I SA/Wa 2029/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Daniela Kozłowska sędzia NSA Anna Lech sędzia NSA Anna Łukaszewska – Macioch (spr.) Protokolant Joanna Grzyb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2007 r. sprawy ze skargi W. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie niewłaściwości organu do rozpoznania wniosku 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Kierownika Środowiskowego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] października 2006 r., nr [...], po rozpoznaniu zażalenia W. K., utrzymało w mocy postanowienie Kierownika Środowiskowego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...] w przedmiocie niewłaściwości organu. Z akt sprawy wynika, że powołanym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2006 r. Kierownik Środowiskowego Ośrodka Pomocy Społecznej w B., powołując się na art. 66 k.p.a., po analizie podań W. K.: 1) z dnia 4.08.2006 r. o udzielenie pomocy na zakupienie konserw rybnych, znaczków pocztowych oraz kserowanie dokumentów; 2) z dnia 7.08.2006 r. w sprawie zasiłku celowego na zakupienie i wymianę dwóch zamków do drzwi, zakupienie garnków i patelni, odszkodowania za zdewastowanie i rozgrabienie lokalu, odszkodowania za pomoc w ograbieniu lokalu z dokumentów, na kserokopie i znaczki pocztowe; 3) z dnia 8.08.2006 r. w sprawie zapłaty za zdewastowanie i rozgrabienie lokalu przez rolników i zapłatę [...] zł za pieniądze podkradane przez "ludzi z miasta"; 4) z dnia 14.08.2006 r. w sprawie opłacenia rachunku za Tele 2 oraz kserokopie dokumentów i na znaczki pocztowe; 5) z dnia 16.08.2006 r. w sprawie pomocy finansowej na opłacenie rachunku za energię elektryczną, za zużyty gaz, na kserokopie dokumentów i znaczki pocztowe oraz odszkodowania za pomoc w ograbieniu lokalu; 6) z dnia 21.08.2006 r. w sprawie pomocy finansowej na opłacenie rachunku za telefon, kserokopie dokumentów i znaczki pocztowe, zwrotu kosztów za zdewastowanie nielegalnym wynajmowaniem lokalu i pomoc w ograbieniu lokalu; 7) z dnia 22.08.2006 r. w sprawie pomocy celowej na opłacenie rachunku za energię elektryczną, na kserokopie dokumentów i znaczki pocztowe oraz na żywność, 8) z dnia 23.08.2006 r. w sprawie zasiłku celowego na wykupienie leków, na kserokopie dokumentów i znaczki pocztowe, zwrotu kosztów remontu lokalu - postanowił: 1. uznać, że Środowiskowy Ośrodek Pomocy Społecznej w B. jest organem niewłaściwym w sprawie odszkodowania za zdewastowanie i rozgrabienie lokalu, odszkodowania za pomoc w ograbieniu lokalu z dokumentów, zapłaty za zdewastowanie i rozgrabienie lokalu przez rolników i zapłatę [...] zł za pieniądze podkradane przez "ludzi z miasta", zwrotu kosztów za zdewastowanie nielegalnym wynajmowaniem lokalu i pomoc w ograbieniu lokalu, zwrotu kosztów remontu lokalu, które to zdarzenia według W. K. są konsekwencją wynajmowania jego lokalu przez sekretarkę burmistrza rolnikom poznanym podczas spisu rolnego; 2. zawiadomić W. K., że w powyższych sprawach powinien wystąpić do sądu powszechnego i na podstawie orzeczenia sądu uzyskać odszkodowanie od sprawców zdewastowania lokalu i kradzieży pieniędzy; 3. uznać właściwość Środowiskowego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. w kwestii rozpatrzenia wniosków W. K. o pomoc finansową na zakup konserw rybnych, na zakupienie i wymianę dwóch zamków do drzwi, zakupienie garnków i patelni, opłacenia rachunku za Tele 2, kosztów zużytego gazu, znaczków pocztowych, kserokopii dokumentów, rachunku za telefon, rachunku za energię elektryczną i zakup żywności. Wnioski te zostaną rozpatrzone odrębna decyzją. Na powyższe postanowienie W. K. wniósł zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] października 2006 r. nr [...], utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie Kierownika Środowiskowego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, że odszkodowania nie mieszczą się w katalogu świadczeń z pomocy społecznej, co skutkowało wskazaniem, iż roszczenia z tytułu odszkodowania wynikającego z umowy cywilnoprawnej nie podlegają rozpoznaniu przez organ administracji publicznej. Oddłużenie mieszkania nie może zostać zrealizowane, ponieważ nie mieści się w możliwościach finansowych OPS. W sprawach odszkodowania wnoszący zażalenie winien wystąpić do sądu powszechnego. Kolegium w całości popiera wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stanowisko organu pierwszej instancji i nie znajduje podstaw do uchylenia postanowienia. Na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. W. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jego uchylenie. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie powołując się na motywy wskazane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z przepisami prawa. W ramach sprawowanej kontroli sąd administracyjny dokonuje oceny, czy organy administracji przy rozpoznawaniu sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 powołanej ustawy sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. Skargę wniesioną w niniejszej sprawie należało uwzględnić, ponieważ zaskarżone postanowienie narusza prawo. Obowiązkiem organu administracji publicznej, do którego wniesiono podanie, jest ustalenie, czy jest właściwy do jego załatwienia i w razie stwierdzenia braku swojej właściwości – niezwłoczne przekazanie podania organowi właściwemu (art. 65 kpa). Jeżeli natomiast podanie dotyczy kilku spraw podlegających załatwieniu przez różne organy, to – stosownie do art. 66 § 1 i 2 Kpa - organ administracji publicznej uczyni przedmiotem rozpoznania sprawy należące do jego właściwości. Równocześnie organ obowiązany jest zawiadomić wnoszącego podanie, że w sprawach innych powinien wnieść odrębne podanie do właściwego organu. Zawiadomienie to następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Zawiadomienie, o którym mowa, stanowi konkretyzację ogólnej zasady informowania wyrażonej w art. 9 Kpa, z którą związany jest obowiązek udzielania stronie niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Oznacza to m. in., że informacje udzielane stronie muszą znajdować oparcie w przepisach obowiązującego prawa i odpowiadać rzeczywistemu stanowi faktycznemu sprawy. Tych wymagań nie spełniają postanowienia wydane przez organy obu instancji. W postanowieniu organu pierwszej instancji stwierdzono niewłaściwość Środowiskowego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. m. in. w sprawie zwrotu kosztów remontu lokalu, przy czym nie poinformowano skarżącego o właściwości innego organu do załatwienia tej sprawy. Nie wyjaśniono w ramach przeprowadzonego wywiadu środowiskowego, czy zgłoszona przez skarżącego potrzeba udzielenia mu pomocy w remoncie lokalu mieszkalnego znajduje faktycznie potwierdzenie. Należy zwrócić uwagę, że – jak wynika z treści z art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.) – pokrycie części lub całości drobnych remontów lub napraw w mieszkaniu ustawodawca zaliczył do niezbędnych potrzeb bytowych uzasadniających przyznanie zasiłku celowego, co dotyczy także zasiłku celowego zwrotnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymując w mocy wadliwe postanowienie organu pierwszej instancji nie tylko nie dostrzegło tego braku, lecz wyjaśniało skarżącemu kwestie, których w ogóle nie dotyczył stan faktyczny sprawy. Kolegium informowało w swym postanowieniu, że "roszczenia z tytułu odszkodowania wynikającego z umowy cywilnoprawnej nie podlegają rozpoznaniu przez organ administracji publicznej" oraz że "oddłużenie mieszkania nie może być zrealizowane ponieważ nie mieści się w możliwościach finansowych OPS". Z akt sprawy nie wynika, aby skarżący zwracał się do ośrodka pomocy społecznej z roszczeniem o odszkodowanie wynikające z umowy cywilnoprawnej, a także o pomoc w "oddłużeniu" mieszkania. Ponadto powołanie się na brak możliwości finansowych OPS jako przyczynę niemożności udzielenia pomocy w "oddłużeniu" mieszkania, mogłoby dotyczyć tylko rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, a nie postanowienia o charakterze wyłącznie procesowym, jakie przewiduje art. 66 § 1 Kpa. Taki stan rzeczy pozwala stwierdzić, że zarówno zaskarżone postanowienie jak i postanowienie organu pierwszej instancji uchybiają przede wszystkim ogólnej zasadzie informowania określonej w art. 9 Kpa przez niewłaściwe (bez związku z rzeczywistą treścią wniosku strony) poinformowanie strony o jej uprawnieniach i obowiązkach. Doszło także do naruszenia art. 66 ust. 1 i 2 Kpa w związku z art 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej wskutek błędnego stwierdzenia niewłaściwości organu pomocy społecznej w sprawach przyznania pomocy na pokrycie kosztów remontu mieszkania. Na marginesie należy zwrócić uwagę, że z brzmienia art. 66 ust. 1 wynika, iż formę postanowienia ustawodawca przewidział wyłącznie dla zawiadomienia wnoszącego podanie o tym, ze "w sprawach innych" powinien wnieść odrębne podanie do właściwego organu. Powołany przepis nie zawiera upoważnienia do stwierdzenia przez organ administracji w drodze postanowienia swojej niewłaściwości do rozpoznania określonych spraw, ani nie upoważnia do informowania wnoszącego podanie, jakie sprawy organ administracji podda rozpoznaniu w ramach swej właściwości. Z przedstawionych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.