I SA/Wa 2013/04

WyrokWSA w Warszawie2005-11-22

Skład orzekający: Monika Nowicka, Elżbieta Lenart, Cezary Pryca

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca wznowienia postępowania administracyjnego, wydana bez wcześniejszego postanowienia o wznowieniu postępowania, jest zgodna z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego powinno rozpocząć się od wydania postanowienia o wznowieniu, a następnie, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, organ powinien wydać decyzję merytoryczną (uchylającą dotychczasową decyzję, odmawiającą jej uchylenia lub stwierdzającą wydanie decyzji z naruszeniem prawa). Wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania, bez wcześniejszego postanowienia o jego wznowieniu, stanowi naruszenie przepisów proceduralnych, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku G. w D. o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją Wojewody z 1991 r. stwierdzającą nabycie przez Gminę D. własności nieruchomości. Organ pierwszej instancji (Wojewoda) wydał decyzję odmawiającą wznowienia postępowania, argumentując, że wnioskodawca nie posiada przymiotu strony. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa utrzymała tę decyzję w mocy. G. w D. złożyła skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji. Skarżąca podnosiła, że posiada tytuł własności do działki i tym samym przymiot strony.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2004 r. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie WSA Elżbieta Lenart (spr.) NSA Cezary Pryca Protokolant Przemysław Żmich po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2005 r. sprawy ze skargi G. w D. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] września 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania komunalizacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. I SA/Wa 2013/04 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2004 roku Nr [...] Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. odmawiającą wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 1991r., stwierdzającą nieodpłatne nabycie z mocy prawa przez Gminę D. własności nieruchomości położonej w D., oznaczonej numerami działek: [...], uchyloną przez Wojewodę [...] decyzją nr [...] z dnia [...] marca 1995r. w części dotyczącej działek nr: [...]. Z uzasadnienia decyzji organu wynika, że decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 1991r. Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez Gminę D., na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz.191 ze zm.), własności nieruchomości położonej w D., oznaczonej numerami działek: [...]. Następnie - na wniosek C. w W. - w/w decyzja z dnia [...] stycznia 1991 r. została uchylona przez Wojewodę [...] decyzją nr [...] z dnia [...] marca 1995r. w części dotyczącej działek nr: [...]. W dniu 7 lutego 2003 r. (data prezentaty) G. w D. złożyła wniosek o wznowienie, w trybie art. 145 § 1 pkt. 5 kpa, postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją Wojewody S. z dnia [...] stycznia 1991r., w części dotyczącej działki nr [...]. Podnosiła w nim, że w dniu 27 maja 1990 r. przedmiotowa działka stanowiła jej własność na podstawie decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w P. z dnia [...] grudnia 1971r. nr [...] w sprawie nieodpłatnego przekazania młyna gospodarczego. Ponieważ razem z młynem został jej przekazany na własność także teren, na którym ten młyn się znajdował, dlatego też nieruchomość nie spełniała przesłanki wynikającej z art. 5 ust.1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32 poz.191 ze zm.) i nie mogła być przedmiotem komunalizacji z mocy prawa na rzecz Gminy D. Po rozpatrzeniu wniosku, Wojewoda [...] pismem z dnia [...] lipca 2003 r. zawiadomił zainteresowane strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie wznowienia – w trybie art. 145 § 1 pkt. 5 kpa – postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1991r. Następnie, po dokonaniu dodatkowych ustaleń i po zajęciu stanowiska w sprawie przez strony, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 1991r., stwierdzającą nieodpłatne nabycie z mocy prawa przez Gminę D. własności nieruchomości położonej w D., oznaczonej numerami działek: [....], uchyloną przez Wojewodę [...] decyzją nr [...] z dnia [...] marca 1995r. w części dotyczącej działek nr: [...]. Stwierdził on, że warunkiem formalnym do złożenia wniosku o wznowienie postępowania jest, aby osoba, która z takim wnioskiem występuje, posiadała przymiot strony postępowania. Zgodnie zaś z utrwalonym orzecznictwem dotyczącym komunalizacji z mocy prawa, w postępowaniu komunalizacyjnym uprawnienia strony posiadają tylko: Skarb Państwa, jako właściciel mienia, gmina, na rzecz której mienie ma być przekazane oraz osoby powołujące się na dokumenty świadczące o tym, że to im, a nie Skarbowi Państwa przysługuje prawo własności do komunalizowanego mienia. Z treści powołanej wyżej decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w P. wynika, że G. w D. nabyła na własność obiekt w postaci młyna, natomiast grunt, na którym obiekt ten się znajduje, mogła otrzymać tylko w użytkowanie. Tak więc spółdzielnia nie posiada tytułu własności do przedmiotowej działki, zatem nie ma przymiotu strony w postępowaniu komunalizacyjnym, gdyż postępowanie to nie dotyczy jej praw. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową decyzją z dnia [...] września 2004 roku Nr [...]. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, G. w D. wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wskazywała, że przysługuje jej tytuł własności do przedmiotowej działki nr [...], dlatego też ma ona przymiot strony w postępowaniu komunalizacyjnym, a co za tym idzie, ma prawo do złożenia wniosku o wznowienie tego postępowania. W odpowiedzi na skargę, Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, wnosiła o oddalenie skargi i podtrzymała argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art.13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy, nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny nie jest kolejną instancją odwoławczą od ostatecznej decyzji administracyjnej a - jak wspomniano wyżej - ocenia ten akt pod względem legalności. Należy także podkreślić, że stosownie do treści art.134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że oceniając zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem, Sąd obowiązany jest wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że niniejsza skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych powodów, niż te, .które wskazała G. w D. Przystępując do rozpoznania sprawy, Sąd sprawdza najpierw, czy zostały spełnione wymogi formalne dotyczące prawidłowości postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie Sąd uznał, że powyższe wymogi nie zostały spełnione, gdyż nastąpiły uchybienia formalne, dotyczące naruszenia procedury odnośnie wznowienia postępowania. Kwestię wznowienia postępowania reguluje rozdział 12 kpa – przepisy art. 145 do152. Zgodnie z art. 149 §1 kpa wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, które - myśl § 2 tegoż art. - stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania, co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. W aktach administracyjnych sprawy nie ma postanowienia o wznowieniu postępowania, znajduje natomiast się pismo, zawiadamiające strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 1991r. Treść tego zawiadomienia odpowiada treści postanowienia o wznowieniu postępowania, co bezspornie świadczy o tym, że takie postępowanie zostało przez Wojewodę [...] wszczęte. Następnie Wojewodę wezwał strony do zajęciu stanowiska w sprawie i ustosunkowania się do wniosku, informując jednocześnie, że ze względu na koniczność dokonania dodatkowych ustaleń w sprawie, nie ma możliwości rozpatrzenia wniosku w terminach wynikających z art. 36 kpa. Zatem organ przeprowadził postępowanie określone w powołanym art. 149 §2 kpa, a następnie powinien wydać jedną z decyzji, o których stanowi art. 151 kpa, tj. odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej, uchylić ją lub stwierdzić wydanie decyzji z naruszeniem prawa. Tyko decyzja o takiej treści spełnia wymogi art. 151 kpa. Tymczasem Wojewoda [...] wydał decyzję, która nie jest wymieniona w tym artykule - odmawiającą wznowienia postępowania. Z tego powodu zachodzi sprzeczność, między treścią zawiadomienia, które świadczy o tym, że postępowanie zostało wznowione, a treścią decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Ponieważ decyzja Wojewody nie odpowiada treści art. 151 kpa, dlatego też Sąd uchylił zaskarżoną decyzje i decyzję ją poprzedzającą – nie rozpatrując sprawy merytorycznie. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło