I SA/Wa 202/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-05-07
Skład orzekający: Lucyna Picho
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata powinien zostać uwzględniony w całości, czy częściowo, biorąc pod uwagę sytuację materialną wnioskodawcy?Ratio decidendi
Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Osoba fizyczna może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, lub w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku wnioskodawcy, którego dochody są niskie, a sytuacja materialna trudna, uzasadnione jest przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, zwłaszcza gdy rozpoznanie sprawy jest uzależnione od uiszczenia wpisu, a nie od zachowania przymusu adwokackiego.Stan faktyczny
M. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w związku ze skargą na decyzję Rektora Akademii odmawiającą mu urlopu. Wnioskodawca jest osobą niepełnosprawną, otrzymuje niską rentę socjalną, a jego ojciec jest bezrobotny. Wnioskodawca posiada mieszkanie, a koszty jego nauki częściowo pokrywa PFRON. Referendarz sądowy, znając sytuację majątkową strony z wcześniejszego postępowania, ocenił, że M. K. nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, ale nie uzasadnia to przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano M. K. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. 2. W pozostałym zakresie odmówiono M. K. przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Rektora Akademii [...] w S. z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia urlopu postanawia: 1. przyznać M. K. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. 2. w pozostałym zakresie odmówić M. K. przyznania prawa pomocy.
W związku ze złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargą i wezwaniem skarżącego do uiszczenia wpisu w wysokości 200 zł M. K. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wniosku skarżący wyjaśnił, że jest osobą niepełnosprawną, cierpi na różne schorzenia. Pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z ojcem, który jest bezrobotny, natomiast on uzyskuje dochód z tytułu renty socjalnej w wysokości [...] zł. M. K. ujawnił, że posiada mieszkanie o powierzchni [...] m2.
W tym miejscu referendarz sądowy pragnie nadmienić, że sytuacja majątkowa M. K. znana jest mu z urzędu, bowiem w sprawie oznaczonej sygnaturą akt I SA/Wa 202/09 rozpoznawał wniosek strony o przyznanie prawa pomocy i wydał w dniu 17 marca 2009 r. rozstrzygnięcie. Wówczas zwrócił się do strony o nadesłanie dodatkowych dokumentów potwierdzających jego sytuację majątkową. Wnioskodawca nadesłał szereg dokumentów z których wynikało, że na mocy orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności, która istnieje od urodzenia, w związku z tym jest on niezdolny do pracy i wymaga m. in. stałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Nadesłał również zaświadczenie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. potwierdzające, że jego ojciec w roku 2007 nie złożył w tamtejszym Urzędzie Skarbowym zeznania podatkowego, jak również zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w G. z dnia 25 stycznia 2008 r. potwierdzające, że od 5 sierpnia 1998 r. jest zarejestrowany w urzędzie jako osoba bezrobotna, nieposiadająca prawa do zasiłku. Skarżący przesłał również do Sądu umowę z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...], którą zawarł z Państwowym Funduszem Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na dofinansowanie ze środków PFRON w ramach programu "student II - kształcenie ustawiczne osób niepełnosprawnych" kosztów nauki w Uniwersytecie [...]. Z treści umowy wynika, że PFRON dofinansował mu koszty nauki w roku akademickim 2008 /2009 w wysokości [...] zł, w tym półrocze nauki trwające od dnia 2 października 2008 r. do dnia 24 lutego 2009 r. do wysokości [...] zł, oraz półrocze nauki trwające od dnia 28 lutego 2009 r. do dnia 29 czerwca 2009 r. w wysokości [...] zł.
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy zgodnie z art. 243 § 1 powołanej ustawy może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym - wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym - wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 ustawy).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 powołanej ustawy).
Oceniając wykazaną przez skarżącego sytuację majątkową uznać należało, że daje ona podstawy do częściowego uwzględnienia zgłoszonego przez niego wniosku. M. K. niewątpliwie znajduje się w trudnej sytuacji, źródłem jego dochodu jest niewysoka renta socjalna oraz środki doraźne wypłacane z PFRON. Nie może też liczyć na wsparcie finansowe najbliższej rodziny, bowiem ojciec z którym zamieszkuje jest bezrobotny. Z uwagi na niepełnosprawność strony (co również wiąże się z zwiększonymi wydatkami) trudno oczekiwać, że jego sytuacja majątkowa ulegnie nagłej poprawie. Stwierdzić więc należy, że M. K. nie jest w stanie samodzielnie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym osób.
Zauważyć należy, że strona wnioskuje zarówno o zwolnienie od kosztów sądowych jak i o przyznanie adwokata jednakże uwzględniając fakt, iż na obecnym etapie postępowania rozpoznanie jego sprawy uzależnione jest m.in. od uiszczenia wpisu od skargi, a nie od zachowania przez skarżącego przymusu adwokackiego przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 powołanej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło