I SA/Wa 2027/04

WyrokWSA w Warszawie2005-02-24

Skład orzekający: Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Joanna Banasiewicz, Jolanta Zdanowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji ustalającej odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość, wydana na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. (sprawa już rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną), jest zgodna z prawem, jeśli wcześniejsza decyzja dotyczyła tej samej nieruchomości i odmówiła przyznania odszkodowania?
Ratio decidendi
Skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja stwierdzająca nieważność decyzji o ustaleniu odszkodowania jest zgodna z prawem. Organ prawidłowo zastosował art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., stwierdzając nieważność decyzji z 1996 r. jako dotyczącej sprawy już rozstrzygniętej ostateczną decyzją z 1978 r., która odmówiła przyznania odszkodowania za tę samą nieruchomość.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. K. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z 1996 r. ustalającej odszkodowanie za część nieruchomości. Wojewoda uznał, że decyzja z 1996 r. dotyczy sprawy już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Skarżąca podnosiła, że za część nieruchomości powinna otrzymać odszkodowanie, gdyż została ona formalnie przejęta po 1958 r. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając decyzje organów nadzorczych za zgodne z prawem.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz (spr.) WSA Jolanta Zdanowicz Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2005 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] czerwca 2002 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu odszkodowania oddala skargę. I SA/Wa 2027/04 UZASADNIENIE Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania M. K. i H. P. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2001 r., nr [...] stwierdzającej z urzędu nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W. nr [...], znak [...] z dnia [...] lipca 1996 r. ustalającej odszkodowanie za część nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] pn. hip. " [...]" uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...] o powierzchni [...] m2 z ogólnej powierzchni [...] m2, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu przedstawiono następujący stan sprawy: Kierownik Urzędu Rejonowego w W. decyzją z dnia [...] lipca 1996 r., nr [...], znak [...] ustalił odszkodowanie za część nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] pn. hip. "[...]", uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...] o powierzchni [...] m2 z ogólnej powierzchni [...] m2 na podstawie art. 83 ust 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 z późn. zm.). Odszkodowanie przyznane zostało na rzecz spadkobierców byłej właścicielki M. P. zmarłej w 1984r. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2001 r., nr [...], znak [...] stwierdził z urzędu nieważność wyżej wymienionej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] lipca 1996 r. uznając, iż wydana decyzja dotyczy sprawy już uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2001 r. M. K. i H. P. odwołali się do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, podnosząc, iż ich zdaniem, grunt o powierzchni [...] m2, stanowiący część nieruchomości o powierzchni [...] m2, a użytkowany obecnie przez E. SA, formalnie został przejęty dopiero po dniu 5 kwietnia 1958 r., dlatego za tę część nieruchomości była właścicielka powinna otrzymać odszkodowanie. Rozpatrując sprawę na skutek tego odwołania Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził, co następuje: Powyższa nieruchomość objęta została działaniem przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] grudnia 1978 r., nr [...] Prezydent W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] lipca 1978 r., nr [...] orzekającą o pozostawieniu bez uwzględnienia wniosku byłej właścicielki o przyznanie odszkodowania w trybie art. 53 ust 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64). Przepis art. 53 ust 1 tej ustawy stanowił, że jej przepisy dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio do odszkodowania za gospodarstwa rolne, sadownicze i warzywnicze na gruntach, które na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, przeszły na własność Państwa, jeżeli ich poprzedni właściciele lub następcy prawni tych osób, prowadzący wymienione gospodarstwa, pozbawieni zostaną użytkowania wspomnianych gruntów po wejściu w życie wspomnianej ustawy, tj. po dniu 5 kwietnia 1958 r. Powołana ustawa z dnia 12 marca 1958 r. została uchylona ustawą z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ( Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127), a treść przepisu art. 53 ust 1 uchylonej ustawy zawarto w art. 83 ust 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r., zgodnie z którym przepisy tej ustawy dotyczące odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio do odszkodowania za gospodarstwo rolne na gruntach, które na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) przeszły na własność Państwa, jeżeli ich poprzedni właściciele lub następcy prawni tych właścicieli, prowadzący gospodarstwo, zostali pozbawieni faktycznego władania wspomnianym gospodarstwem po dniu 5 kwietnia 1958 r. Na podstawie art. 83 ust 1 wyżej wymienionej ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. Kierownik Urzędu Rejonowego w W, decyzją z dnia [...] lipca 1996 r., nr [...], znak [...] ustalił odszkodowanie za część nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] pn. hip. " [...]", uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...] o powierzchni [...] m2, z ogólnej powierzchni [...] m2. Z powyższego wynika, że sprawa ustalenia odszkodowania została rozstrzygnięta dwiema różnymi decyzjami, tj. decyzją ostateczną Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 1978 r. oraz decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] lipca 1996 r. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Skoro decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] lipca 1996 r. rozstrzygnięto sprawę już rozstrzygniętą wcześniejszą decyzją Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 1978 r. stwierdzić należało nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] lipca 1996 r., co prawidłowo uczynił Wojewoda [...]. Powyższą decyzję zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. K., która podała, że pełnomocnik spadkobierców M. P. swoim pismem z dnia [...] maja 1991 r. do Urzędu Wojewódzkiego wszczął nowe postępowanie administracyjne na podstawie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. w sprawie udzielenia odszkodowania za parcelę ogrodniczą "[...]" KW nr [...] o powierzchni [...] m2. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który na mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) stał się z dniem 1 stycznia 2004 r. właściwy do rozpoznania sprawy zważył, co następuje: Skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Sąd uwzględnia skargę i uchyla zaskarżoną decyzję, stwierdza jej nieważność lub wydanie decyzji z naruszeniem prawa jedynie wówczas, gdy stwierdzi naruszenie prawa, o którym mowa w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Taka sytuacja nie występowała w sprawie niniejszej, w której nie stwierdzono wskazanych w ustawie przesłanek uzasadniających uwzględnienie skargi. Kwestionowane przez skarżącą decyzje nadzorcze są zgodne z prawem. Prawidłowo uznano – w świetle okoliczności sprawy wynikających z akt zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym, na podstawie których zgodnie z art. 133 § 1 powołanej ustawy sąd wydaje wyroki – że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] lipca 1996 r., nr [...] dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, co dawało podstawę do zastosowania art. 156 § 1 pkt 3 kpa i stwierdzenia jej nieważności. Decyzja Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] grudnia 1978 r. orzekająca o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku M. P. o przyznanie odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. w rejonie ul. [...], uregulowaną w księdze wieczystej "[...]" dział gruntu [...] dotyczyła całej nieruchomości o powierzchni [...] ha [...] m2 i wydana została na skutek stwierdzenia w prowadzonym postępowaniu, że art. 53 ust 1 i 2 powołanej ustawy z dnia 12 marca 1958 r. nie ma w sprawie zastosowania, bowiem przejęcie nieruchomości nastąpiło przed dniem 5 kwietnia 1958 r. Prezydent W. w decyzji z dnia [...] grudnia 1978 r., utrzymującej w mocy to rozstrzygnięcie podzielił stanowisko, że w sprawie brak podstaw do przyznania odszkodowania na podstawie powołanego przepisu. Decyzja ta jest ostateczna, pozostaje nadal w obrocie prawnym i dopóki nie zostanie zeń wyeliminowana w sposób, o którym mowa w art. 16 § 1 kpa, podlega ochronie związanej z zasadą trwałości decyzji ostatecznych. Prawidłowo organy uznały w postępowaniu nadzorczym zakończonym zaskarżoną decyzją, że przesłanki przyznania odszkodowania zawarte w art. 83 ust 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości są takie same, jakie zawarte były w art. 53 ust 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Dodać trzeba, że wskazana tożsamość obejmuje również regulację zawartą w art. 215 ust 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603). W świetle powyższego zasadnie uznano w postępowaniu zakończonym decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, której dotyczy skarga, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] lipca 1996 r., nr [...], w której ustalono odszkodowanie ze część nieruchomości objętej ostatecznym rozstrzygnięciem dotyczącym odszkodowania zawartym w decyzji Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 1978 r., nr [...] dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną i stwierdzono jej nieważność na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 kpa. W związku z treścią skargi dodać trzeba, że postępowanie administracyjne wszczęte w 1991 r. na żądanie ustalenia odszkodowania, z którym wystąpili spadkobiercy M. P. na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości winno zostać z przedstawionych wyżej względów umorzone w oparciu o art. 105 § 1 kpa. Z tych względów skarga podlegała oddaleniu na mocy art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło