I SA/Wa 202/07
WyrokWSA w Warszawie2007-05-24
Skład orzekający: Daniela Kozłowska, Iwona Kosińska, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nabycie z mocy prawa przez gminę własności nieruchomości może zostać uchylona na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sytuacji, gdy strona podnosząca zarzut własności gruntu powołuje się na decyzję o przekazaniu na własność młyna gospodarczego wraz z terenem, podczas gdy przepisy wykonawcze stanowią, że na własność przekazywany jest wyłącznie obiekt, a teren może być oddany w użytkowanie?Ratio decidendi
Skarga została oddalona, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Materiał dowodowy sprawy nie potwierdza nabycia przez Spółdzielnię prawa własności spornego gruntu. Decyzja o przekazaniu młyna gospodarczego na własność, wydana na podstawie przepisów wykonawczych, dotyczyła wyłącznie obiektu (budynku i wyposażenia), a nie terenu, który mógł być przekazany jedynie w użytkowanie. Treść protokołu zdawczo-odbiorczego nie może modyfikować skutków prawnych wynikających z przepisów rozporządzenia i treści decyzji.Stan faktyczny
Gminna Spółdzielnia wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją stwierdzającą komunalizację działki na rzecz gminy, twierdząc, że działka ta stanowiła jej własność w dniu wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej. Spółdzielnia powołała się na decyzję z 1971 r. o przekazaniu na własność młyna gospodarczego wraz z terenem. Organ I instancji odmówił uchylenia decyzji komunalizacyjnej, uznając, że dokumenty nie dowodzą własności gruntu. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa utrzymała tę decyzję w mocy. Spółdzielnia wniosła skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie: asesor WSA Iwona Kosińska asesor WSA Tomasz Wykowski (spr.) Protokolant referendarz sądowy Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2007 r. sprawy ze skargi Gminnej Spółdzielni "[...]" w D. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez gminę własności nieruchomości oddala skargę.
I SA/Wa 202/07
U Z A S A D N I E N I E
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2006 r. Nr [...] Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, zwana dalej "KKU", utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2006 r. Nr [...], odmawiającą uchylenia decyzji Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] stycznia 1991 r., stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez Gminę D., na podstawie art.5 ust.1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz.191 z późn.zm.), zwanej dalej "ustawą komunalizacyjną", własności nieruchomości Skarbu Państwa położonej w D., oznaczonej numerami działek [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], w części dotyczącej działki nr [...].
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym sprawy.
Gminna Spółdzielnia "[...]" w D., zwana dalej "[...]" wniosła do Wojewody [...] o wznowienie, na podstawie art.145§1 pkt 5 k.p.a., postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1991 r., stwierdzającą komunalizację z mocy prawa działek [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] na rzecz Gminy D.
Spółdzielnia podniosła, iż jedna ze skomunalizowanych działek (nr ewid. [...]) stanowiła w dniu 27 maja 1990 r. jej własność na mocy decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w P. z dnia [...] grudnia 1971 r. Nr [...] w sprawie nieodpłatnego przekazania m. gospodarczego.
Po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z dnia 22 listopada 2005 r., sygn. akt I SA/Wa) decyzji KKU z dnia [...] września 2004 r. Nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. Nr [...], odmawiającą wznowienia postępowania, Wojewoda [...], działając jako organ I instancji, odmówił - decyzją z dnia [...] lipca 2006 r., wydaną na podstawie art.151§1 pkt 1 w związku z art.145§1 pkt 5 k.p.a. - uchylenia decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1991 r. w części dotyczącej działki nr [...].
W ocenie organu I instancji dokumenty przedłożone przez Spółdzielnię (decyzja PPRN w P. z dnia [...] grudnia 1971 r. oraz protokół zdawczo - odbiorczy z dnia [...] grudnia 1971 r.) nie dowodzą, iż jest ona właścicielem spornej działki.
Z decyzji PPRN w P. z dnia [...] grudnia 1971 r. wynika, iż Spółdzielni przekazano na własność tylko naniesienia w postaci m. gospodarczego. W decyzji tej brak jest oznaczenia nieruchomości jak również określenia powierzchni gruntu.
Decyzję te wydano na podstawie rozporządzenia z dnia 2 lipca 1971 r. w sprawie zasad i trybu przekazywania organizacjom spółdzielczym młynów gospodarczych (Dz.U. Nr 18, poz.179), zwanego dalej "rozporządzeniem z 1971 r." oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 listopada 1968 r. w sprawie przekazywania nieruchomości rolnych i niektórych innych nieruchomości położonych na terenie gromad pomiędzy jednostkami gospodarki uspołecznionej (Dz.U. Nr 1, poz.1), zwanego dalej "rozporządzeniem z 1968 r.".
Z rozporządzenia z 1968 r. jednoznacznie wynika, że nieruchomości mogą być przekazywane organizacjom spółdzielczym w użytkowanie na podstawie decyzji właściwego organu określonego w §3 rozporządzenia.
Uznać zatem należy, iż na mocy decyzji z 1971 r. Spółdzielnia nabyła na własność m., natomiast grunt, na którym obiekt się znajduje mogła otrzymać w użytkowanie.
Rozpatrując odwołanie Spółdzielni od decyzji Wojewody [...], KKU decyzję tę utrzymała w mocy, podnosząc, co następuje.
Z decyzji PPRN w P. z 1971 r. wynika, iż przedmiotem przekazania na własność Spółdzielni był - stosownie do postanowień rozporządzeń z 1968 r. i 1971 r. - wyłącznie obiekt m. gospodarczego. Z decyzji tej nie wynika natomiast, aby przedmiotem przekazania na własność Spółdzielni była także nieruchomość gruntowa (działka nr [...]), na której przedmiotowy m. był położony.
Wniosków powyższych nie może podważyć treść protokołu zdawczo - odbiorczego, fizycznie przekazującego m. Spółdzielni, zawierająca wzmiankę, iż przedmiotem przekazania "nieodpłatnie na własność" jest także "teren obiektu".
W skardze na decyzję KKU Spółdzielnia wywodzi, iż na mocy decyzji z dnia [...] grudnia 1971 r. stała się właścicielem zarówno m. gospodarczego wskazanego w treści decyzji, jak i gruntu, na którym tenże m. się znajduje, tj. działki nr [...] o powierzchni [...] m.kw. Spółdzielnia powołała się na cytowany przez KKU zapis protokołu zdawczo - odbiorczego oraz na fakt, iż decyzja z dnia [...] grudnia 1971 r. zawiera w punkcie [...] zapis, iż przekazany nieodpłatnie na własność zostaje obiekt według wykazu b., m. i u. stanowiącego załącznik do decyzji. Załącznik nr [...] - wykaz b. i u. w pozycji [...] wskazuje "działkę o powierzchni [...] ha kl. rola strefa wiejska w tym powierzchnia zabudowana [...] ha o wartości [...] zł".
W odpowiedzi na skargę KKU wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sąd rozpoznał skargę na decyzję KKU na tej podstawie, iż sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolowanie działalności administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 - zwanej dalej "p.p.s.a.").
Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa materialnego i procesowego, obowiązującym w dacie jej wydania.
Skarżący usiłuje podważyć komunalizację działki nr ewid. [...], wywodząc, iż w dacie wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej działka ta nie stanowiła własności Skarbu Państwa (warunek niezbędny do komunalizacji) a stanowiła własność skarżącego.
Wywody skarżącego należy uznać za nietrafne, albowiem materiał dowodowy sprawy nie potwierdza nabycia przez Spółdzielnię prawa własności spornego gruntu.
Decyzja PPRN w P. z dnia [...] grudnia 1971 r., na którą powołuje się skarżący wydana została na podstawie §3 ust.1 i §5 ust.1, 2 i 3 rozporządzenia z 1968 r. oraz §2 ust.2 rozporządzenia z 1971 r.
Paragraf 1 ust.1 rozporządzenia z 1971 r. stanowi, iż młyny gospodarcze, kaszarnie i śrutowniki stanowiące własność Państwa i pozostające w zarządzie jednostek państwowych, zwane dalej "obiektami", są przekazywane organizacjom spółdzielczym w trybie i na zasadach określonych w rozporządzeniu.
Przekazywaniu podlega także teren, na którym obiekty się znajdują, o powierzchni niezbędnej do prawidłowego funkcjonowania przekazywanego obiektu (§1 ust.1 rozporządzenia).
Przekazywanie obiektów położonych na obszarze gromad następuje w trybie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 listopada 1968 r. w sprawie przekazywania nieruchomości rolnych i niektórych innych nieruchomości położonych na terenie gromad pomiędzy jednostkami gospodarki uspołecznionej (Dz. U. z 1969 r. Nr 1, poz.1) ze zmianami wynikającymi z niniejszego rozporządzenia (§2 ust.2 rozporządzenia).
Przekazanie obiektu następuje nieodpłatnie i na własność na podstawie decyzji właściwego do spraw rolnych organu prezydium powiatowej rady narodowej, podjętej na wniosek sporządzony w formie wykazu tych obiektów przez właściwy do spraw przemysłu organ prezydium powiatowej rady narodowej, w porozumieniu z zainteresowaną organizacją spółdzielczą oraz jednostką zarządzającą obiektem (§2 ust.2 rozporządzenia).
Z powyższych postanowień rozporządzenia wynika w ocenie Sądu jednoznacznie, iż wprawdzie w myśl rozporządzenia przekazaniu organizacji spółdzielczej podlegał zarówno sam "obiekt", czyli m., jak i teren o powierzchni niezbędnej dla funkcjonowania przekazywanego obiektu, niemniej przekazanie na własność dotyczyło wyłącznie "obiektu" a zatem wyłącznie budynku i wyposażenia m., nie zaś terenu, który mógł zostać przekazany wyłącznie w użytkowanie (§5 rozporządzenia z 1968 r.).
Z powyższym koresponduje sentencja decyzji PPRN z dnia [...] grudnia 1971 r., stanowiąca o przekazaniu na rzecz Spółdzielni nieodpłatnie na własność m. gospodarczego będącego w dotychczasowym posiadaniu GRN D. według wykazu b., m. i u. stanowiących załącznik do decyzji. Prawidłowo decyzja nie wspomina zatem o przekazywaniu na własność terenu (wbrew twierdzeniom Spółdzielni powołany w skardze załącznik nr [...] - wykaz b. i u., wskazujący w pozycji [...] "działkę o powierzchni [...] ha kl. rola strefa wiejska, w tym powierzchnia zabudowana [...] ha o wartości [...] zł" nie jest załącznikiem do decyzji a załącznikiem do dokumentu o zupełnie innej randze, tj. protokołu zdawczo - odbiorczego).
Należy podkreślić, iż treść protokołu zdawczo - odbiorczego z dnia [...] grudnia 1971 r. nie może w żaden sposób rzutować na ocenę skutków z zakresu prawa rzeczowego wynikających z przepisów rozporządzenia oraz treści decyzji (nie może zatem tych skutków modyfikować, w tym w szczególności uzupełniać), albowiem dokument ten jest wyłącznie udokumentowaniem fizycznego wydania m. Spółdzielni.
W tej sytuacji twierdzenia Spółdzielni odnośnie posiadania prawa własności działki nr [...] uznać należy za gołosłowne a odmowę uchylenia decyzji komunalizacyjnej na podstawie art.151§1 pkt 1 w związku z art.145§5 k.p.a. (brak nowych, istotnych okoliczności faktycznych lub dowodów istniejących w daniu wydania decyzji, nie znanych organowi orzekającemu) za zasadną.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło