I SA/Wa 2014/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie WSA Bożena Marciniak (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant referent stażysta Magdalena Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi A. Ś. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 stycznia 2020 r., sygn. akt I SAB/Wa 345/19 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości [...] złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz A. Ś. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrokiem z 9 stycznia 2020 r., sygn. akt I SAB/Wa 345/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z [...] października 1948 r. o przyznanie prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa położonego w [...] przy ul. [...] w części obejmującej działki nr [...], oraz [...] części działki nr [...] z obrębu [...], w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W dniu 12 maja 2020 r. akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu. Zatem termin załatwienia sprawy upływał z dniem 12 czerwca 2020 r., co wynika z akt sądowych sprawy o sygn. akt I SAB/Wa 345/19. Następnie A. S. pismem z [...] grudnia 2020 r. wystąpiła z wezwaniem do wykonania pkt 1 wskazanego wyroku sądu o sygn. akt I SAB/Wa 345/19. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, opatrzonej datą 14 lipca 2021 r., A. S. zarzuciła Prezydentowi [...] niewykonanie pkt 1 wyroku z 9 stycznia 2020 r., sygn. akt I SAB/Wa 345/19 i wniosła o wymierzenie organowi grzywny oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniosła, że pomimo skierowania do organu wezwania do wykonania wyroku skarżąca nadal nie otrzymała rozstrzygnięcia w sprawie. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie wskazując, że w wyniku stwierdzenia nieważności orzeczenia o odmowie przyznania prawa własności czasowej do rozpoznania pozostał wniosek dawnych właścicieli hipotecznych z [...] października 1948 r., złożony na podstawie art. 7 ust. 1 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w [...] przy ul. [...], w części stanowiącej własność Skarbu Państwa, tj. obejmującego działki ewidencyjne nr [...], nr [...] oraz [...] części działki nr [...]. Organ poinformował, że zarządzeniem z [...] grudnia 2019 r. Nr [...] wprowadził procedurę postępowania w Biurze Spraw Dekretowych w zakresie rozpatrywania wniosków złożonych w trybie art. 7 ww. dekretu. Tym samym moc straciło zarządzenie nr [...] Prezydenta [...] z [...] września 2016 r. Powołując się na powyższe Prezydent wskazał, że w celu zakończenia przedmiotowego postępowania w dniu [...] kwietnia 2021 r. organ zlecił wykonanie opracowania geodezyjnego polegającego na sporządzeniu mapy sytuacyjnej z określeniem powierzchni i rozliczeniem w działkach i wskazaniem stanu prawnego dawnej nieruchomości hipotecznej. Termin realizacji przedmiotowego zlecenia organ określił na [...] listopada 2021 r. Organ dodał, że pandemia wirusa SARs-CoV-2 przyczyniła się do zamknięcia wielu instytucji, w tym m.in. archiwów i sądów. Spowodowało to utrudniony dostęp do dokumentów znajdujących się w zasobach tych instytucji, co z kolei wydłuża czas trwania postępowań administracyjnych. Wobec powyższego termin sporządzenia opinii geodezyjnej może ulec wydłużeniu z przyczyn niezależnych od organu. Na rozprawie przed sądem w dniu 22 grudnia 2021 r. pełnomocnik organu przedłożył wydane w trybie art. 10 § 1 k.p.a. zawiadomienia z [...] grudnia 2021 r. o zakończeniu postępowań w sprawach dotyczących przyznania prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości przy ul. [...] i możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny ocenia zatem wydany akt zarówno pod względem jego zgodności z prawem materialnym, jak i zgodności z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W przypadku skargi o wymierzenie organowi grzywny z powodu jego bezczynności Sąd dokonuje oceny jej zasadności według stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania orzeczenia sądowego. Stosownie do art. 154 § 1 i 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa powyżej, sąd wymierza do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Z treści powyższego przepisu wynikają dwie przesłanki, które łącznie muszą być spełnione, aby sąd mógł organowi administracji wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ nie wykonuje wyroku sądu uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Po drugie, wymierzenie grzywny jest możliwe po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania prawomocnego wyroku. Jak wynika z akt sprawy, wyrokiem z 9 stycznia 2020 r., sygn. akt I SAB/Wa 345/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z [...] października 1948 r. o przyznanie prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa położonego w [...] przy ul. [...] w części obejmującej działki nr [...], oraz [...] części działki nr [...] z obrębu [...], w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy został organowi doręczony w dniu 12 maja 2020 r., co oznacza, że termin załatwienia niniejszej sprawy upływał z dniem 12 czerwca 2020 r. Skarżąca pismem z [...] grudnia 2020 r. wezwała Prezydenta do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o sygn. akt I SAB/Wa 345/19. Wezwanie pozostało bezskuteczne, a organ do dnia dzisiejszego nie wykonał wyroku Sądu i nie rozpoznał ww. wniosku. Wobec powyższego, Sąd uznał, że obie ustawowe przesłanki, o których mowa powyżej, w rozpatrywanej sprawie zostały spełnione, a skarga na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku sądu jest zasadna. W okolicznościach niniejszej sprawy, tj. biorąc pod uwagę długość przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego wyrokiem sądu z 9 stycznia 2020 r. oraz okoliczność, że organ do dnia wyrokowania nie rozpoznał wniosku Sąd uznał, że grzywna w wysokości 2000 zł będzie adekwatną sankcją za ignorowanie rozstrzygnięcia sądu. Przy czym w wymiarze nałożonej grzywny Sąd uwzględnił możliwość jej wielokrotnego stosowania, a także okoliczność, że zawiadomieniami z [...] grudnia 2021 r. organ poinformował strony o zakończeniu postępowań w sprawach dotyczących przyznania prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości przy ul. [...] i możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. W ocenie Sądu, okoliczności podane przez organ w odpowiedzi na skargę nie stanowią usprawiedliwienia niedotrzymania ustawowych terminów załatwienia sprawy administracyjnej. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że wymierzona grzywna ma przede wszystkim na celu zdyscyplinowanie organu, aby ten rozstrzygnął wniosek. Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność organu, która wystąpiła po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 stycznia 2020 r., sygn. akt I SAB/Wa 345/19, przybrała w okolicznościach rozpoznawanej sprawy charakter rażącego naruszenia prawa. Z akt administracyjnych sprawy wynika bowiem, że po otrzymaniu prawomocnego wyroku z 9 stycznia 2020 r. wraz z aktami sprawy, organ podjął zaledwie jedną czynność w sprawie, tj. zlecił w dniu [...] kwietnia 2019 r. (a więc po okresie jedenastu miesięcy bezczynności) wykonanie opracowania geodezyjnego polegającego na sporządzeniu mapy sytuacyjnej z określeniem powierzchni i rozliczeniem w działkach i wskazaniem stanu prawnego dawnej nieruchomości hipotecznej. W konsekwencji nie budzi wątpliwości Sądu, że organ działał w sprawie w sposób przewlekły. Podkreślić należy, że niewykonywanie wyroków sądów i to niezależnie od tego, czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być w żadnym razie tolerowane lub akceptowane. W szczególności nie można zaakceptować czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. Biorąc pod uwagę czas przekroczenia wyznaczonego przez Sąd terminu do załatwienia sprawy oraz długotrwały okres, w którym organ nie podejmował żadnych czynności, bezczynność organu w wykonaniu wyroku należało uznać za mającą charakter kwalifikowany. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 i 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów sądowych (pkt 3 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).