I SA/Wa 2024/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodnicząca Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj po rozpoznaniu 16 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym skargi P. U. na postanowienie Ministra Środowiska z [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącej P. U. uiszczony wpis sądowy od skargi w wysokości 100 (sto) złotych. Skarżąca, działająca za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. postanowienie Ministra Środowiska, którym utrzymał on w mocy postanowienie własne z [...] czerwca 2018 r. znak [...] o odmowie wszczęcia postępowania w trybie art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2018 poz. 2096 ze zm.; dalej: k.p.a.) w przedmiocie ponaglenia Wojewody M. do wezwania Skarżącej do udziału jako strony postępowań uwłaszczeniowych prowadzonych w trybie przepisów ustawy o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2011 Nr 224 poz. 1337). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, skarga nie jest dopuszczalna. Zgodnie z treścią art. 3 § 2 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018 r. poz. 1302 ze. zm.; dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (§ 2a). Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie dotyczące wniesionego przez Skarżącą ponaglenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. i odmawiające wszczęcia postępowania w przedmiocie ponaglenia organu prowadzącego do rozpatrzenia sprawy poprzez wezwanie Skarżącej do udziału w jej toku. Wskazać należy, że zgodnie z poglądem doktryny, ponaglenie jest w istocie podaniem o rozpatrzenie sprawy bezczynności organu lub sprawy przewlekłości postępowania przez właściwy organ administracji publicznej. Ponaglenie jest zatem swoistym środkiem procesowym. Organ administracji publicznej, któremu przekazano ponaglenie, ma zaś obowiązek jego rozpatrzenia, co oznacza, że wniesienie ponaglenia inicjuje postępowanie incydentalne, a mianowicie postępowanie w sprawie stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości. Postępowanie wszczęte wniesieniem ponaglenia kończy się wydaniem postanowienia, w którym wskazuje się, czy organ rozpatrujący sprawę dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Przy czym przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują możliwości zaskarżenia postanowienia wydawanego przez organ, do którego wniesiono ponaglenie (por. art. 37 § 3 k.p.a.). Skoro zaś prawodawca nie przewidział możliwości wnoszenia zażalenia czy innego środka zaskarżenia na tego typu rozstrzygnięcie stwierdzić należy, że nie przysługuje na nie również skarga do sądu administracyjnego. W konsekwencji przyjąć należy, że skarga ta będzie niedopuszczalna zarówno od postanowienia kończącego postępowanie z przyczyn procesowych, jak również merytorycznie rozpatrującego ponaglenie. Rozstrzygnięcie wydane na podstawie art. 37 k.p.a. nie kończy postępowania ani nie rozstrzyga sprawy administracyjnej, co do jej istoty. W ocenie Sądu, warto raz jeszcze podkreślić, że ponaglenie inicjuje postępowania incydentalne. Przymiot zaskarżalności przypisać zaś należy aktom lub czynnościom organu administracji publicznej związanym z załatwieniem sprawy głównej (postępowaniem właściwym). Wniesienie ponaglenia na niezałatwienie sprawy w terminie stanowi jedynie warunek formalny wystąpienia do sądu administracyjnego ze skargą na bezczynność organu, którego ponaglenie dotyczy, tj. organu, który nie załatwił sprawy w terminie. Na marginesie Sąd wskazuje, że jeśli zdaniem Skarżącej powinna ona być stroną postępowań prowadzonych przez Wojewodę, powinna albo odwołać się od wydanych w nich decyzji, albo wnieść o ich wznowienie lub stwierdzenie nieważności decyzji w ich toku wydanych, powołując się na przesłanki wynikające odpowiednio z art. 145 lub 156 k.p.a. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6, orzekł jak w punkcie 1 sentencji, zaś na mocy art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd zwrócił Stronie skarżącej uiszczony wpis sądowy w punkcie 2 sentencji.