I SA/Wa 2030/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) Sędziowie WSA Gabriela Nowak WSA Monika Sawa Protokolant referent stażysta Aneta Suchecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi M. L., A. L., B. S., E. R., M. D. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 1552/16 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz M. L., A. L., B. S., E. R., M. D. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z [...] sierpnia 2019 r. M. L., A. L., M. D., E. R. i B. S. (dalej jako skarżący) złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] (dalej jako organ/prezydent) wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 maja 2017 r. sygn. akt I SAB/Wa 1552/16. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpatrzenia wniosku z [...] lipca 2015 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. jako "[...]" w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skargi wskazano, że prezydent otrzymał odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy 29 sierpnia 2017 r., stąd też wyznaczony przez Sąd termin na wydanie decyzji upłynął z dniem 29 listopada 2017r. Prezydent dotychczas nie wydał decyzji w sprawie. Skarżący wnieśli o zasądzenie od organu kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, co skutkować musi wymierzeniem organowi grzywny. Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako ppsa). Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 30 maja 2017 r. sygn. akt I SAB/Wa 1552/16 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpatrzenia wniosku o ustalenie odszkodowania za wskazaną nieruchomość, w terminie trzech miesięcy od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Z akt sprawy wynika, że akta wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu 30 sierpnia 2017 r., a zatem termin określony w ww. wyroku upływał z dniem 30 listopada 2017 r. Organ o ponad dwa lata przekroczył termin wyznaczony w wyroku Sądu i dotychczas nie wydał decyzji w sprawie. Przy piśmie z 1 lipca 2019r. skarżący wezwali organ do wykonania wyroku. Skoro zaś prezydent w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu z 30 maja 2017 r. sygn. akt I SAB/Wa 1552/16 sprawy nie rozpatrzył, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie prezydentowi grzywny jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja nieuchronnie prowadzi do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. W przedstawionych okolicznościach sprawy, biorąc pod uwagę długość przekroczenia wyznaczonego przez Sąd terminu jak również przebieg postępowania przed organem Sąd uznał, iż wystarczająco represyjną, jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości 2000 złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 ppsa. Okoliczności podniesione w odpowiedzi na skargę nie mogą stanowić usprawiedliwienia dla niewykonywania wyroku Sądu. Jednocześnie, rozpoznając sprawę stosownie do treści art. 154 § 2 ppsa Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13, dostępny na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sytuacja taka zaszła w przedmiotowej sprawie. W ocenie Sądu, bezczynność organu po wyroku z 30 maja 2017 r. ma charakter rażącego naruszenia prawa. Wyznaczony termin do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość upływał 30 listopada 2017 r., zaś prezydent dotychczas nie wydał decyzji w sprawie, pomimo pisemnego wezwania do wykonania wyroku. Jedynymi odnotowanymi czynnościami po otrzymaniu przez organ akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem jest zwrócenie się o informacje do Wydziału Architektury Urzędu [...] oraz do pełnomocnika skarżących – co nastąpiło przy pismach z [...] września 2019 r. oraz wezwanie skierowane do pełnomocnika skarżących o dostarczenie do akt sprawy aktu urodzenia i aktu zgonu byłej właścicielki nieruchomości stanowiącej przedmiot postępowania oraz o udzielenie dodatkowych informacji, pod rygorem zawieszenia postępowania. Prezydent nie wskazał jakichkolwiek okoliczności uzasadniających niedotrzymanie terminu wyznaczonego przez Sąd i zwłokę w rozpoznaniu sprawy. Uzasadnia to uznanie działania organu za rażąco naruszające prawo. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 ppsa orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Na podstawie art. 154 § 2 ppsa orzeczono jak w punkcie 2 sentencji wyroku. O kosztach procesu zwartych w punkcie 3 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 202 § 2 ppsa w zw. z art. 205 § 2 ppsa.