I SA/Wa 2031/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.) Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2020 r. sprawy ze skargi M. L., A. L., M. D., E. R. i B. S. na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 1550/16 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na M. L., A. L., M. D., E.R. i B. S. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. L., A. L., E. R., M. D. i B. S. (dalej jako skarżący) pismem z 22 sierpnia 2019 r. wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie Prezydentowi [...] (dalej jako organ/prezydent) grzywny w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 maja 2017 r. sygn. akt I SAB/Wa 1550/16. W uzasadnieniu skargi wskazano, że pomimo upływu ponad dwóch lat od wydania ww. wyroku oraz pisemnego wezwania organ nadal nie wydał decyzji w sprawie. Skarżący wnieśli o wymierzenie organowi grzywny, rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżący wnieśli o wymierzenie organowi grzywny w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim, orzeczenie o istnieniu lub nieistnieniu prawa lub obowiązku, przyznanie na rzecz skarżących sumy pieniężnej oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie wskazując, że sprawy prowadzone w trybie art. 215 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 65, dalej jako ugn) cechują się szczególnym stopniem skomplikowania, co nie pozwala na dochowanie terminów ustawowych. Ponadto podniósł, że w sprawie podejmowane są czynności zmierzające do jej rozstrzygnięcia oraz wniósł o nierozpoznawania niniejszej sprawy na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, co skutkować musi wymierzeniem organowi grzywny. Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako ppsa). Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 30 maja 2017 r. sygn. akt I SAB/Wa 1550/16 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z [...] lipca 2015 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...], przy ul. [...], ozn. jako "[...]" dz. [...] w terminie 3 miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Z akt sprawy wynika, że zostały one zwrócone do organu wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu [...] sierpnia 2017 r. Określony w wyroku termin na rozpatrzenie sprawy upływał zatem z dniem [...] listopada 2017 r. We wskazanym terminie organ nie wydał decyzji w sprawie. Niekwestionowaną okolicznością jest również to, że do dnia wydania orzeczenia w przedmiotowej sprawie, mimo uprzedniego pisemnego wezwania do wykonania prawomocnego wyroku, organ nadal nie rozstrzygnął sprawy o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Skoro zaś Prezydent w terminie wyznaczonym wyrokiem z 30 maja 2017 r. sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie organowi grzywny jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja nieuchronnie prowadzi do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. W przedstawionych okolicznościach sprawy, biorąc pod uwagę długość przekroczenia wyznaczonego przez Sąd terminu na załatwienie sprawy, a także brak jakiejkolwiek reakcji organu na uprzednio wymierzoną grzywnę Sąd uznał, iż wystarczająco represyjną, jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości 2.000,00 złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 ppsa. Jednocześnie, rozpoznając sprawę stosownie do treści art. 154 § 2 ppsa Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13, dostępny na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sytuacja taka zaszła w przedmiotowej sprawie. W ocenie Sądu, bezczynność organu po wyroku z 30 maja 2017 r. ma charakter rażącego naruszenia prawa. Za takim stanowiskiem przemawia fakt, że wskazany w ww. wyroku termin na rozpoznanie sprawy upłynął już ponad dwa lata temu oraz to, że organ po otrzymaniu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy nie podjął skutecznych czynności zmierzających do załatwienia sprawy, pomimo pisemnego wezwania. Po otrzymaniu akt sprawy organ przy piśmie z [...] maja 2018 r. zwrócił się do pełnomocnika skarżących o sprostowanie nieścisłości w zakresie daty urodzenia dawnego właściciela nieruchomości – T. L. Kolejną czynnością w sprawie jest dopiero wystąpienie o informacje odnośnie przedmiotowej nieruchomości do Wydziału Architektury i Budownictwa Urzędu Dzielnicy [...], co nastąpiło przy piśmie z [...] września 2019 r. oraz do pełnomocnika skarżących o dostarczenie oryginału bądź czytelnej kopii dokumentu wskazującego kto był właścicielem przedmiotowej nieruchomości w przeddzień wejścia w życie dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. z 1945 r., nr 50, poz. 279), gdzie jednocześnie poinformowano pełnomocnika, że przewidywany termin zakończenia sprawy to 31 grudnia 2019 r. Ostatnią odnotowaną czynnością w sprawie jest wystąpienie do pełnomocnika skarżących o dostarczenie aktu urodzenia i zgonu dawnej właścicielki nieruchomości- M. R. oraz o udzielenie dodatkowych wyjaśnień. Przebieg postępowania przed organem wskazuje, że czynności były podejmowane w dużych odstępach czasu, zaś w okresie od [...] sierpnia 2017 r. do [...] maja 2018 r. oraz od [...] maja 2018 r. do [...] września 2019 r. nie były podejmowane żadne czynności. W ocenie Sądu okoliczności powołane przez organ w odpowiedzi na skargę nie stanowią usprawiedliwienia niewykonania prawomocnego wyroku sądu administracyjnego. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 ppsa orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Na podstawie art. 154 § 2 ppsa orzeczono jak w punkcie 2 sentencji wyroku. O kosztach procesu w punkcie 3 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 202 § 2 w zw. z art. 205 § 2 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz.1800).