I SA/Wa 2027/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-01-13
Skład orzekający: Aneta Żak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy dysponuje dochodami i majątkiem pozwalającym na pokrycie kosztów postępowania sądowego?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje tylko osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawczyni, posiadając stałe dochody, majątek nieruchomy oraz oszczędności, które pozwalają na pokrycie kosztów sądowych i ewentualnych kosztów pełnomocnika, nie spełnia warunków do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni J. P. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł. Prowadzi wspólnie z mężem emeryckie gospodarstwo domowe z dochodem netto w wysokości określonej w aktach, posiada mieszkanie własnościowe, działkę budowlaną oraz oszczędności. Wydatki miesięczne obejmują czynsz, media, ubezpieczenie, podatek oraz leczenie, w tym planowaną operację oczu i rehabilitację.Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] września 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do rekompensaty za mienie [...] postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł skarżąca J. P. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata). Skarżąca oświadczyła, że prowadzi wspólnie z mężem emeryckie gospodarstwo domowe, utrzymywane z dochodów w wysokości [...] zł (netto miesięcznie). Wysokość pobieranej przez sobie emerytury ([...] zł) strona udokumentowała kopią decyzji o waloryzacji emerytury z dnia 2 marca 2015 r. (k.38). Skarżąca podała, że posiada mieszkanie własnościowe o pow. [...] m2 oraz działkę przeznaczoną do zabudowy mieszkaniowej o powierzchni [...] ha. Na dzień złożenia wniosku strona zadeklarowała posiadanie oszczędności w kwocie [...] zł. Wnioskodawczyni podała ponadto, że na utrzymanie konieczne (wydatki na czynsz, opłaty ze energię elektryczną, gaz, ubezpieczenie, podatek oraz leczenie) miesięcznie wydaje ok. [...] zł. Kwotę [...] zł skarżąca wskazała jako przeznaczoną na operację oczu (zabieg finansowany przez stronę) oraz rehabilitację i leczenie innych, wskazanych we wniosku chorób, a także zabiegi kardiologiczne.
Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270., dalej: p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Uzależnienie możliwości przyznania prawa pomocy od wykazania przez osobę wnioskującą o przyznanie takiej pomocy, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sprawia, że do uwzględnienia wniosku może dojść jedynie w tych przypadkach, w których zostanie przez wnioskodawcę dowiedzione, że dysponuje on wyłącznie środkami na zabezpieczenie podstawowych potrzeb życiowych, a zdobycie dodatkowych środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe.
Rozpoznawany wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie można uznać, że wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Jeśli wysokość środków zasilających comiesięcznie budżet domowy dwuosobowego gospodarstwa domowego skarżącej (tj. [...] zł) odnieść do wysokości miesięcznych wydatków koniecznych ([...] zł), jak również do potencjalnej wysokości kosztów sądowych w sprawie, której dotyczy rozpoznawany wniosek, to nie budzi wątpliwości, że poniesienie kosztów sądowych możliwe jest z bieżących dochodów strony. Koszty te, na obecnym etapie postępowania sądowego, ograniczają się do wpisu od skargi w wysokości [...] zł, zaś w przyszłości każdorazowo nie przekroczą kwoty [...] zł, a ich uiszczenie rozłożone będzie w czasie.
Nie można ponadto uznać, że przestawiona przez stronę sytuacja materialna jest tego rodzaju, że uzasadnia przejęcie przez Skarb Państwa kosztów postępowania związanych z ustanowieniem dla strony pełnomocnika (adwokata) z urzędu. Skarżąca ma zabezpieczone potrzeby bytowe, dysponuje wraz z mężem znacznymi środkami ze stałego źródła dochodów, na bieżąco reguluje swoje zobowiązania finansowe, a ponadto posiada majątek nieruchomy oraz zasoby pieniężne. Zgromadzone przez stronę oszczędności w wysokości stanowiącej dwukrotność szacunkowych planowanych wydatków na leczenie umożliwiają skarżącej uregulowanie przez nią należności o charakterze publicznoprawnym poprzez poniesienie kosztów sądowych w sprawie wszczętej jej skargą, jak też poniesienie kosztów działania adwokata z wyboru, nie uszczuplając majątku w sposób uniemożliwiający poddanie się zabiegom leczniczym oraz rehabilitacyjnym, o których mowa w rozpoznawanym wniosku. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że wydatki o charakterze prywatnoprawnym mają pierwszeństwa zaspokojenia przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, a do takich zalicza się koszty postępowania. Koszty postępowania należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Strona, kierując sprawę na drogę postępowania sądowego, powinna liczyć się z obowiązkiem ponoszenia kosztów tego postępowania i tym samym z koniecznością przeznaczenia na ten cel poczynionych w swoim majątku oszczędności.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 245 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło