I SA/Wa 2013/16
WyrokWSA w Warszawie2018-06-08
Skład orzekający: Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Jolanta Dargas, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie w sprawie ustanowienia prawa własności czasowej do gruntu na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. do czasu zakończenia postępowania sądowego o uzgodnienie treści księgi wieczystej, jeśli w księdze wieczystej nie wpisano ostrzeżenia o niezgodności stanu prawnego z rzeczywistym stanem prawnym?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może zawiesić postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. do czasu zakończenia postępowania sądowego o uzgodnienie treści księgi wieczystej, jeśli w księdze wieczystej nie wpisano ostrzeżenia o niezgodności stanu prawnego z rzeczywistym stanem prawnym. Wpis w dziale I-0 księgi wieczystej dotyczący wyodrębnionych lokali nie wymaga postępowania o uzgodnienie treści księgi wieczystej, a jedynie sprostowania. Nie występuje zatem zagadnienie wstępne uzasadniające zawieszenie postępowania.Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta o zawieszeniu postępowania w sprawie ustanowienia prawa własności czasowej do gruntu do czasu zakończenia postępowania sądowego o uzgodnienie treści księgi wieczystej. Skarżąca A. B. wniosła skargę, argumentując, że rozstrzygnięcie sprawy cywilnej nie wpływa na rozstrzygnięcie wniosku dekretowego. Sąd uznał skargę za zasadną, uchylając zaskarżone postanowienie.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta, zasądzając od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz A. B. kwotę 340 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie: WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Przemysław Żmich po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz A. B. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia z urzędu postępowania administracyjnego.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:
Ww. postanowieniem Prezydent [...] zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku o ustanowienie prawa własności czasowej na rzecz następców prawnych byłych właścicieli do gruntu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] ozn. jako hip. Nr [...] do czasu przeprowadzenia i zakończenia przez Sąd Rejonowy dla [...] postępowania o uzgodnienie treści księgi wieczystej nr [...].
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że przedmiotowa nieruchomość stanowi obecnie działkę ewidencyjną nr [...] w obrębie [...] o pow. [...] m2 uregulowaną w księdze wieczystej nr [...] zabudowaną budynkiem mieszkalnym – budynek frontowy, w którym sprzedano lokale nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] wraz z udziałem w prawie użytkowania wieczystego do gruntu działki nr [...], działkę nr [...] w obrębie [...] o pow. [...] m2 uregulowaną w księdze wieczystej nr [...] powstałą w wyniku podziału geodezyjnego zatwierdzonego decyzją nr [...] z dnia [...] września 2013r. zabudowaną oficyną mieszkalną, w której sprzedano lokale nr [...], [...] i [...] wraz z udziałem w części wspólnej w budynku frontowym i w prawie użytkowania wieczystego do gruntu działki nr [...].
W związku z powyższym zostały podjęte działania mające na celu uregulowanie powstałych nieprawidłowości, m.in. poprzez złożenie wniosku o wpis ostrzeżenia o niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej nr [...] z rzeczywistym stanem prawnym.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli J. Z., R. J. i G. K.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] rozpatrując sprawę stwierdziło, że zawieszenie postępowania jest zasadne, bowiem występuje w niej zagadnienie wstępne. Kolegium podniosło, że aby mogło nastąpić ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu przedmiotowej nieruchomości nie może być ona obciążona prawami rzeczowymi na rzecz innych osób. Tymczasem właściciele lokali mieszkalnych nr [...], [...] i [...], położonych na działce ewidencyjnej nr [...] posiadają udział w części wspólnej w budynku frontowym i w prawie użytkowania wieczystego do gruntu działki nr [...]. Stan taki zdaniem organu uniemożliwia prawidłowe rozporządzenie prawem użytkowania wieczystego pozostałej części nieruchomości na rzecz wnioskodawców. Istnieje zatem związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy prowadzonym postępowaniem, a zagadnieniem wstępnym, które się pojawiło w toku rozpoznawania sprawy.
Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła A. B. podnosząc, że rozstrzygnięcie sprawy w postępowaniu cywilnym nie rzutuje na rozstrzygnięcie wniosku dekretowego. Organ powinien objąć ustanowieniem prawa użytkowania wieczystego to, co nie stanowi przedmiotu użytkowania wieczystego innych osób.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za zasadną, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesione.
Sprawa podlegała rozpoznaniu w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
Zgodnie z treścią art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji należy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Zagadnienie wstępne w rozumieniu powyższego przepisu zachodzi w sytuacji, gdy w ramach stanu faktycznego stanowiącego podstawę faktyczną rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej występuje jako jego element kwestia, której uprzednie rozstrzygnięcie warunkuje rozpatrzenie sprawy administracyjnej, gdy jednocześnie do rozstrzygnięcia tej kwestii nie jest właściwy organ administracji rozpoznający sprawę administracyjną, lecz inny organ lub sąd.
Zagadnieniem wstępnym mogą być wyłącznie kwestie (zagadnienia) prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji albo też z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Nie chodzi więc o wyjaśnienie nawet poważnych wątpliwości dotyczących aspektów prawnych sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego, lecz o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego przez inny organ lub sąd.
W rozpoznawanej sprawie Prezydent. [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. utrzymanym w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie rozpatrzenia w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy wniosku o ustanowienie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] do czasu przeprowadzenia i zakończenia przez Sąd Rejonowy dla [...] postępowania o uzgodnienie treści księgi wieczystej nr [...] w trybie art. 10 ustawy z dnia 10 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece.
Zdaniem Sądu stanowisko organów orzekających w niniejszej sprawie jest błędne.
Przede wszystkim stwierdzić należy, że sprawa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym jest sprawą o prawa majątkowe ujawnione w dziale II księgi wieczystej. Dział I-0 księgi wieczystej nie jest przeznaczony do wpisów praw lecz do wpisywania danych faktycznych. Wpisy w tym dziale nie są objęte domniemaniem prawdziwości z art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece i mogą być prostowane w trybie art. 62613 § 2 k.p.c. z urzędu lub na wniosek albo w razie niezgodności danych z katastru nieruchomości z oznaczeniem nieruchomości na podstawie art. 27 ustawy o księgach wieczystych i hipotece.
W rozpoznawanej sprawie w księdze wieczystej nr [...] w jej dziale II ujawnione jest [...] jako właściciel działki nr [...] o pow. [...] ha. Natomiast w dziale I-0- oznaczenie zawarto informację o wyodrębnionych lokalach (numer lokalu i numer księgi wieczystej). Zawarta w tym dziale informacja o lokalach nie wymaga jak wskazano wyżej przeprowadzenia postępowania o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w trybie art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece a jedynie sprostowania we wskazanym wyżej trybie w odniesieniu do lokali nr [...], [...] i [...], które znajdują się w budynku posadowionym na działce nr [...].
Nie występuje zatem w niniejszej sprawie zagadnienie wstępne wymagające zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Dodać trzeba, że z powołanej księgi nie wynika, by wpisano do niej wzmiankę o wniosku dotyczącym ostrzeżenia o niezgodności stanu prawnego w niej ujawnionego, na co wskazuje uzasadnienie organu I instancji. Ponadto zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece roszczenie o usunięcie niezgodności może być ujawnione przez ostrzeżenie. Podstawą wpisu ostrzeżenia jest nieprawomocne orzeczenie sądu lub postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia (...). Z akt sprawy nie wynika by w sprawie niniejszej takie orzeczenie zostało wydane.
W tej sytuacji konieczne było uchylenie postanowień organów obu instancji.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji, o kosztach postępowania rozstrzygając na podstawie art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło