I SA/Wa 2015/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie: sędzia WSA Jolanta Rudnicka sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) Protokolant Michał Samoraj po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2008 r. sprawy ze skargi Gminy G. na postanowienie Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Minister Edukacji Narodowej postanowieniem z dnia [...] października 2007 r. nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia Wójta Gminy G. na postanowienie [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w sprawie negatywnej opinii dotyczącej zamiaru połączenia z dniem 1 września 2007 r. Publicznej Szkoły Podstawowej w G. i Publicznego Gimnazjum w G. w Zespół Placówek Oświatowych - uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie I instancji. W uzasadnieniu postanowienia Minister Edukacji Narodowej podał, że [...] Kurator Oświaty na wniosek Wójta Gminy G. w oparciu o art. 62 ust. 1 i 5b ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) oraz art. 123 w związku z art. 106 § 1 i 5 kpa, wydał w dniu 27 kwietnia 2007 r. postanowienie wyrażające negatywną opinię w sprawie zamiaru połączenia z dniem 1 września 2007 r. w Zespół Placówek Oświatowych w G. Publicznej Szkoły Podstawowej w G. i Publicznego Gimnazjum w G. W uzasadnieniu postanowienia Minister Edukacji Narodowej stwierdził, że wprawdzie Kurator, w oparciu o art. 62 ust. 1 i 5b ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, wyraził opinię w sprawie utworzenia zespołu szkół w formie postanowienia i pouczył Wójta Gminy o prawie wniesienia zażalenia do Ministra Edukacji Narodowej, to jednak zawarcie pouczenia strony o możliwości zaskarżenia postanowienia nie tworzy uprawnienia do zaskarżenia postanowienia Kuratora. Zdaniem organu, obowiązek wydania opinii w drodze postanowienia występuje w sytuacji określonej w art. 59 ust. 2 powołanej ustawy, tj. likwidacji lub przekształcenia szkoły lub placówki, o czym stanowi art. 59 ust. 2b ustawy o systemie oświaty. Do opinii Kuratora wydanej w przedmiotowej sprawie stosuje się art. 89 ustawy o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) dotyczący zajmowania stanowiska wobec rozstrzygnięcia organu gminy przez organ uprawniony do tego na podstawie przepisów prawa. Zgodnie z art. 98 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, na stanowisko zajęte w trybie art. 89 ust. 1 tej ustawy przysługuje skarga do sądu administracyjnego z powodu niezgodności z prawem. Minister Edukacji Narodowej stwierdził, iż przepis szczególny, jakim jest art. 62 ust. 1 i 5b ustawy o systemie oświaty, nie przewiduje formy postanowienia dla opinii Kuratora Oświaty w sprawie połączenia szkół lub placówek w zespół, a także środka odwoławczego od tej opinii Kuratora Oświaty, oraz uznał, że postępowanie nie ma podstaw prawnych w przepisach kpa. Ponadto, z uwagi na niewłaściwy tryb zastosowany przez Kuratora Oświaty, zachodzi bezprzedmiotowość postępowania i postanowienie należy uchylić i umorzyć postępowanie I instancji. Skargę na postanowienie Ministra Edukacji Narodowej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Gmina G., zarzucając naruszenie ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, i twierdząc, że w niniejszej sprawie nie znajduje podstaw twierdzenie o bezprzedmiotowości postępowania organu pierwszej instancji, wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę Minister Edukacji Narodowej wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie narusza prawo. Sąd nie podziela stanowiska organu wyrażonego w zaskarżonym postanowieniu. Wójt Gminy G. zwrócił się do [...] Kuratora Oświaty z wnioskiem o wydanie opinii o zamiarze utworzenia Zespołu Placówek Oświatowych poprzez połączenie szkoły podstawowej i gimnazjum. Minister Edukacji Narodowej postanowieniem z dnia [...] października 2007 r. uchylił postanowienie [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] kwietnia 2007 r. w sprawie negatywnej opinii dotyczącej zamiaru połączenia z dniem 1 września 2007 r. Publicznej Szkoły Podstawowej w G. i Publicznego Gimnazjum w G. w Zespół Placówek Oświatowych - i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. Zgodnie z art. 59 ust. 2 i 2b ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. Z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.), szkoła może zostać zlikwidowana po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty; opinia jest wydawana w formie postanowienia, na które służy zażalenie. Zgodnie natomiast z art. 62 ust. 1 i 5b tej ustawy, organ prowadzący szkoły różnych typów lub placówki może je połączyć w zespół, przy czym, połączenie w zespół szkoły podstawowej z gimnazjum, wymaga pozytywnej opinii kuratora oświaty. Przytoczone wyżej przepisy wskazują, że opinia kuratora oświaty jest wymagana zarówno odnośnie likwidacji szkoły, jak również w związku z zamiarem połączenia szkół, przy czym, połączenie szkół w zespół oznacza faktycznie likwidację kilku szkół dotychczasowych, i równocześnie utworzenie zespołu szkół, czyli jednej szkoły nowej. Art. 59 ust. 2 ustawy o systemie oświaty stanowi, że opinia kuratora jest wydawana w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Wprawdzie w art. 62 tej ustawy nie zawiera takiego samego przepisu, stanowiąc jedynie, że połączenie szkół w zespół wymaga pozytywnej opinii kuratora oświaty, jednakże, zdaniem Sądu, nie budzi wątpliwości, że wolą ustawodawcy było zachowanie takiego samego trybu wydawania przez kuratora opinii (w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie), bowiem oba przepisy – art. 59 i 62 tej ustawy dotyczą zmian w organizacji kształcenia, określają następujące bezpośrednio po sobie etapy przekształceń prawno – organizacyjnych w zakresie organizacji kształcenia, a poza tym, umieszczone zostały w jednym rozdziale – Rozdziale 5 ustawy o systemie oświaty – "Organizacja kształcenia, wychowania i opieki w szkołach i placówkach publicznych". Sąd podziela stanowisko strony skarżącej, że istotne znaczenie w sprawie ma okoliczność, iż przepis art. 59 ust. 2b ustawy o systemie oświaty, ustalający zasadę kodeksowego procedowania, wszedł w życie z dniem 21 sierpnia 2003 r., podczas gdy regulacja art. 89 i 98 ustawy o samorządzie gminnym obowiązuje od początku istnienia ustawy, tj. od 1990 r. Przeczyłoby regułom interpretacyjnym, w tym wykładni systemowej, stwierdzenie, że przy identycznej konstrukcji prawnej art. 59 ustawy o systemie oświaty i art. 62 tej ustawy (wymóg uzyskania pozytywnej opinii kuratora oświaty w rodzajowo tożsamych sprawach dotyczących likwidacji i łączenia szkół) w jednym przypadku kurator wydawałby postanowienie w trybie przepisów kpa, a w drugim bliżej nieokreślony akt zaskarżalny w trybie ustawy o samorządzie gminnym. Skoro bowiem ustawodawca w 2003 r. zdecydował o odejściu od reguły określonej w ustawie o samorządzie gminnym, to jest oczywiste, zdaniem strony skarżącej, i Sąd ten pogląd podziela, że ta sama regulacja powinna być stosowana we wszystkich przypadkach opiniowania przez organ nadzoru pedagogicznego spraw związanych z organizacją kształcenia. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 lit. a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.