I SA/Wa 2011/16

WyrokWSA w Warszawie2017-02-10

Skład orzekający: Dariusz Chaciński, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Tomasz Szmydt

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dochody uzyskane za granicą w roku poprzedzającym złożenie wniosku o świadczenie wychowawcze, które zostały wydatkowane na bieżące utrzymanie rodziny, mogą być uznane za dochód utracony w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie zinterpretowały pojęcie dochodu utraconego. Choć dochody uzyskane za granicą co do zasady wlicza się do dochodu rodziny, to utrata zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, która nastąpiła przed złożeniem wniosku, stanowi utratę dochodu w rozumieniu przepisów. Wydatkowanie dochodu na bieżące potrzeby nie jest równoznaczne z brakiem utraty dochodu.
Stan faktyczny
E. P. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego na dwoje dzieci. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia na pierwsze dziecko, argumentując przekroczeniem progu dochodowego, uwzględniając dochody wnioskodawczyni z pracy w Wielkiej Brytanii w 2014 r. Organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy, uznając, że dochody zagraniczne są wliczane do dochodu rodziny i nie można ich uznać za utracone, nawet jeśli zostały wydatkowane na bieżące potrzeby. Skarżąca podniosła zarzut, że organ nie uwzględnił utraty dochodu z pracy zarobkowej od października 2014 r.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta w części odmawiającej przyznania świadczenia wychowawczego na M. S.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) WSA Tomasz Szmydt Protokolant referent stażysta Martyna Pakuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2017 r. sprawy ze skargi E. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...]w części odmawiającej przyznania świadczenia wychowawczego na M. M.. I SA/Wa 2011/16 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] października 2016r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez E. P. od decyzji Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2016r., odmawiającej przyznania świadczenia wychowawczego na M. S. i przyznającej to świadczenie w kwocie [...] zł miesięcznie na okres od 1 kwietnia 2016r do 30 września 2017r na J. P., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Orzeczenie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2016r. E. P. wystąpiła o przyznanie świadczenia wychowawczego na syna M. S. i córkę J. P.. Po rozpatrzeniu wniosku, decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r. Prezydent Miasta [...] odmówił przyznania świadczenia wychowawczego na M. S. przyznając je na J. P. na okres od 1 kwietnia 2016r do 30 września 2017r w kwocie po 500 zł miesięcznie. Odmowa przyznania świadczenia na pierwsze dziecko nastąpiła z uwagi na przekroczenie progu dochodowego – miesięczny dochód na osobę w rodzinie wnioskodawczyni wynosi 1729,85 zł podczas gdy kryterium dochodowe wynosi zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016r., kwotę 800 zł na osobę. Od przedmiotowej decyzji odwołanie w terminie ustawowym złożyła E. P. podnosząc, iż nie zgadza się z odmową przyznania świadczenia na pierwsze dziecko gdyż organ I instancji ustalając dochód rodziny uwzględnił dochód osiągnięty przez nią w roku 2014 z pracy wykonywanej w Wielkiej Brytanii. Uzyskane tam środki finansowe przeznaczono na bieżące wydatki związane z opieką i utrzymaniem dziecka. Dochody te zatem utraciła jeszcze przed powrotem do Polski. Podatki także uiszczane były za granicą a w Polsce w roku 2014 dochód jej wyniósł 0 zł. W wyniku rozpoznania odwołania organ II instancji wydał zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że Skarżąca obecnie nie pracuje zajmując się wychowaniem dwojga dzieci. Podkreślił, że dochodem rodziny jest suma dochodów jej członków stosownie do art. 2 pkt 4 ustawy, zaś dochodem członka rodziny jest przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1-3. Zgodnie zaś z art. 48 ust. 2 ustawy , także uzyskane za granicą RP dochody są uwzględniane przy obliczaniu kryterium dochodowego i wysokości dochodu na osobę w rodzinie. Tym samym , w ocenie Kolegium, zarzuty odwołania przedmiocie bezzasadnego przyjęcia do obliczeń przez organ pierwszej instancji dochodów osiągniętych przez E. P. za granicą nie są trafne. Organ II instancji wskazał, że twierdzenie , iż dochód osiągnięty przez Skarżącą z pracy w Wielkiej Brytanii jest dochodem utraconym jest bezzasadne " gdyż definicja dochodu utraconego jest inna" . Podkreślił także, że twierdzenie , iż dochód z 2014r został w całości przeznaczony na bieżące wydatki nie może zostać uwzględnione ponieważ z reguły każdy dochód jest w taki właśnie sposób użytkowany , bez względu na miejsce jego osiągnięcia. Kolegium w pełni podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że bez wątpienia dochód rodziny E. P. przekroczył w roku 2014 normy dochodu na osobę w rodzinie uprawniające do przyznania jej świadczenia także na pierwsze dziecko. Skargę na powyższą decyzję w odniesieniu do odmowy przyznania świadczenia na rzecz M. S., wniosła E. P. W uzasadnieniu opisała okoliczności faktyczne sprawy a ponadto zarzuciła , że kwestionowane przez nią rozstrzygnięcie nie uwzględnia okoliczności utracenia przez nią dochodu z pracy zarobkowej wykonywanej w Wielkiej Brytanii w 2014r. począwszy od października tego roku. W odniesieniu do powyższego przywołała orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wydane w innej sprawie dotyczącej zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego, w której ten sam organ zastosował odmienną definicję " utraty dochodu". Wniosła o uchylenie zaskarżonej części decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że skarga zasługuje na uwzględnienie w części odnoszącej się do odmowy przyznania przez organ świadczenia wnioskowanego na rzecz M. S. Przedmiotem niniejszego postępowania jest ocena legalności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] , utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta [...], odmawiającą przyznania świadczenia wychowawczego na rzecz M. S. Skarżąca E. P., jako matka małoletniego M., złożyła wniosek w oparciu o treść art. 4 ust. 1 – 3 u.p.p. Warunkiem przyznania świadczenia jest osiąganie przez rodzinę dochodu w przeliczeniu na osobę nieprzekraczającego kwoty 800 zł ( art. 5 ust. 3 u.p.p. ). W przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne, wówczas warunkiem przyznania świadczenia wychowawczego jest osiąganie przez rodzinę dochodu w przeliczeniu na osobę nieprzekraczającego kwoty 1200 zł (art. 5 ust. 4 u.p.p.). Poza sporem jest , że syn Skarżącej nie jest dzieckiem niepełnosprawnym. Stąd też wobec niej miał zastosowanie próg dochodowy określony w art. 5 ust. 3 u.p.p. wynoszący 800 zł. Podkreślenia wymaga, że pierwszy okres na który jest przyznawane prawo do świadczenia wychowawczego, rozpoczyna się z dniem wejścia w życie u.p.p. tj. z dniem 1 kwietnia 2016 r. i kończy się dnia 30 września 2017 r. ( art. 48 ust. 1 w zw. z art. 58 u.p.p. ). W przypadku ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na powyższy okres rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, jest rok kalendarzowy 2014. W sprawie niniejszej istotnym jest , że prawo do świadczenia ustala się z uwzględnieniem określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu ( art. 48 ust. 1 u.p.p.), o których mowa w art. 7 tej ustawy. Powyższe oznacza, że organ ma obowiązek ustalić dochód rodziny w 2014r., a jedyne pomniejszenie które może być uwzględnione i które może wpłynąć na obniżenie kwoty dochodu obliczanego na potrzeby przyznania świadczenia wychowawczego, to utrata dochodu wskazana w art. 7 ust.1 ustawy, która jest wynikiem zaistnienia jednej z sytuacji enumeratywnie wymienionych w słowniczku do ustawy zamieszczonym w art. 2 pkt.19 a-j. Regulacja ustawowa art. 3 pkt.1c ustawy o świadczeniach rodzinnych , która z mocy art.2 pkt.1 u.p.p ma zastosowanie w sprawie niniejszej , przesądza , że kwoty zarobione przez Skarżącą poza granicami Rzeczpospolitej Polskiej , pomniejszone odpowiednio o zapłacone za granicą składki na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne , obowiązkowe ubezpieczenia zdrowotne oraz podatek dochodowy stanowią dochody uzyskiwane przez nią w 2014r. i stanowią niezbędny element ustaleń faktycznych dokonywanych przez organy administracji dla potrzeb rozpoznania złożonego wniosku. Nie może być także żadnych wątpliwości , że wydatkowanie przez E. P. uzyskanych tą drogą zasobów finansowych na cele związane z utrzymaniem i wychowaniem dzieci nie mieści się w ramach definicji utraty dochodu zawartej w art.2 pkt.19 a-j u.p.p. Niemniej z akt sprawy oraz twierdzeń Skarżącej wynika, że nie uzyskuje ona dochodu z pracy zarobkowej począwszy od września 2014r. , a od października 2014r. jest zarejestrowana jako bezrobotna. Okoliczność ta mieści się zaś w dyspozycji art. 2 pkt.19c u.p.p. , stanowiąc o utracie dochodu związanej z utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Powyższe oznacza, że organy administracji wydały kontrolowane decyzje z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych sprawy, których uwzględnienie mogło mieć wpływ na wynik postępowania, zwłaszcza w świetle art. 48 ust. 1 u.p.p., który przesadza, że prawo do żądanego przez E. P. świadczenia ustala się z uwzględnieniem określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu ( art. 48 ust. 1 u.p.p.), o których mowa w art. 7 tej ustawy. Ponownie rozpoznając sprawę organy dokonają stosownych ustaleń faktycznych w tym przedmiocie i zastosują do nich obowiązujące przepisy prawa. Mając powyższe na uwadze Sąd , w odniesieniu do świadczenia wnioskowanego przez E. P. na M. S. , na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło