I SA/Wa 2029/05
WyrokWSA w Warszawie2006-05-12
Skład orzekający: Marek Stojanowski, Daniela Kozłowska, Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent Miasta R. (miasta na prawach powiatu), który pełni funkcję starosty, powinien był zostać wyłączony od prowadzenia postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, a w konsekwencji, czy wydane przez niego i utrzymane przez Wojewodę decyzje powinny zostać uchylone?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Prezydent Miasta R., pełniąc funkcję starosty w mieście na prawach powiatu, podlegał wyłączeniu od prowadzenia postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 Kpa, co zgodnie z art. 145 § 1 pkt 3 Kpa stanowiło podstawę do wznowienia postępowania i uchylenia wydanych decyzji. Sąd podzielił w tym zakresie uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2003 r. sygn. akt OPS 1/03.Stan faktyczny
Skarżący E. i J. K. domagali się zwrotu nieruchomości wywłaszczonej na cele urządzenia ogródków działkowych. Prezydent Miasta R. odmówił zwrotu, uznając cel nabycia za zrealizowany. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wnieśli skargę do WSA, argumentując, że przejęcie nieruchomości nastąpiło z naruszeniem przepisów ustawy o wywłaszczaniu, a nie dlatego, że nieruchomość stała się zbędna. WSA uchylił obie decyzje.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R., stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie WSA Daniela Kozłowska asesor WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant Maciej Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2006 r. sprawy ze skargi E. K. i J. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] czerwca 2005 r., nr [...], 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3) zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących E. K. i J. K. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2005 r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania E. i J. małżonków K., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] orzekającą o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w R. przy ul. [...], oznaczonej w dniu nabycia nieruchomości jako działka nr [...] o pow. [...] m-, a wchodzącej obecnie w skład działki nr [...].
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
Po rozpatrzeniu wniosku E. i J. K., Prezydent Miasta R. decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. odmówił zwrotu nieruchomości nabytej umową sprzedaży z dnia [...] sierpnia 1977 r. (Rep. "[...]" nr [...]) zawartej w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64). Organ stwierdził, że cel nabycia nieruchomości określony w powołanym akcie notarialnym tj. urządzenie ogródków działkowych został zrealizowany i w związku z tym nie została spełniona przesłanka zwrotu nieruchomości określona w art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.).
Od decyzji tej odwołali się E. i J. małżonkowie K., wnosząc o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania o zwrot, zmianę decyzji poprzez nakazanie zwrócenia nieruchomości i w końcu o zwrot nieruchomości.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2005 r. utrzymał w mocy decyzję o odmowie zwrotu. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że nieruchomość została zagospodarowana zgodnie z celem określonym w akcie notarialnym, a z akt sprawy wynika iż w 1981 r. działkowcy objęli ogrody działkowe. Oznacza to, że spełnione zostały przesłanki realizacji celu przejęcia nieruchomości i niedopuszczalny jest zwrot nieruchomości.
Powyższa decyzja Wojewody [...] stała się przedmiotem skargi E. i J. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skargi podali, że już w odwołaniu wnosili o umorzenie postępowania o zwrot, gdyż postępowanie to wynikało z nieporozumienia. Zdaniem skarżących wnosili o zwrot nie dlatego, że nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia, ale dlatego że przejęcie nieruchomości nastąpiło z naruszeniem przepisów powołanej ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji,
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarżący w trakcie postępowania administracyjnego składali wykluczające się nawzajem wnioski. Niemniej treść protokołu z rozprawy przeprowadzonej w dniu 9 maja 2005 r. w trakcie, której wyraźnie oświadczyli, że podtrzymują roszczenie o zwrot w świetle art. 136 ugn oraz treść odwołania punkt 2-3 upoważniały organy do rozpatrzenia wniosku o zwrot nieruchomości wywłaszczonej i brak było podstaw do umorzenia postępowania.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż wskazane w skardze.
Z odpisu z księgi wieczystej [...] wynika, że właścicielem działki, o której zwrot domagają się skarżący, nr [...] jest Gmina Miasta R.
Organem właściwym do orzekania o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości, zwrocie odszkodowania, w tym także nieruchomości zamiennej, oraz o rozliczeniach z tytułu zwrotu i terminach zwrotu orzeka starosta, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji, o czym stanowi art. 142 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów (Dz. U. Nr 103, poz. 652) wynika, że R. jest miastem na prawach powiatu. Decyzję pierwszej instancji w niniejszej sprawie wydał Prezydent Miasta R. pełniący funkcję starosty.
W dniu 19 maja 2003 r. w sprawie sygn. akt OPS 1/03 Naczelny Sąd Administracyjnym podjął uchwałę, w której stwierdził, że w sprawie o zwrot nieruchomości, która jest własnością miasta na prawach powiatu, prezydent tego miasta, jako organ wykonawczy miasta i reprezentujący je na zewnątrz oraz także jako pracownik urzędu miasta, a jednocześnie sprawujący funkcję starosty, podlega wyłączeniu, na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 Kpa, co w konsekwencji wyłącza możliwość upoważnienia przez niego do załatwienia danej sprawy jego zastępców i pozostałych pracowników urzędu miasta.
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podzielił ten pogląd.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 3 Kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana przez organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24 Kpa.
Skoro więc zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania w sprawie będącej przedmiotem skargi, to sąd obwiązany jest do uchylenia zaskarżonych decyzji.
Z tych względów sąd na podstawie przepisów art. 145 § 1 lit. b, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło