I SA/Wa 2013/15
WyrokWSA w Warszawie2016-05-23
Skład orzekający: Przemysław Żmich, Elżbieta Sobielarska, Tomasz Szmydt
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania specjalnego zasiłku celowego na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych (zakup obuwia, odzieży, żywności, leków, artykułów higienicznych) jest zasadna, gdy dochody wnioskodawcy przekraczają kryterium dochodowe, a sytuacja życiowa nie jest uznana za "szczególnie uzasadniony przypadek" w rozumieniu art. 41 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, a wnioskodawca odmawia współpracy z pracownikiem socjalnym?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo odmówiły przyznania specjalnego zasiłku celowego. Wnioskodawczyni przekraczała kryterium dochodowe, a jej sytuacja życiowa nie spełniała przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku" w rozumieniu art. 41 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Dodatkowo, odmowa współpracy z pracownikiem socjalnym stanowiła samodzielną podstawę do odmowy przyznania świadczenia.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni T. G. złożyła wniosek o przyznanie specjalnego zasiłku celowego na zakup obuwia, odzieży, żywności, leków, artykułów higienicznych i materiałów do malowania. Organy odmówiły przyznania świadczenia, wskazując, że dochody wnioskodawczyni przekraczają kryterium dochodowe, a jej sytuacja życiowa nie jest "szczególnie uzasadnionym przypadkiem". Dodatkowo, wnioskodawczyni utrudniała przeprowadzenie wywiadu środowiskowego przez pracownika socjalnego. Decyzje organów zostały zaskarżone do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie: WSA Elżbieta Sobielarska WSA Tomasz Szmydt (spr.) Protokolant referent Joanna Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2016 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego oddala skargę.
T. G. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. Nr [...] z dnia [...] września 2015r., która utrzymywała w mocy decyzję Prezydenta W. Nr [...] z dnia [...] września 2015 r., o odmowie przyznania świadczenia w formie zasiłku celowego na zakup obuwia i płaszcza, zakup żywności, zakup leków, papieru i długopisów, farby do malowania ścian, środków higieny osobistej.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Organ na podstawie wniosku T. G. z dnia [...] sierpnia 2015r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie przyznania świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej w formie specjalnego zasiłku celowego na: zakup butów i płaszcza w kwocie 180 zł, zakup żywności w kwocie 300 zł, zakup papieru i długopisów – bez określenie wysokości wnioskowanej pomocy, leki - bez określenie wysokości wnioskowanej pomocy, zakup farby kolorowej do ścian w kwocie 68 zł oraz zakup środków higieny osobistej w kwocie 120 zł.
Na podstawie zebranej w toku postępowania dokumentacji, w tym aktualizacji rodzinnego wywiadu środowiskowego przeprowadzonej w dniu [...] sierpnia 2015 roku organ ustalił, że od dnia [...] stycznia 2014 roku wnioskodawczyni jest najemcą lokalu kwaterunkowego wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu Dzielnicy [...]. Mieszkanie składa się z korytarza, przedpokoju, łazienki z wc, dwóch pokoi i kuchni z bezpośrednim oświetleniem naturalnym. Lokal wyposażony jest w instalację elektryczną, gazową, zimną wodę, centralną ciepłą wodę, kanalizację i centralne ogrzewanie. Do zamieszkiwania w lokalu uprawniony jest również pełnoletni syn.
T. G. nie wyraziła zgody na oględziny mieszkania za wyjątkiem korytarza. W dniu [...] sierpnia 2015 roku, pracownik socjalny stawił się w miejscu zamieszkania ww., celem przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego. Pomimo, że wnioskodawczyni samodzielnie wyznaczyła dzień i godzinę przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, po raz kolejny, w dniu [...] sierpnia 2015 roku uniemożliwiła pracownikowi socjalnemu prawidłowe przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Wnioskodawczyni nie wpuściła pracownika socjalnego do mieszkania z wyjątkiem korytarza, tj. pierwszego pomieszczenia bezpośrednio po wejściu do lokalu. Brak zgody na rozeznanie aktualnej sytuacji mieszkaniowej wnioskodawczyni wyraziła na druku kwestionariusza wywiadu środowiskowego. Organ podkreślił, że w czasie przeprowadzania aktualizacji wywiadu środowiskowego pracownik socjalny nie mógł jednoznacznie potwierdzić czy syn nie był obecny w mieszkaniu. Mimo czterokrotnych wezwań skierowanych w bieżącym roku drogą pocztową do syna wnioskodawczyni, tj. pismami z 27 stycznia, 8 kwietnia, 18 maja i 20 lipca, ww. nie nawiązał kontaktu z pracownikiem socjalnym i nie ustalono w drodze wywiadu środowiskowego czy udziela wnioskodawczyni pomocy. Do wywiadu środowiskowego wnioskodawczyni podała informację, iż mieszka z synem, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, samodzielnie ponosi stałe miesięczne opłaty. Organ ustalił, iż miesięczny dochód wnioskodawczyni od dnia od dnia 1 marca 2015 roku wynosi [...]. Dochód ten przekracza kryterium dochodowe określone w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, tj. 542 zł.
Wnioskodawczyni został przyznany dodatek mieszkaniowy i dodatek energetyczny jako głównemu najemcy mieszkania, w związku z zamieszkiwaniem i prowadzeniem wspólnego gospodarstwa domowego przez dwie osoby wspólnie zamieszkujące, tj. wnioskodawczyni i syna. Zgodnie z orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] czerwca 2008 roku wnioskodawczyni nie jest całkowicie niezdolna do pracy. Zgodnie z orzeczeniem o niepełnosprawności ww. ma możliwość podjęcia zatrudnienia na stanowisku dostosowanym do niepełnosprawności.
Wniosek T. G. organ rozpatrzył w trybie art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, który stanowi, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nie przekraczającej kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Użyty zwrot "może być przyznany" oznacza, że decyzja administracyjna wydawana jest na zasadzie uznania administracyjnego przy jednoczesnym wykazaniu, iż sytuacja spełnia warunki szczególnie uzasadnionego przypadku. W orzecznictwie sądów administracyjnych, szczególnie uzasadniony przypadek to taka sytuacja życiowa osoby lub rodziny, która ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, że aż tak drastyczne, tak dotkliwe w skutkach i tak daleko ingerujące w plany życiowe zdarzenia, nie należą do zdarzeń codziennych ani nawet zdarzeń nadzwyczajnych. Są to zdarzenia występujące zupełnie okazjonalnie, wymagające wielu niefortunnych zbiegów wydarzeń, wykraczające poza możliwości ludzkiej zapobiegliwości.
Biorąc pod uwagę powyższe, organ uznał, że okoliczności niniejszej sprawy nie stanowią szczególnie uzasadnionego przypadku. Organ wskazał, że swoją postawą wnioskodawczyni uniemożliwiła pracownikowi socjalnemu rzetelne rozeznanie jej aktualnej sytuacji bytowej, ustalenia rzeczywistych potrzeb oraz wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy i ustalenia czy ww. spełnia przesłanki do otrzymania świadczenia z pomocy społecznej. W ocenie organu wnioskodawczyni, po raz kolejny, nie wykazała się aktywnością we wprowadzeniu pracownika socjalnego w swoją sytuację życiową, tj. nie wykazała woli współpracy z pracownikiem socjalnym.
Organ podkreślił, że brak współpracy z pracownikiem socjalnym zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej stanowił podstawę do odmowy przyznania świadczenia z pomocy społecznej.
Od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] września 2015r. T. G. odwołała się. Skarżąca zakwestionowała zasadność podjętego przez organ I instancji rozstrzygnięcia.
Opisaną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta. Organ odwoławczy w pełni podzielił stanowisko organu pierwszej instancji zarówno co do ustaleń faktycznych jak i kwalifikacji prawnej, w tym wykładni art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. W uzasadnieniu decyzji SKO wskazało, że przepis art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej przewiduje przyznanie pomocy w szczególnie uzasadnionych przypadkach, a więc w sytuacjach zupełnie wyjątkowych, bowiem o możliwości jego przyznania nie decyduje dochód strony, a sytuacja życiowa, w jakiej się znalazła. Powołując się z kolei na orzecznictwo sądów administracyjnych SKO wskazało, że pod pojęciem szczególnie uzasadnionego przypadku, o którym mowa w wart. 41 pkt 1 u.p.s. rozumieć należy, zdarzenia występujące zupełnie okazjonalnie, wymagające wielu niefortunnych zbiegów wydarzeń, wykraczających poza możliwości ludzkiej zapobiegliwości. Tymczasem w przedmiotowej sprawie, brak jest podstaw do uznania, że obecnie zaszły jakieś szczególne okoliczności, które uzasadniałyby przyznanie wnioskowanego świadczenia.
Skarżąca złożyła na powyższą decyzję skargę do tutejszego sądu zarzucając organom świadomą złą wolę, działanie wbrew prawu i zasadom współżycia społecznego oraz naruszenie jej praw jako osoby niepełnosprawnej. Wniosła o uchylenie decyzji obu instancji, przyznanie świadczenia oraz rozstrzygnięcie z uwzględnieniem poniesionych przez nią szkód.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o jej oddalenie.
Pełnomocnik skarżącej pismem z dnia 16 maja 2016r. zarzucił organowi naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie:
1) art. 7, art.77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, tj. nieustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej i zdrowotnej skarżącej, co w konsekwencji doprowadziło do przyjęcia, że w odniesieniu do skarżącej nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek umożliwiający przyznanie celowego;
2) art. 15 k.p.a. poprzez wydanie przez organ II instancji decyzji utrzymującej w mocy decyzje organu I instancji bez dokładnego ustalenia stanu faktycznego niniejszej sprawy, co w konsekwencji narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania, zgodnie z którą, sprawa administracyjna powinna być dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta;
3) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób uniemożliwiający poznanie motywów jej wydania, jak i przesłanek faktycznych, którymi kierował się organ, na skutek braku odniesienia w treści uzasadnienia do całokształtu okoliczności faktycznych mających znaczenie w niniejszej sprawie.
Pełnomocnik w imieniu skarżącej wnosił o uchylenie decyzji obu organów, jako dotkniętych tymi samymi wadami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Oceniając skargę zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami należało przyjąć, że podlega ona oddaleniu w całości.
Sąd rozpoznający sprawę w pełni podziela zarówno ustalenia faktyczne poczynione przez organy jak i przedstawioną przez nie wykładnię przepisów prawa oraz ich zastosowanie w sprawie.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że z treści wywiadu środowiskowego wynika, że skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, oraz że utrzymuje się z renty, której wysokość wynosi [...]. Oznacza to, że dochody skarżącej przekraczają kryterium ustawowe, przewidziane w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U.z 2013r., poz. 182 ze zm., zwanej dalej "u.p.s."), które na dzień wydawania decyzji przez organy obu instancji wynosiło 542 złote.
W konsekwencji, organy prawidłowo uznały, że w sprawie nie może znaleźć zastosowania art. 39 u.p.s., zaś wniosek skarżącej o przyznanie pomocy powinien być rozpoznany z uwzględnieniem brzmienia art. 41 pkt 1 u.p.s.
Sąd wskazuje w tym miejscu, że art. 41 pkt 1 u.p.s. przewiduje wydanie decyzji o charakterze uznaniowym. Jednak przed wydaniem takiej decyzji, organ zobowiązany jest do ustalenia, czy w sprawie występują przesłanki, warunkujące uwzględnienie żądania strony. Jeżeli w toku postępowania ustalone zostanie, że przesłanki te nie występują, organ nie może uwzględnić żądania strony, gdyż stanowiłoby to naruszenie prawa. W razie ustalenia, że w sprawie występują przesłanki, których istnienie warunkuje zastosowanie danego przepisu, organ w ramach uznania administracyjnego podejmuje decyzję, w której uwzględnia żądanie strony w całości lub w części lub też żądania strony nie uwzględnia.
Podkreślić należy, że możliwość wydania decyzji o charakterze uznaniowym uzależniona jest od zaistnienia "szczególnie uzasadnionego przypadku". W sytuacji, w której ów szczególnie uzasadniony przypadek nie zaistniał, organy zobowiązane są do odmowy przyznania świadczenia. Innymi słowy mówiąc, dopiero ustalenie, że zaistniał szczególnie uzasadniony przypadek upoważnia organy do podjęcia decyzji o przyznaniu specjalnego zasiłku celowego.
Wobec powyższego sądowa kontrola prawidłowości decyzji wydanej w trybie art. 41 pkt 1 u.p.s. wymaga zbadana w pierwszej kolejności w jaki sposób organ dokonał wykładni pojęcia "szczególnie uzasadniony przypadek", którego zaistnienie umożliwia przyznanie specjalnego zasiłku celowego. Dokonana przez organ wykładnia powyższego pojęcia warunkuje bowiem zakres postępowania dowodowego, zmierzającego do ustalenia czy występują przesłanki przyznania specjalnego zasiłku celowego.
W ocenie Sądu przedstawiona przez organy obu instancji wykładnia pojęcia "szczególnie uzasadnionego przypadku", zgodnie z którą przesłanka ta zachodzi wówczas, gdy sytuacja życiowa osoby lub rodziny, ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, jest nadzwyczaj drastyczna, dotkliwa w skutkach i głęboko ingerująca w plany życiowe, a wynika ze zdarzeń nienależących do zdarzeń codziennych ani nawet do zdarzeń nadzwyczajnych podzielana jest zarówno w doktrynie prawa (por. W. Maciejko, P. Zaborniak: Ustawa o pomocy społecznej, Komentarz, Warszawa 2008 r., s. 202) jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z 29 stycznia 2014 r. I OSK 179/13 i przywołane tam orzecznictwo).
Sąd stwierdza, że organy prawidłowo oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy i prawidłowo przyjęły, że sytuacja osobista i życiowa skarżącej nie może być uznana za "szczególnie uzasadniony przypadek" o którym mowa w art. 41 pkt 1 u.p.s.
Okolicznością niesporną jest, iż zgodnie z orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] czerwca 2008 roku wnioskodawczyni nie jest całkowicie niezdolna do pracy. Zgodnie z orzeczeniem o niepełnosprawności ww. ma możliwość podjęcia zatrudnienia na stanowisku dostosowanym do niepełnosprawności. Ponadto, skarżąca posiada stały dochód, korzysta również ze świadczeń, takich jak zasiłek mieszkaniowy. Nie zaistniały również żadne nadzwyczajne okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na nagłe pogorszenie sytuacji życiowej skarżącej i na zwiększenie jej potrzeb, które wyczerpywałyby przedstawione wyżej rozumienie pojęcia "szczególnie uzasadnionego przypadku".
Organ prawidłowo ustalił, że sytuacja skarżącej była trudna ale uzyskiwany przez nią dochód, a także udzielona jej dotychczas pomoc finansowa uzasadniały uznanie, że brak było podstaw do przyznania zasiłku celowego na zakup obuwia i płaszcza, zakup żywności, zakup leków, papieru i długopisów, farby do malowania ścian, środków higieny osobistej.
"Szczególnie uzasadniony przypadek" uzasadniający przyznanie specjalnego zasiłku celowego z art. 41 u.p.s. ma bowiem miejsce wówczas, gdy sytuacja życiowa osoby lub rodziny, ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, że jest nadzwyczaj drastyczna, dotkliwa w skutkach i głęboko ingerująca w plany życiowe, a wynika ze zdarzeń nienależących do zdarzeń codziennych ani nawet do zdarzeń nadzwyczajnych. Należą do nich zdarzenia występujące zupełnie okazjonalnie, wymagające wielu niefortunnych zbiegów okoliczności, wykraczające poza możliwości ludzkiej zapobiegliwości. Jest to o tyle istotne, że art. 41 u.p.s. nie może w żadnym razie prowadzić do powstania sytuacji, w której wnioskodawca uczyni z pomocy społecznej swoje stałe źródło utrzymania. Interpretacja taka byłaby niedopuszczalna jako całkowicie sprzeczna z intencją ustawodawcy, a zwłaszcza z ustanowioną w art. 2 ust. 1 u.p.s. zasadą pomocniczości (subsydiarności).
W przedmiotowej sprawie nie występuje natomiast taki "szczególnie uzasadniony przypadek" w rozumieniu ustawy. Potrzeby wskazane przez wnioskodawczynię wynikają, z okoliczności życia codziennego a nie ze zdarzeń nagłych trudnych do przewidzenia.
Należy również zwrócić uwagę na fakt, że skarżąca zamieszkuje z dorosłym synem, przy czym skarżąca nie udzieliła informacji jaka jest jego sytuacja oraz czy w i jakim zakresie może on pomóc skarżącej jak również, czy rzeczywiście prowadzi on odrębne gospodarstwo. Ponadto, T.G. nie wyraziła zgody na oględziny przez pracownika socjalnego mieszkania za wyjątkiem korytarza. Jest to wyraz odmowy współdziałania z pracownikiem socjalnym, który stanowi samodzielną podstawę prawną odmowy przyznania świadczeń z pomocy społecznej. Sąd pragnie w tym miejscu przypomnieć, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie powstawania wyżej wymienionym sytuacjom przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia się osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem (art. 1 i art. 2 ustawy o pomocy społecznej). Z przepisów tych jednoznacznie zatem wynika, że celem pomocy społecznej nie jest utrzymywanie na koszt podatnika osób i ich rodzin, które nie chcą podjąć trudu wyjścia z ciężkiej sytuacji materialnej. Dlatego też osoby, które wnoszą o przyznanie im pochodzących z podatków pieniędzy publicznych - w postaci np. zasiłku celowego - na zaspokojenie własnych potrzeb mają bezwzględny obowiązek współdziałania z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji rodziny (art. 4 ustawy) pod rygorem odmowy przyznania świadczenia (art. 11 ust. 2 ustawy). Nie mogą zatem odmówić żądanych w trakcie postępowania wyjaśniającego informacji co do źródła uzyskanych zasobów pieniężnych zasłaniając się, np. prawem do prywatności (tak też NSA w wyroku z dnia 30 grudnia 2015r. I OSK 1455/14).
Sąd nie podziela poglądu skarżącego, że obowiązek przeprowadzania całego postępowania, co do wszystkich istotnych okoliczności zawsze spoczywa na organie i nie może być przerzucany na stronę. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest wszechstronne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. To on w toku postępowania wyjaśniającego ma obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do prawidłowego ustalenia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. Jest to bowiem warunek sine qua non prawidłowego, a więc zgodnego z istniejącym stanem faktycznym i obowiązującymi przepisami prawa, rozstrzygnięcia sprawy. Na organach prowadzących postępowanie spoczywają zatem dwa obowiązki: po pierwsze - określenia z urzędu, jakie dowody są niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego i - po drugie - obowiązek przeprowadzenia niezbędnych dowodów (z urzędu lub wskazanych przez stronę). Wskazane obowiązki organu nie przeczą tezie, że w postępowaniu administracyjnym ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi dla siebie skutki prawne. W sytuacji, kiedy ciężar dowodu spoczywa na stronie postępowania, wypływający z zasady prawdy obiektywnej obowiązek organu administracji ogranicza się do wezwania jej, aby przedstawiła stosowne dowody na okoliczność, która warunkuje korzystne dla niej rozstrzygnięcie sprawy w stosownym terminie. Niedopełnienie tego obowiązku przez stronę uzasadnia wyciągnięcie w stosunku do niej negatywnych skutków określonych w ustawie, tzn. w tym wypadku określonych w art. 11 ust. 2 u.p.s. Jeżeli zaś okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy nie były znane organowi administracji - jak to ma miejsce w rozpoznawanej sprawie - nie z powodu jego zaniedbań, lecz z powodu braku chęci współdziałania z organem, to takie postępowanie strony wyłącza możliwość skutecznego podnoszenia przez nią zarzutu, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem.
Organ nie naruszył zatem art. 41 pkt 1 u.p.s., ponieważ działał w wyznaczonych tym przepisem granicach uznania administracyjnego. Artykuł 41 u.p.s. nie może w żadnym razie prowadzić do powstania sytuacji, w której wnioskodawczyni uczyni z pomocy społecznej swoje stałe źródło utrzymania. Interpretacja taka byłaby niedopuszczalna jako całkowicie sprzeczna z intencją ustawodawcy, a zwłaszcza z ustanowioną w art. 2 ust. 1 u.p.s. zasadą pomocniczości (subsydiarności). Jak wynika z akt sprawy, skarżąca nie znajduje się w takiej sytuacji, a jedynie dąży do tego, żeby ze środków z pomocy społecznej uczynić swoje dodatkowe źródło utrzymania.
W ocenie Sądu orzekającego w przedmiotowej sprawie organy administracji wykazały, że żądanie skarżącej dotyczące przyznania specjalnego zasiłku celowego na wymienione przez nią potrzeby w sytuacji przekroczenia określonego w ustawie kryterium dochodowego, nie spełniają kryterium "szczególnie uzasadnionego przypadku" i nie kwalifikują jej do przyznania pomocy w trybie art. 41 ustawy. Taka pomoc bowiem musiałaby mieć charakter w większości stały, a to jest sprzeczne z celami pomocy społecznej.
Zdaniem Sądu organy nie naruszyły dyspozycji art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. W pierwszej kolejności należy tu podkreślić brak współpracy skarżącej z pracownikiem socjalnym, co uniemożliwiało dokonanie pełnej oceny jej sytuacji życiowej. W takim stanie faktycznym sprawy organ zebrał materiał dowodowy pozwalający na wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia. Argumenty te wskazują również na niezasadność zarzutu naruszenia art. 15 k.p.a. przez organ II instancji.
Podobnie niezasadnym okazały się zarzuty naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny, przestawiły motywy swoich rozstrzygnięć wskazując przy tym, na dyspozycję art. 41 u.p.s. i brak spełnienia przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku" oraz brak współpracy ze strony wnioskodawczyni.
Na zakończenie, należy jeszcze raz podkreślić, że w świetle okoliczności niniejszej sprawy, organ rozpoznając sprawę dopełnił obowiązki przewidziane w art. 7 k.p.a., art.8 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., art. 15 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. Organ wykazał bowiem niezbędną dbałość o dokładne wyjaśnienie sprawy, a wszystkie istotne w sprawie fakty i zdarzenia zostały ustalone oraz w dostateczny sposób rozważone. Motywy podjętego rozstrzygnięcia zostały należycie przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Należy podnieść, że materiał zgromadzony w sprawie daje jednoznaczną odpowiedź, co do istotnych elementów niezbędnych dla sformułowania oceny prawnej rozpatrywanej sprawy, a nadto zapewnia możliwość oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło