grzegorz Antas Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi S. K., K. K. i K. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 22 marca 2013 r. sygn. I SA/Wa 2011/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił S. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi S. K., K. K. i K. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynikało, że wnioskodawczyni prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Źródłem jej utrzymania jest renta rodzinna wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w łącznej wysokości [...] zł. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że większą część uzyskiwanego dochodu przeznacza na opłacenie kosztów eksploatacyjnych mieszkania oraz leczenie. Pomimo skierowanego wezwania, skarżąca nie przedłożyła dodatkowych oświadczeń i dokumentów dotyczących jej sytuacji materialnej. W tych okolicznościach Sąd przyjął, że wnioskodawczyni nie wykazała należycie, by nie była w stanie ponieść kosztów toczącego się postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia 9 maja 2013 r. sygn. I OZ 339/13 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie S. K. na wymienione postanowienie z dnia 22 marca 2013 r. W wyniku rozpoznania ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 5 września 2013 r. sygn. I SA/Wa 2011/12 odmówił S. K. przyznania prawa pomocy. Sąd przyjął, że składająca wniosek nie powołała się na żadne nowe okoliczności istotne dla oceny jej sytuacji materialnej. Deklarowany dochód skarżącej w ocenianym okresie czasu zresztą wzrósł ([...] zł). Zażalenie skarżącej na powyższe postanowienie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił postanowieniem z dnia 16 października 2013 r. sygn. I OZ 882/13. Postanowieniem z dnia 15 listopada 2013 r. sygn. I OZ 882/13 Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił sprzeciw S. K. od wskazanego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2013 r. W odpowiedzi na wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 25 października 2012 r. wzywającego skarżących do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł S. K. wnioskiem z dnia 3 grudnia 2013 r. ponownie wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, wskazując, że utrzymuje się z renty, która nie wystarcza na podstawowe codzienne potrzeby. Z wniosku wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe samotnie. Środki finansowe czerpie, jak poprzednio, ze świadczenia rentowego w wysokości [...] zł. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje: Wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega oddaleniu. Taki kierunek rozstrzygnięcia żądania skarżącej wynika ze stwierdzenia braku przesłanek uzasadniających zwolnienie wnioskodawczyni w niniejszym postępowaniu z kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W rozpoznawanej sprawie skarżąca występowała już o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, niemniej jej żądanie zostało oddalone wskutek przyjęcia, że wnioskodawczyni nie wykazała, by znajdowała się w sytuacji opisanej w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej: p.p.s.a. Zgodnie z przywołanym przepisem, przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy składający wniosek wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Kolejny wniosek skarżącej został oddalony z powodu uznania, że zawarte w nim informacje nie wskazywały na to, że jej sytuacja materialna w sposób istotny zmieniła się od czasu rozpoznania poprzedniego wniosku. Uwzględnienie powyższego prowadzi do stwierdzenia, że obecnie rozpoznawany wniosek dla swojej skuteczności rozumianej jako przeprowadzenie ponownej merytorycznej oceny sytuacji materialnej wnioskodawczyni w aspekcie możliwości pokrycia przez nią wydatków związanych z uiszczeniem kosztów sądowych oraz ustanowieniem pełnomocnika wymaga ustalenia, że w nowym wniosku skarżąca zawarła nowe z punktu widzenia warunków przyznania prawa pomocy informacje. Stosownie do art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy", jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w przywoływanym wyżej postanowieniu z dnia 16 października 2013 r. sygn. I OZ 882/13, należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych, jak i w obowiązującym prawie. W przypadku przesłanek przyznania prawa pomocy "zmianę" odnosić należy do sytuacji finansowej wnioskodawcy, która wskazywać będzie na pogorszenie się możliwości finansowych składającego wniosek. Złożony w niniejszej sprawie wniosek tak formułowanego warunku nie spełnia, co nakazuje uznać, że z żądaniem przyznania prawa pomocy skarżąca wystąpiła nie tyle z uwagi na pogorszenie się jej sytuacji materialnej, ile z powodu zasadniczej rozbieżności występującej pomiędzy dokonywaną przez nią oceną własnej sytuacji materialnej a ustaleniami poczynionymi w tym zakresie przez Naczelny Sąd Administracyjny (postanowienie z dnia 9 maja 2013 r. sygn. I OZ 339/13). Uwzględnić należało, że okoliczności faktyczne istotne z punktu widzenia przesłanki przyznania prawa pomocy od momentu zakończenia poprzedniego postępowania w żaden sposób nie zmieniły się. Dotyczy to tak sytuacji osobistej skarżącej (prowadzenie jednoosobowego gospodarstwa domowego), jak i ujawnionych źródeł jej dochodów, a także ich wysokości (świadczenie rentowe w wysokości [...] zł). Zmianie nie uległy również okoliczności mogące niekorzystnie wpływać na ostateczny bilans dochodów i wydatków gospodarstwa domowego. W kolejno składanych przez siebie wnioskach skarżąca wskazywała bowiem na swój stan zdrowia i związaną z nim konieczność ponoszenia wydatków na zakup leków. Przedstawione we wniosku z dnia 3 grudnia 2013 r. oświadczenie nawiązujące do stanu zdrowia w kontekście otrzymywanego świadczenia ("[...] jestem osobą chorą i utrzymuję się z renty, która nie wystarcza mi na podstawowe codzienne potrzeby") nie może być zatem traktowane jako równoważne wykazaniu zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 165 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., stwierdzając brak podstaw do zmiany postanowienia w przedmiocie przyznania prawa pomocy, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło