I SA/Wa 2027/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Apostolidis po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu J. P. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 stycznia 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 2027/15 odmawiającego przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] września 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do rekompensaty za mienie [...] postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Pismem z dnia 15 października 2015 r. J. P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] września 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do rekompensaty za mienie [...] Następnie w piśmie z dnia 8 grudnia 2015 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy. Przy piśmie z dnia 17 grudnia 2015 r. Sąd przesłał wnioskodawczyni urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy celem jego wypełnienia, podpisania i odesłania do Sądu, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania (art. 252 i art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.)). Powyższe wezwanie zostało skutecznie doręczone wnioskodawczyni w dniu 28 grudnia 2015 r. Wnioskodawczyni w zakreślonym przez Sąd terminie nadesłała wypełniony i podpisany formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 13 stycznia 2016 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Odpis postanowienia został skutecznie doręczony wnioskodawczyni w dniu 28 stycznia 2016 r. Pismem z dnia 29 stycznia 2016 r. uzupełnionym pismem z dnia 16 lutego 2016r. wnioskodawczyni wniosła sprzeciw od postanowienia z dnia 13 stycznia 2016r. wskazując, że nie zgadza się z przedmiotowym postanowieniem, gdyż uważa, że zarówno jej sytuacja materialna oraz zdrowotna jak i jej męża nie pozwala na opłacenie profesjonalnego pełnomocnika oraz uiszczenie kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na wstępie należy wskazać, że w dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658). Oznacza to, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajduje art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.), dalej jako "Ppsa", w brzmieniu nadanym art. 1 pkt 73) ustawy z dnia 9 kwietnia 2015r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mającym zastosowanie do spraw wszczętych po 15 sierpnia 2015 r. Z akt niniejszej sprawy wynika bowiem, że skarga została wniesiona w dniu 16 października 2015 r. Tym samym należało uznać, że zastosowanie do złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy ma przepis art. 260 Ppsa w brzmieniu nadanym powołaną wyżej ustawą zmieniającą. Zgodnie ze znowelizowanym art. 260 § 1 Ppsa, rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W myśl § 2 tego przepisu wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 Ppsa) lub częściowym (art. 245 § 3 Ppsa), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 Ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W rozpoznawanej sprawie referendarz sądowy odmówił wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych oraz w zakresie ustanowienia adwokata, argumentując, iż nie można uznać, że wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Jeśli wysokość środków zasilających comiesięcznie budżet domowy dwuosobowego gospodarstwa domowego skarżącej (tj. [...] zł) odnieść do wysokości miesięcznych wydatków koniecznych ([...] zł), jak również do potencjalnej wysokości kosztów sądowych w sprawie, której dotyczy rozpoznawany wniosek, to nie budzi wątpliwości, że poniesienie kosztów sądowych możliwe jest z bieżących dochodów strony. Koszty te, na obecnym etapie postępowania sądowego, ograniczają się do wpisu od skargi w wysokości 200 zł, zaś w przyszłości każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 zł, a ich uiszczenie rozłożone będzie w czasie. Sąd w pełni podziela powyższą ocenę referendarza sądowego Zdaniem Sądu, nie można ponadto uznać, że przestawiona przez stronę sytuacja materialna jest tego rodzaju, że uzasadnia przejęcie przez Skarb Państwa kosztów postępowania związanych z ustanowieniem dla strony pełnomocnika (adwokata) z urzędu. Skarżąca ma zabezpieczone potrzeby bytowe, dysponuje wraz z mężem znacznymi środkami ze stałego źródła dochodów, na bieżąco reguluje swoje zobowiązania finansowe, a ponadto posiada majątek nieruchomy oraz zasoby pieniężne. Zgromadzone przez stronę oszczędności w wysokości stanowiącej dwukrotność szacunkowych planowanych wydatków na leczenie umożliwiają skarżącej uregulowanie przez nią należności o charakterze publicznoprawnym poprzez poniesienie kosztów sądowych w sprawie wszczętej jej skargą, jak też poniesienie kosztów działania adwokata z wyboru, nie uszczuplając majątku w sposób uniemożliwiający poddanie się zabiegom leczniczym oraz rehabilitacyjnym, o których mowa w rozpoznawanym wniosku. Wskazać należy, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że wydatki o charakterze prywatnoprawnym nie mają pierwszeństwa zaspokojenia przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, a do takich zalicza się koszty postępowania. Koszty postępowania należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Strona, kierując sprawę na drogę postępowania sądowego, powinna liczyć się z obowiązkiem ponoszenia kosztów tego postępowania i tym samym z koniecznością przeznaczenia na ten cel poczynionych w swoim majątku oszczędności. W tej sytuacji Sąd uznał, że referendarz sądowy zasadnie odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych oraz w zakresie ustanowienia adwokata. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie z art. 260 § 1 i § 2 Ppsa, postanowił jak w sentencji.