I SA/Wa 2015/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie WSA Gabriela Nowak asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Magdalena Zając po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2005r. sprawy ze skargi Gminy Miasta Z. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] października 2004 r. nr [...] w przedmiocie nabycia mienia państwowego z mocy prawa przez gminę 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. I SA/Wa 2015/04 UZASADNIENIE Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, decyzją z dnia [...] października 2004 r., nr [...], utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r., nr [...] o odmowie stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez gminę miejską Z. prawa własności nieruchomości położonej w jednostce ewidencyjnej [...], oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie nr [...] jako działka nr [...], uregulowanej w księdze wieczystej nr [...], a obecnie nr [...]. Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że Wojewoda [...] wskazując art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez gminę miejską Z. prawa własności nieruchomości położonej w jednostce ewidencyjnej [...], oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie nr [...] jako działka nr [...]. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Wojewoda [...] podał, że sporna działka stanowiąca w dniu 27 maja 1990 r. własność Skarbu Państwa i znajdująca się wówczas na obszarze i w zarządzie [...] Parku [...] nie należała w tamtym czasie do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego i w konsekwencji nie mogła też być przedmiotem komunalizacji jaka nastąpiła z mocy prawa. Dla skutecznego skomunalizowania mienia w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. wymagane jest łączne spełnienie przesłanek w nim wymienionych, a mianowicie: należało uwzględnić stan faktyczny i prawny z dnia wejścia tego przepisu w życie, mienie, które zamierzało się skomunalizować winno było stanowić wówczas własność Skarbu Państwa i należeć do jednej z jednostek w tym przepisie wymienionych. Jednakże w pierwszej kolejności - a warunek ten wynika z części wstępnej art. 5 ust. 1 - obowiązkiem organu orzekającego w tego rodzaju sprawach jest zbadanie, czy dane mienie podlega wyłączeniu z komunalizacji na podstawie dalszych przepisów tej ustawy, czy też wyłączeniu takiemu nie podlega. Jednym z dalszych przepisów wyłączających stosowanie omawianej ustawy jest art. 11 ust. 1. Stosowanie do tego przepisu, mienie ogólnonarodowe (państwowe), o którym mowa w art. 5 ust. 1-3, nie staje się mieniem komunalnym jeżeli składniki danego mienia, w dniu wejścia ustawy, tj. 27 maja 1990 r. służyły wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej oraz organów władzy państwowej. Z odpisu z księgi wieczystej nr [...] wynika, że sporna działka nr [...], od dnia [...] czerwca 1971 r. w tym także w dniu 27 maja 1990 r., stanowiła własność Skarbu Państwa. Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Z. nie mogło mieć wówczas żadnych odrębnych od Skarbu Państwa uprawnień własnościowych do tej nieruchomości, a Naczelnik tej Gminy wykonywał wtedy funkcje terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. Jednocześnie w treści prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w N. z dnia [...] czerwca 2001 r., sygn. akt [...], Sąd ten ustalił, że wymienione w postanowieniu działki, w tym sporna działka nr [...], uregulowana w księdze wieczystej nr [...], była w tamtym czasie położona w granicach [...] Parku [...] utworzonego rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 października 1954 r. (Dz. U. z 1955 r., Nr 4, poz. 23). Z kolei zgodnie z § 18 powyższego rozporządzenia zarząd parkiem, w tym jego gruntami, sprawował dyrektor parku, powoływany przez Ministra Leśnictwa będącego wtedy naczelnym organem administracji rządowej. W konsekwencji, sporne mienie jako położone na obszarze Parku, służyło temu organowi administracji rządowej do wykonywania jego zadań mających niewątpliwie charakter publiczny i tym samym podlegało wyłączeniu z komunalizacji następującej z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Również rozstrzygnięcia komunalizacyjne podejmowane w innych stanach faktycznych i prawnych nie wiążą organu orzekającego w konkretnej sprawie. Z przedstawionych wyżej względów organ odwoławczy uznał, że kwestionowana decyzja Wojewody [...] nie narusza prawa. W skardze na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej Gmina Miasto Z. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] sierpnia 2004 r. zarzucając wydanie decyzji z naruszeniem art. 6, 7, 8, 77, 109, 107 § 3 kpa oraz z rażącym naruszeniem art. 5 i 11 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie i podtrzymała stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Zasady komunalizacji mienia ogólnonarodowego (państwowego) dokonywanej w oparciu o przepisy ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych zawiera art. 5 tej ustawy. Natomiast wyjątki od tej zasady są wymienione w art. 11 i następnych tej ustawy. Oznacza to, że w pierwszej kolejności należy zbadać, czy do określonego mienia odnosi się któraś z zasad komunalizacji wymieniona w art. 5 powołanej wyżej ustawy, a jeżeli tak, to zanim nastąpi skomunalizowanie takiego mienia organ obowiązany jest zbadać, czy nie zachodzą przesłanki zawarte w art. 11 i następnych tej ustawy wyłączające komunalizację. W rozpoznawanej sprawie Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uznała, że w pierwszej kolejności obowiązkiem organu orzekającego w tego rodzaju sprawach jest zbadanie, czy dane mienie podlega wyłączeniu z komunalizacji na podstawie dalszych przepisów ustawy z 10 maja 1990 r. i doszła do wniosku, że przedmiotowa nieruchomość podlegała wyłączeniu z komunalizacji następującej z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy. Tym samym organ odwoławczy w ogóle nie zajął się zbadaniem, czy do przedmiotowej nieruchomości mają w ogóle zastosowanie zasady komunalizacji określone w art. 5 tej ustawy. Tak więc Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa rozpoznała w stosunku do komunalizowanej nieruchomości wyjątek od zasady nie badając, czy w tym przypadku w ogóle do tej nieruchomości mają zastosowanie zasady komunalizacji. Takie stanowisko tego organu jest więc nieprawidłowe i narusza przepis art. 5 i 11 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. co uzasadnia uchylenie decyzji organu odwoławczego. Ponownie rozpoznając odwołanie Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa przede wszystkim ustali, czy przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki komunalizacji zawarte w art. 5 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Jeżeli przesłanki tych nie spełnia, to zgodna z prawem jest decyzja organu pierwszej instancji o odmowie stwierdzenia nabycie z mocy prawa przez gminę miejską Z. prawa własności tej nieruchomości i wówczas nie ma potrzeby sięgania do dalszych przepisów tej ustawy, w tym do art. 11, przewidujących wyłącznie mienia z komunalizacji. Natomiast ustalenie, że przedmiotowa nieruchomość podlega komunalizacji przewidzianej w art. 5 ust. 1-3 obliguje organ dopiero wtedy do zbadania, czy mimo tego podlega ona wyłączeniu z komunalizacji z uwagi na wystąpienie przesłanek określonych w art. 11 i następnych ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.